Giáo án Lịch sử 7 - Chương 7: Vùng đất phía Nam Việt Nam từ đầu thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI - Tiết 43+44, Bài 18: Vương quốc Chăm Pa và vùng đất Nam Bộ từ đầu thế kỉ X đến đầu thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

Nội dung text: Giáo án Lịch sử 7 - Chương 7: Vùng đất phía Nam Việt Nam từ đầu thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI - Tiết 43+44, Bài 18: Vương quốc Chăm Pa và vùng đất Nam Bộ từ đầu thế kỉ X đến đầu thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

1. 1 Lớp 7A 7B 7C Ngày dạy 2,9,16/4/2023 28/3/2023 2,9,16/4/2023 4,11/4/2023 CHƯƠNG 7. VÙNG ĐẤT PHÍA NAM VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ X ĐẾN ĐẦU THẾ KỈ XVI Tiết 43,44-Bài 18 VƯƠNG QUỐC CHĂM-PA VÀ VÙNG ĐẤT NAM BỘ TỪ ĐẦU THẾ KỈ X ĐẾN ĐẦU THẾ KỈ XVI (2 tiết) I. Mục tiêu: GV giúp HS đạt được các yêu cầu sau: 1. Về kiến thức: - Nêu được những diễn biến cơ bản về chính trị của Vương quốc Chăm-pa và vùng đất Nam Bộ từ đầu thế kỉ X đến đầu thế ki XVI. - Trình bày được những nét chính về kinh tế, văn hoá của Vương quốc Chăm-pa, vùng đất Nam Bộ từ đầu thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI. 2. Về năng lực: * Năng lực chung Thực hiện bài học này sẽ góp phần hình thành và phát triển một số thành tố năng lực của học sinh như sau: - Năng lực tự chủ và tự học: Tìm kiếm thông tin, đọc SGK, quan sát tranh ảnh để tìm hiểu về vương quốc Chăm-pa và vùng đất Nam Bộ từ đầu TK X đến đầu TK XVI - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm để hoàn thành phiếu học tập - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Đề xuất giải pháp và đánh giá các giải pháp của bạn * Năng lực chuyên biệt Bước đầu rèn luyện các năng lực lịch sử: tìm hiểu LS; nhận thức và tư duy LS; vận dụng bài học lịch sử vào thực tiễn. Cụ thể: - Biết sưu tầm, khai thác tư liệu, kênh hình trong học tập lịch sử, rèn luyện năng lực tìm hiểu lịch sử - Biết trình bày, suy luận, phản biện, tranh luận vế một vấn để lịch sử, rèn luyện năng lực nhận thức và tư duy lịch sử - Tìm kiếm, sưu tầm được tư liệu để phục vụ cho bài học và thực hiện các hoạt động thực hành, vận dụng. 3. Về phẩm chất: GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
2. 2 - Bồi dưỡng tinh thần quý trọng, có ý thức bảo vệ đối với những thành tựu và di sản văn hoá của Chăm-pa, của cư dân sinh sống ở vùng đất Nam Bộ từ thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI để lại. - Tôn trọng sự đa dạng về văn hoá của các dân tộc trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam. II. Thiết bị dạy học và học liệu - Giáo án biên soạn theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực cho HS. - Một số video, tranh ảnh liên quan đến nội dung bài học: + Lược đồ Vương quốc Chăm-pa từ thế kỉ X đến thế kỉ XVI + Hình ảnh hoặc video về lãnh thổ Đại Việt, Chăm-pa từ thế kỉ X đến thế kỉ XVI + Video về vùng Nam Bộ từ thế kỉ I đến thế kỉ XVI + Hình ảnh hoặc video về thành tựu văn hoá Chăm-pa, vùng đất Nam Bộ từ đầu thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI - Máy chiếu, máy tính - Giấy A1 hoặc bảng phụ để HS làm việc nhóm. - Phiếu học tập. III. Tiến trình dạy học TIẾT 1 1. Hoạt động 1: Mở đầu (5 phút) a) Mục tiêu: - Tạo sự tò mò, ham học hỏi và lòng khao khát muốn tìm hiểu những điều ở hoạt động hình thành kiến thức mới của bài học; tạo không khí hứng khởi để HS bắt đầu một tiết học mới. b) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: + GV tổ chức trò chơi Lật mảnh ghép. HS hoạt động cá nhân, trả lời các câu hỏi để lật mở các mảnh ghép, tìm ra bức hình ẩn giấu phía sau. Câu 1: Từ khoảng thế kỉ VII TCN đến những thế kỉ đầu Công nguyên, trên lãnh thổ Việt Nam đã hình thành các quốc gia sơ kì nào? (Văn Lang, sau đó là Âu Lạc, Chăm-pa, Phù Nam) Câu 2: Địa bàn chủ yếu của nhà nước Văn Lang là khu vực nào? (Khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ) Câu 3: Tôn giáo chiếm địa vị độc tôn thời Lê sơ? (Nho giáo) Câu 4: Kể tên các danh nhân văn hoá tiêu biểu thời Lê sơ? (Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông, Lương Thế Vinh, Ngô Sĩ Liên) GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
3. 3 -> Tiếp đó HS đọc nhanh kênh chữ, quan sát kênh hình giới thiệu về cụm tháp Dương Long và trả lời câu hỏi: 1. Trong giai đoạn từ đầu thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI, vùng đất phía Nam của Đại Việt bao gồm những phần lãnh thổ nào thuộc Việt Nam hiện nay? 2. Kênh hình gợi cho em suy nghĩ gì về vùng đất phía Nam Việt Nam từ thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI? - Bước 2: HS hoạt động cá nhân quan sát hình ảnh, có thể trao đổi với bạn cùng bàn để trả lời - Bước 3: GV gọi đại diện 2-3 HS trình bày kết quả của mình, các HS khác nhận xét, bổ sung Dự kiến sản phẩm: *Cụm tháp Dương Long ở Bình Định ngày nay: Đây là cụm di tích gồm ba tháp Chăm thẳng hàng trên một gò cao thuộc huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định, được xây dựng vào cuối thế kỉ XII, là thời kì phát triển rực rỡ nhất của nền văn hoá Chăm-pa. Cụm tháp này gồm ba tháp: Tháp giữa cao 39 m, hai tháp bên cao 32 m. Phần thân của các tháp xây bằng gạch, các góc được ghép bởi những tảng đá lớn chạm trổ công phu. Tính quy mô của tháp Dương Long được thể hiện không chỉ ở chiều cao của tháp (cao nhất trong các tháp Chăm còn lại ở Việt Nam) mà còn ở lối kiến trúc độc đáo, đặc biệt là các hoa văn, hoạ tiết được khắc tạc trực tiếp trên những tảng đá đồ sộ đặt ngay trên đỉnh tháp. Cụm tháp Dương Long là một trong những di tích tiêu biểu nhất là hiện thân của trình độ kĩ thuật xây dựng đền tháp, nghệ thuật tạo hình của người Chăm-pa xưa. 1. Trong giai đoạn từ đầu thế kỷ X đến đầu thế kỷ XVI, vùng đất phía Nam của Đại Việt bao gồm khu vực Nam Trung Bộ và Nam Bộ của Việt Nam hiện nay + Từ đầu thế kỉ X đến thế kỉ XVI, ở khu vực Nam Trung Bộ là giai đoạn phát triển rực rỡ của Vương quốc Chăm-pa, dưới sự trị vì của triều đại Vi-giay-a. Vùng đất thuộc vương quốc cổ Chăm-pa từ phía Nam dãy Hoành Sơn (nam Hà Tĩnh, bắc Quảng Bình) đến vùng Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định ngày nay + Trong khi đó ở khu vực Nam Bộ, sau sự suy sụp của Vương quốc Phù Nam, vùng đất này thuộc quyền quản lí của Chân Lạp. Vùng đất Nam Bộ Việt Nam ngày nay được tính từ lưu vực sông Đồng Nai đổ về Mũi Cà Mau thuộc lưu vực 2 sông Đồng Nai và Cửu Long (Ranh giới lịch sử thuộc giai đoạn TK X-XVI, là vùng đất tiếp giáp biên giới phía Nam của Chăm-pa thuộc tỉnh Bình Thuận ngày nay) 2. Kênh hình cho thấy từ thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI là giai đoạn phát triển rực rỡ của vương quốc Chăm-pa - Bước 4: GV tổng hợp ý kiến của HS. Trên cơ sở trả lời của HS, GV nêu ra vấn đề để định hướng nhận thức của HS và kết nối vào bài: Từ đầu thế kỉ X đến thế kỉ XVI, GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
4. 4 vương quốc Chăm-pa và vùng đất Nam Bộ tiếp tục phát triển theo tiến trình lịch sử riêng, sau đó từng bước hội nhập vào dòng chảy lịch sử - văn hóa Việt Nam thống nhất. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức 2. 1. Vương quốc Chăm-pa từ thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI a. Diễn biến cơ bản về chính trị (15 phút) a) Mục tiêu: - Nêu được những diễn biến cơ bản về chính trị của Vương quốc Chăm-pa từ đầu thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI. b) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: + HS đọc thông tin trong SGK trang 90, 91, hoạt động cặp đôi hoàn thành phiếu học tập Thời gian Sự kiện chính trị tiêu biểu Dự kiến sản phẩm: Thời gian Sự kiện chính trị tiêu biểu Năm 988 Một quý tộc người Chăm đã lập ra Vương triều Vi-giay-a, kinh đô được chuyển về Vi-giay-a Từ năm 988 đến Tình hình Chăm-pa gặp nhiều khó khăn ở trong nước, phải tiến năm 1220 hành các cuộc chiến tranh với Chân Lạp cũng như giải quyết xung đột với Đại Việt ở phía bắc. Từ năm 1220 đến Là thời kì thịnh đạt nhất của Vương quốc Chăm-pa. Chăm-pa năm 1353 củng cố chính quyền, mở rộng và thống nhất lãnh thổ Từ cuối TK XIV Vương triều Vi-giay-a lâm vào khủng hoảng, suy yếu rồi sụp đến năm 1471 đổ. Từ năm 1471 đến Lãnh thổ Chăm-pa bị thu hẹp nhiêu phần và chia thành nhiều đầu thế kỉ XVI tiểu quốc khác nhau + Sau khi hoàn thành bảng, HS tiếp tục hoạt động cá nhân và trả lời câu hỏi: 1. Xem video và dựa vào phiếu học tập vừa hoàn thành, nhận xét khát quát về mối quan hệ của Chăm-pa và Đại Việt qua các thời kì? (+ Từ TK X đến TK XIII chiến tranh, xung đột. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
5. 5 + Từ cuối TK XIII đến đầu TK XIV quan hệ hoà hiếu. + Nửa sau TK XIV đến đầu TK XVI chiến tranh, xung đột lại tái diễn -> đan xen giữa xung đột và hoà hiếu) 2. Xem video kết hợp quan sát lược đồ H1 tr91, nhận xét về lãnh thổ Chăm-pa qua các thời kì? Giải thích vì sao? (Sáp nhập vào Đại Việt ->Thu hẹp dần) 3. Quan sát H1 tr90, giới thiệu về cổng thành Đồ Bàn (Thành Đồ Bàn được xây dựng từ năm 982, là một di tích lịch sử của người Chăm, còn được gọi là thành cổ Chà Bàn (Trà Bàn), thành Hoàng Đế hoặc thành Vi-giay-a. Năm 1982, thành cổ Đồ Bàn được xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia, là niềm tự hào của người dân Bình Định mỗi khi nhắc tới quê hương mình. Bốn nhà thơ nổi tiếng gồm Hàn Mặc Tử, Quách Tấn, Yến Lan và Chế Lan Viên đã lập nên một nhóm thơ lấy tên “Bàn Thành tứ hữu” nghĩa là bốn người bạn ở thành Đồ Bàn. Thành Đồ Bàn là chứng tích của những triều đại Chămpa một thời lừng lẫy. Năm 1471, Vương quốc Chăm-pa sụp đổ, thành Đồ Bàn cũng bị phá hủy. Đến năm 1776, anh cả của Tây Sơn tam kiệt là Nguyễn Nhạc xưng là Trung ương Hoàng đế, xây lại thành và đóng đô ở đây (nên thành còn có tên gọi Hoàng Đế). Năm 1799, Nguyễn Ánh chiếm được thành, đổi tên là thành Bình Định. Tới năm 1816, vua Gia Long ra lệnh phá thành, chuyển thủ phủ về Quy Nhơn. Ngày nay, trải qua bao tang thương dâu bể, thành Đồ Bàn chỉ còn là rêu cũ dấu xưa. Thành gồm 3 lớp: Thành ngoại chu vi khoảng 7,4 km, thành nội 1,6 km, “tử cấm thành” 600 m. Trong thành hiện nay chỉ còn lại một số di vật như nghê đá, trụ cờ, cổng thành, hồ bán nguyệt Bên trong thành có đặt miếu Song Trung thờ Võ Tánh và Ngô Tùng Châu là hai danh tướng của chúa Nguyễn Phúc Ánh đã tuẫn tiết tại đây) - Bước 2: HS đọc SGK, quan sát kênh hình, xem video và làm việc cặp đôi hoặc cá nhân để hoàn thành nhiệm vụ. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
6. 6 - Bước 3: GV yêu cầu đại diện nhóm lên trình bày, báo cáo sản phẩm. HS báo cáo sản phẩm (những HS còn lại theo dõi, nhận xét và bổ sung cho bạn) - Bước 4: GV nhận xét thái độ và sản phẩm học tập của HS. Bổ sung kiến thức về lãnh thổ Chăm-pa, Đại Việt qua các thời kì: + Năm 1069, Lý Thánh Tông nam chinh đánh Chiêm Thành và bắt được vua Chiêm là Chế Củ (Jaya Rudravarman), đem về Thăng Long. Để được tha vua Chiêm đã cắt vùng đất phía bắc Chiêm Thành gồm ba châu Bố Chính, Ma Linh, Địa Lý cho Đại Việt. Những châu ấy nay ở địa hạt các huyện Quảng Ninh, Quảng Trạch, Bố Trạch, Tuyên Hoá, Lệ Thuỷ tỉnh Quảng Bình và huyện Bến Hải tỉnh Quảng Trị. + Năm 1306 vua Chế Mân (Jaya Simhavarman) của Chiêm Thành cắt đất hai châu Ô và Rí cho vua Trần Anh Tông để làm sính lễ cưới Công chúa Huyền Trân của Đại Việt, vùng đất mà ngày nay là nam Quảng Trị và Thừa Thiên-Huế. Biên giới phía nam của Đại Việt lúc này tiến đến đèo Hải Vân. + Năm 1402, Hồ Quý Ly sai Hồ Hán Thương mang đại quân đi đánh Chiêm Thành. Vua Chiêm dâng vùng đất ngày nay là Quảng Nam, Quảng Ngãi cho nhà Hồ. Nhà Hồ đặt nơi đây là lộ Thăng Hoa + Sau thắng lợi của khởi nghĩa Lam Sơn, Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế, lập ra nhà Lê sơ. Ranh giới của Đại Việt và Chăm-pa là đèo Hải Vân như ở thời Trần. + Năm 1471 vua Lê Thánh Tông đưa 20 vạn quân tiến đánh vào kinh đô Vijaya (Bình Định) của Chiêm Thành, kinh đô Vijaya bị thất thủ. Lê Thánh Tông đã sáp nhập vùng đất bắc Chiêm Thành vào Đại Việt (ngày nay là 3 tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định) lập ra đạo Quảng Nam. Phần đất còn lại của Chiêm Thành vua Lê Thánh Tông đã chia làm 3 vương quốc Nam Bàn, Hoa Anh, Chăm-pa và giao cho tướng, hoàng thân còn lại của Chiêm Thành trấn giữ và có nghĩa vụ triều cống Đại Việt. Vua Lê cho lập 2 nước đệm là Hoa Anh và Nam Bàn để cư dân 2 nước Chăm-pa và Đại Việt có thể tự do sinh sống, qua lại tạo nên sự yên ổn lâu dài ở phía nam. Như vậy đến năm 1471 lãnh thổ Chăm-pa chỉ còn từ đèo Cù Mông (ranh giới giữa Bình Định và Phú Yên ngày nay) đến sông Dinh (Bình Thuận ngày nay) -> GV chốt kiến thức cơ bản của mục 1.a 2.1. Vương quốc Chăm-pa từ thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI b. Tình hình kinh tế. ( 15phút) a) Mục tiêu: Học sinh nắm được những thành tựu kinh tế cơ bản. b) Tổ chức thực hiện: * Chuyển giao nhiệm vụ: - Nhiệm vụ 1: THẢO LUẬN NHÓM. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
7. 7 + Hình thành nhóm: hai bàn học. + Thời gian làm việc nhóm: 7 phút. + Nội dung: hoàn thành bảng tổng hợp những hoạt động kinh tế chính của cư dân Cham – pa. * Thực hiện nhiệm vụ: - Hình thành nhóm: học sinh của hai bàn học (Cử nhóm trưởng và thư ký). - Làm việc cá nhân, thống nhất ý kiến và hoàn thành bảng. * Báo cáo, thảo luận: - Hs trình bày kết quả thảo luận. - Hs nhận xét, bổ sung. - GV hướng dẫn học sinh thông qua bảng kiến thức chuẩn, nhận xét và đánh giá kết quả đạt được của nhóm bạn. - Từ những thành tựu kinh tế của người Chăm – pa, em hãy giải thích vì sao đây lại là điểm dừng chân của các thương nhân, nhà hàng hải, thám hiểm nổi tiếng thế giới và được xem là “Vương quốc xinh đẹp và giầu có”? * Kết luận, nhận định. - GV đánh giá kết quả hoạt động của HS . Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh. NỘI DUNG BÀI HỌC Lĩnh vực Đặc điểm/ Thành tựu Nông nghiệp - Vẫn giữ vai trò chủ yếu trong hoạt động kinh tế. Họ tiếp tục phát triển các kĩ thuật đào kênh, đắp đập thủy lợi,... Khai thác, đánh bắt - Khai thác và trao đồi, buôn bán nhiều loại lâm thổ sàn quý như: trầm hương, long não, sừng tê giác, ngà voi, hồ tiêu,... Đánh bắt hải sản được phát triển từ trước, đến thời kỳ này vẫn là một nghề quan trọng của cư dân Chăm-pa. Thương mại - Thương mại đường biển vẫn được phát triển mạnh mẽ với nhiều hải cảng được mở rộng như Đại Chiêm (Quảng Nam) hoặc xây dựng mới như: Tân Châu (Thị Nại ở Bình Đinh),... Nghề thủ công - Tiếp tục phát triển, nhất là sản xuất gốm, chế tác đồ trang sức, đóng thuyền,. .. Thời kỳ này xuất hiện nhiều lò gốm GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
8. 8 nồi tiếng như: Gò Sanh, Trường cửu, Gò Cây Me (Bình Định),... 3. Hoạt động 3: Luyện tập ( 7 phút) a) Mục tiêu: - Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức B) Tổ chức thực hiện: - GV tổ chức cho cả lớp hoạt động cá nhân, trả lời các câu hỏi trắc nghiệm qua trò chơi: Hộp quà bí ẩn 1. Vương triều Vi-giay-a được thành lập năm nào? A. Năm 988 B. Năm 989 C. Năm 999 D. Đầu thế kỉ X 2. Kinh đô Vi-giay-a thuộc địa danh nào ngày nay? A. Thăng Bình (Quảng Nam) B. Tuy Hoà (Phú Yên) C. Tuy Phước (Bình Định) D. An Nhơn (Bình Định) 3. Thời kì thịnh đạt nhất của Vương triều Vi-giay-a cũng như của Vương quốc Chăm-pa là A. từ năm 988 đến năm 1220 B. từ năm 1220 đến năm 1353 C. từ cuối thế kỉ XIV đến năm 1471 D. từ năm 1471 đến đầu thế kỉ XVI 4. Công chúa đã đem về cho đất nước Đại Việt 2 châu Ô và Rí qua cuộc hôn nhân với vua Chế Mân có tên là gì? A. Huyền Trân B. An Tư C. Ngọc Vạn D. Ngọc Khoa 5. Ba châu của Chăm-pa sáp nhập vào Đại Việt năm 1069 là A. Bố Chính, Thanh Đô, Địa Lý B. Tây Bình, Ma Linh, Địa Lý C. Bố Chính, Ma Linh, Địa Lý D. Thuận Hoá, Ma Linh, Bố Chính - HS suy nghĩ, trả lời câu hỏi và nhận quà là điểm số 9,10 - GV nhận xét, cho điểm HS. Củng cố và nhắc lại các yêu cầu cần đạt của bài học cho HS. 4. Hoạt động 4: Vận dụng (3 phút) a) Mục tiêu: GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
9. 9 - Nhằm vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập và thực tiễn, đồng thời giúp HS có mong muốn, nhu cầu tìm hiểu thêm các nội dung, tranh ảnh, tư liệu lịch sử, các thông tin có liên quan đến bài học, rèn luyện kĩ năng sưu tầm tài liệu, viết tự luận b) Tổ chức thực hiện: - GV giao nhiệm vụ cho HS: Về nhà tìm hiểu và trả lời câu hỏi 3 SGK tr94: Sưu tầm tư liệu từ sách, báo, internet để viết một đoạn văn giới thiệu về một di tích đền tháp Cham-pa được xây dựng trong giai đoạn từ thế kỷ X đến thế kỷ XVI. Theo em, cầm phải làm gì để bảo vệ và phát huy giá trị của di tích đó. + Gợi ý: Trong bài giới thiệu, các em thể hiện được những nội dung sau: - Công trình tên là gì? Nằm ở đâu? Do ai xây dựng? - Công trình xây dựng vì mục đích gì? - Những nét đặc sắc của công trình đó? - Giá trị của công trình đó? - Theo em, cần phải làm gì để bảo vệ và phát huy giá trị của di tích đó? - HS tìm hiểu và trả lời câu hỏi theo yêu cầu vào tiết học sau - Thời hạn nộp bài: Có thể nộp trực tiếp vào buổi học sau hoặc nộp cho GV qua hệ thống CNTT mà GV hướng dẫn vào trước buổi học sau - GV chốt yêu cầu và nhận xét về tiết học. - Dặn dò HS những nội dung cần học ở nhà và chuẩn bị cho bài học sau: Chuẩn bị mục 1.b: Tình hình kinh tế, văn hoá Tiết 2 1. Mở đầu. ( Thời gian - 5’) a. Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản bước đầu của bài học cần đạt được, đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới. b. Tổ chức thực hiện: * Chuyển giao nhiệm vụ: - Dùng video “Văn hóa Chăm miền biển” - - Theo dõi video và nêu suy nghĩ, cảm nhận của bản thân. * Thực hiện nhiệm vụ: - Hs xem, suy nghĩ cảm nhận. * Báo cáo, thảo luận: - Trả lời câu hỏi * Kết luận, nhận định. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
10. 10 - GV dẫn dắt, định hướng nhận thức của HS vào bài học: từ những điều kiện tự nhiên, chính trị, cư dân Cham – pa đã đạt được những thành tựu như thế nào về kinh tế và văn hóa, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong tiết học hôm nay. 2. Hình thành kiến thức mới. 2.1. Vương quốc Chăm-pa từ thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI c. Tình hình văn hóa.( 10 phút) a) Mục tiêu: Trình bày, hiểu và đánh giá được những thành thành tựu văn hóa tiêu biểu. b. Tổ chức thực hiện: Chuyển giao nhiệm vụ. * Nhiệm vụ 1: Tổ chức trò chơi: Ai nhanh hơn. - Giáo viên hướng dẫn 1 học sinh làm quản trò. + Hình thức: thi tiếp sức. + Thời gian: 1 phút + Nội dung: tên các thành tựu văn hóa của người Cham – pa. + Luật chơi: các đội tham gia thi tiếp sức, lần lượt từng thành viên viết tên một thành tựu. Trong khoảng thời gian quy định, đội nào có nhiều thành tựu hơn đội đó thắng cuộc. * Thực hiện nhiệm vụ: - Các đội tham gia thi tiếp sức, lần lượt từng thành viên viết tên một thành tựu. * Báo cáo, thảo luận: - Quản trò kiểm tra kết quả - công bố đội thắng cuộc. * Gợi ý tên các thành tựu văn hóa: - Tôn giáo - tín ngưỡng: Hin-đu giáo - Chữ viết: Chữ Brahmi - Kiến trúc và điêu khắc: cụm đền tháp Dương Long (Bình Định), Po-na-ga (Khánh Hòa), Po-klong Ga-ral (NinhThuận),... - Các bộ nhạc cụ: trống, kèn Sa-ra-na,... - Múa lụa, múa quạt, đặc biệt lá vũ điệu Áp-sa-ra. * Nhiệm vụ 2: Thi thuyết trình – Tôi là hướng dẫn viên du lịch. - MC: + Giới thiệu thành viên tham gia cuộc thi. + Giới thiệu BGK. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
11. 11 + Thông qua thể lệ: mỗi hướng dẫn viên có nhiệm vụ giới thiệu, thuyết minh về một thành tựu trong vòng 2 phút. Bài thuyết trình được chuẩn bị trước bằng một sản phẩm bất kỳ: bản trình chiếu, hình ảnh, video + Điểm của người tham gia được tính là điểm bình quân của giám khảo và điểm của khán giả. + Lưu ý: mỗi khán giả chỉ được cho điểm duy nhất một thí sinh ( Cho điểm bằng cách giơ tay) - MC: hướng dẫn thí sinh bốc thăm thứ tự thi và mời lần lượt các thí sinh thi theo thứ tự của mình. - BGK: chấm điểm vào bảng điểm. - MC: mời khán giả cho điểm từng thí sinh. + Công bố kết quả chung cuộc và mời giáo viên trao thưởng cho người thắng cuộc. * Kết luận, nhận định. - GV đánh giá, tư vấn cho hoạt động đối với từng thành viên tham gia. - Kết luận về thành tựu kinh tế, văn hóa mà cư dân Cham – pa đã đạt được. * Gợi ý phần thuyết trình: tùy thuộc vào thành tựu mà học sinh lựa chọn, giáo viên có thể định hướng nội dung thuyết trình của một số thành tựu ( Kết hợp các loại tư liệu: chữ viết, hình ảnh, video ) - Phật giáo: + Con đường truyền bá Phật giáo đến các vương quốc cổ ở Đông Nam Á trong đó có Champa đã hình thành từ những thế kỷ đầu Tây lịch. Các triều đại trong lịch sử những tiểu quốc Chăm đã tiếp nhận Phật giáo bằng nhiều cách và theo từng mức độ khác nhau. + Nếu phục hưng hình ảnh của dòng chảy Phật giáo ở các tiểu quốc Chăm qua bi ký, di tích và các tác phẩm điêu khắc thì chúng ta có thể thấy chúng trải dài nhiều thế kỷ. + Giai đoạn từ thế kỷ IV cho đến thế kỷ VII hệ thống các tác phẩm điêu khắc và di tích đã phản ảnh sự xuất hiện khá phổ biến của hệ phái Tiểu thừa (Hinayana). Từ thế kỷ thứ VIII trở về sau, hệ phái Đại thừa (Mahayana) hoạt động mạnh hơn. Phật viện Đông phương ở Thăng Bình – Quảng Nam dựng vào cuối thế kỷ IX (875) là một di tích Phật giáo quan trọng nhất ở Đông Nam Á (5). Nét son rực rỡ nhất trong quá trình phát triển Phật giáo ở vương quốc này phải nhắc đến triều đại Indrapura (thế kỷ IX-X). + Ngoài thánh địa Phật giáo Đông Dương ở Quảng Nam khẳng định vai trò quan trọng của Phật giáo vào thời kỳ này, hàng loạt những di tích đồng đại với nó trải dài từ Thừa Thiên Huế đến Quảng Bình và phía Nam lan tận Quảng Ngãi (thành Châu Sa) đã tự nói lên điều đó. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
12. 12 + Di tích Đại Hữu, Mỹ Đức và động Phong Nha ở Quảng Bình là những chứng cứ đầy thuyết phục về vai trò và vị trí của Phật giáo trong giai đoạn này. + Hai di tích Đại Hữu và Mỹ Đức đã được Trường Viễn Đông Bác Cổ khảo sát và tổ chức khai quật khảo cổ học từ đầu thế kỷ XX (1925). Số lượng các di tích và di vật quan trọng mà các nhà khoa học bấy giờ đã mô tả và thống kê, cũng có thể giúp chúng ta hình dung hình ảnh Phật giáo ở tiểu quốc Chăm cực Bắc đương thời: - Cụm đền tháp Dương Long. “Từ trời xanh Rơi Vài giọt tháp Chàm Quanh Quy Nhơn Tôi Như đứa trẻ yêu huyền thoại”. Trong mắt người nghệ sĩ, những ngọn tháp Chàm như những dấu thăng vút lên từ đồi cao, những ngọn tháp luôn nhuốm màu bí ẩn, như những giọt sương rơi xuống từ trời xanh, ngót nghìn năm không chạm đất, mãi lửng lơ giữa không trung như một câu hỏi lớn dành cho hậu thế. Tháp Dương Long, một quần thể gồm ba ngọn tháp kỳ vĩ, xếp thẳng hàng trên đồi cao theo trục bắc-nam, thuộc huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định. Đây là cụm ba tháp bằng gạch cao nhất Đông - Nam Á hiện còn tồn tại, với chiều cao các tháp lần lượt là 32, 33 và 39 m. Ba ngôi tháp hiện còn là những kiến trúc trung tâm, thờ ba vị thần tối cao của Ấn Độ giáo: Brahma, Visnu và Shiva. Tháp Dương Long mang ảnh hưởng của kiến trúc Khmer đậm nét. Mỗi kiến trúc là một sự kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật Chăm Pa và Khmer. Nghệ thuật Chăm Pa thể hiện qua bình đồ chân tháp vuông, vật liệu xây dựng chủ yếu là gạch, cùng các đề tài trang trí truyền thống của Chăm Pa như mặt Kala, dải hoa văn hình bầu vú, hoa văn cánh sen... NỘI DUNG HỌC TẬP c. Tình hình văn hóa. - Tôn giáo - tín ngưỡng: Thời kỳ này, Hin-đu giáo là tôn giáo có vị tri quan trọng nhất ớ Châm-pa, trong đó chủ yếu là thờ thần Si-va; Phật giáo tiếp tục có những bước phát triển. Bên cạnh đó, tin ngưỡng phồn thực được phổ biến rộng rãi trong đới sống vàn hoá của cư dân. - Chữ viết: Chữ Chăm không ngừng được cải tiến và hoàn thiện. - Kiến trúc và điêu khắc: Nồi tiếng nhất thời ki nảy là các đền thấp được xây bằng gạch nung và trang trí phù điêu,... 2.2. Tìm hiểu về lược sử vùng đất Nam Bộ từ đầu thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI 2.2.1. Tìm hiểu diễn biến cơ bản về chính trị (10 phút) GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
13. 13 a) Mục tiêu: HS trình bày được những nét chính về chính trị cùng đất Nam Bộ từ thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI và hiểu được trong thực tế triều đình Chân Lạp gặp nhiều khó khăn và hầu như không thể quản lí được vùng đất này. b) Tổ chức thực hiện: – Bước 1: GV tổ chức cho HS cả lớp hoạt động cặp đôi để thực hiện các nhiệm vụ sau: Nhiệm vụ 1: HS đọc thông tin, quan sát hình trong SGK để trả lời câu hỏi: Vì sao từng là một vương quốc hùng mạnh trong thế kỉ III – V nhưng sau đó vùng đất Nam Bộ lại bị suy yếu và bị xâm chiếm Nhiệm vụ 2: GV hướng dẫn đọc thông tin, yêu cầu HS giới thiệu những nét chính về chính trị vùng đất Nam Bộ từ đầu thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI – Bước 2: HS trao đổi với bạn để thực hiện nhiệm vụ. – Bước 3: GV gọi một số HS báo cáo kết quả, một số HS khác nhận xét, bổ sung. – Bước 4: GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, chốt lại nội dung kiến thức và trao đổi với HS - Do nhiều nguyên nhân: đất đai bị nhiễm mặn bởi những đợt biển tiến, diện tích đất canh tác cũng mất dần; tuyến đường giao thương trên biển không còn đi qua Phù Nam, tác động đến tình hình kinh tế, sã hội của cư dân nơi đây, là nguyên nhân chính dẫn đến sự suy vong của vương quốc Phù Nam - Sau khi Vương quốc Phù Nam sụp đổ (khoảng đầu thế kỉ VII), vùng đất Nam Bộ trên danh nghĩa bị đặt dưới quyền cai trị của nước Chân Lạp (Cam-pu-chia). Tuy nhiên, trong thực tế, triều đình Ăng-co gặp nhiều khó khăn và hầu như không quản lý được vùng đất này. Việc cai trị vùng đất Nam Bộ phải giao cho những người thuộc dòng dõi vua Phù Nam từ khoảng cuối thế kỉ XIV. Chân Lạp phải lo đối phó các cuộc tấn công của quân Xiêm, do đó càng không có khả năng kiểm soát trực tiếp vùng đất Nam Bộ - Cũng từ sau thế kỉ X , khu vực Nam Bộ chịu ảnh hưởng nặng nề bởi điều kiện tự nhiên. Một phần đất đai bị ngấm mặn, gây khó khăn cho sản xuất nông nghiệp. Suốt giai đoạn thế kỉ X đến đầu thế kỉ XIV, cư dân ở đây rất thưa vắng - Phải đến vài thế kỉ sau đó mới có những nhóm lưu dân người Việt đến khẩn hoang và lập ra những làng người Việt đầu tiên ở vùng Mô -Xoài (Bà Rịa -Vũng Tàu), Đồng Nai GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
14. 14 NỘI DUNG HỌC TẬP + Khoảng đầu thế kỉ VII, vùng đất Nam Bộ trên danh nghĩa bị đặt dưới quyền cai trị của Vương quốc Chân Lạp. Tuy nhiên, triều đình Chân Lạp hầu như không thể quản lí được vùng đất này. + Từ sau thế kỉ X đến đầu thế kỉ XIV, do ảnh hưởng nặng nề bởi điều kiện tự nhiên nên cư dân ở đây rất thưa vắng. + Từ thế kỉ XVI mới có những nhóm lưu dân người Việt đến khẩn hoang và lập ra những làng người Việt đầu tiên 2.2.2 Tìm hiểu về tình hình kinh tế và văn hóa (10 phút) a) Mục tiêu: HS trình bày được những nét chính về văn hóa, kinh tế vùng đất Nam Bộ trong giai đoạn từ đầu thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI b) Tổ chức thực hiện: – Bước 1: GV tổ chức cho HS hoạt động theo nhóm lớn (4 nhóm) để thực hiện các nhiệm vụ trả lời các câu hỏi: Nhóm 1 + nhóm 2: Đọc thông tin, quan sát các hình và thực hiện yêu cầu: Trình bày những nét chính về kinh tế của cư dân Nam Bộ từ đầu thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI Nhóm 3 + nhóm 4: Đọc thông tin, quan sát các hình và thực hiện yêu cầu: Trình bày những nét chính về văn hóa của cư dân Nam Bộ từ đầu thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI – Bước 2: Các nhóm thảo luận, trao đổi để thực hiện nhiệm vụ trả lời câu hỏi. – Bước 3: GV gọi đại diện HS nhóm báo cáo kết quả, đại diện HS nhóm khác nhận xét. – Bước 4: GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ và chốt kiến thức: Những thành tựu và di sản văn hóa để lại của cư dân Nam Bộ thời kì này để lại. Đó là những nét đặc sắc, góp phần tạo nên tính đa dạng trong thống nhất của lịch sử, văn hóa Việt Nam. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
15. 15 NỘI DUNG HỌC TẬP a. Kinh tế - Kinh tế chủ yếu dựa vào canh tác lúa nước kết hợp với chăn nuôi gia súc, gia cầm, đánh bắt thủy hải sản. - Họ còn làm nghề thủ công và buôn bán nhỏ. - Thương nghiệp không còn phát triển như thời kì vương quốc Phù Nam b. Văn hóa - Giữ nguyên truyền văn hóa Phù Nam. Du nhập văn hóa Trung Quốc - Hin đu giáo, Phật giáo, tín ngưỡng dân gian được duy trì và phát triển - Đời sống vật chất và tinh thần phản ánh một nền văn hóa bình dân -> Giáo viên sơ kết toàn bài theo sơ đồ tư duy 3. Luyện tập (5 phút) a) Mục tiêu: Học sinh lập bảng tóm tắt để so sánh những nét chính về tình hình kinh tế, chính trị, văn hóa giữa Vương Quốc phù Nam và vùng đất Nam Bộ trong giai đoạn từ thế kỉ X đến thế kỷ XVI b) Tổ chức thực hiện: – Bước 1: GV tổ chức cho HS cả lớp hoạt động cá nhân để trả lời câu hỏi – Bước 2: HS trao đổi với bạn để thực hiện nhiệm vụ. – Bước 3: GV gọi một số HS trả lời. Các HS khác nhận xét, bổ sung. – Bước 4: GV củng cố và nhắc lại các yêu cầu cần đạt của bài học cho HS. Vương Quốc phù Nam phát triển thành một đế chế có truyền thống hàng hải, thương nghiệp khá phát triển, có kinh nghiệm và tài nghệ trong làm thủy lợi, khai phá và canh tác ở đồng bằng trũng thấp. Trong khi đó, dấu ấn triều đình Chân Lạp trên vùng đất Nam Bộ từ thế kỷ X đến đầu thế kỷ XVI không nhiều. Đây là vùng đất “hầu hếtlà rừng thấp cây rậm. Sông dài, cảng rộng, kéo dài mấy trăm dặm cổ thụ rậm rạp, mây leo um tùm, tiếng chim muông chen lẫn nhau ở trong đó. Đến nửa cảng mới thấy ruộng đồng rộng rãi, tuyệt không có một tấc cây. Nhìn xa chỉ thấy cây lúa rờn rờn mà thôi. Trâu rừng họp nhau từng đàn trăm ngàn con, tụ tập ở đấy. Lại có giồng đất đầy tre dài dằng dặc mấy trăm dặm. Loại tre đó, đốt có gai, măng rất đắng”. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
16. 16 4. Hoạt động vận dụng (5 phút) a) Mục tiêu: Vận dụng, kết nối được kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết tình huống trong thực tiễn liên quan đến bài học. b) Tổ chức thực hiện: – Bước 1: GV tổ chức cho HS cả lớp hoạt động cá nhân trao đổi, thảo luận thực hiện các nhiệm vụ sau: Nhiệm vụ 1: Sưu tầm tư liệu từ sách, báo và internet để viết một đoạn văn giới thiệu về một di tích đền tháp Chăm-pa được xây dựng trong giai đoạn từ thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI. Theo em cần phải làm gì để bảo vệ và phát huy giá trị của di tích đó.. – Bước 2: HS trao đổi với bạn để thực hiện nhiệm vụ – Bước 3: GV gọi một số HS báo cáo kết quả, một số HS khác nhận xét, bổ sung. – Bước 4: GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ và chốt kiến thức. Gợi ý: Giới thiệu về đền tháp Po-na-ga. Đền tháp Po-na-ga được xây dựng trong khoảng từ thế kỉ thứ VIII đến hết thế kỉ thứ XIII. Đây là thời kỳ Hinđu giáo phát triển cực thịnh tại vương quốc Chăm-pa cổ. Tên gọi của tháp được đặt theo tên của một vị nữ vương, cũng chính là là vị thần tạo dựng ra Trái Đất, sản sinh gỗ quý, cây cối và lúa gạo. Đền tháp Po-na-ga nằm trên ngọn đồi nhỏ cao khoảng 10-12 mét so với mặt nước biển, phân bố theo 3 khối kiến trúc gồm Tháp Cổng, Mandapa và khu đền tháp. Suốt quá trình tồn tại và phát triển, người Chăm-pa đã để lại những di sản văn hóa khổng lồ. Văn hoá Chămpa có ý nghĩa to lớn cả về vật chất và tinh thần dọc dải đất miền Trung. Tháp Po-na-ga chính là một thành tựu tiêu biểu nhất về nghệ thuật xây dựng kiến trúc đền tháp, nghệ thuật điêu khắc, bia ký và tôn giáo, tín ngưỡng, một chứng tích rõ ràng cho sự ảnh hưởng lớn mạnh của Hindu giáo đối với người Chăm. • Cách bảo vệ và phát huy giá trị của di tích: o Giáo dục ý thức bảo vệ di sản cho du khách và cộng đồng địa phương. o Huy động nguồn vốn trong nước và ngoài nước cho hoạt động trùng tu, tôn tạo, bảo vệ di tích. o Tăng cường các biện pháp bảo vệ môi trường trong khu di tích, di sản. o Tăng cường quảng bá điểm đến di sản văn hóa. o Đa dạng hóa sản phẩm du lịch để khai thác đầy đủ giá trị di sản. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
17. 17 - GV chốt yêu cầu và nhận xét về tiết học. - Dặn dò HS những nội dung cần học ở nhà và chuẩn bị cho bài học sau. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
18. 18 Lớp 7A 7B 7C Ngày dạy 18/4/2023 22/3/2023 21/4/2023 ÔN TẬP HỌC KÌ II I. MỤC TIÊU 1. Về Năng lực - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Biết phối hợp để hoàn thành tốt các nhiệm vụ học tập, hình thành kĩ năng làm việc nhóm. Tự tin trình bày ý kiến của mình. - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Học sinh xem tranh lược đồ, biết khai thác kiến thức để giải quyết vấn đề đặt ra. Mạnh dạn bày tỏ quan điểm của mình - Năng lực tự chủ và tự học: Xác định nhiệm vụ học tập, tìm kiếm thông tin, trả lời câu hỏi, thực hiện các nhiệm vụ học tập. Tự giác tham gia các hoạt động học tập.bài Nhận biết được những đơn vị kiến thức trọng tâm của học kì 2 để chuẩn bị tốt cho bài kiểm tra học kì. 2. Phẩm chất - Chăm chỉ, trách nhiệm - Giúp học sinh phương pháp học tập đúng đắn II. THIẾT BỊ VÀ HỌC LIỆU Hoạt động Giáo viên Học sinh Hoạt động 1. Mở - Giáo án - Vở ghi chép, đồ đầu Máy tính, ti vi dùng học tập Hoạt động 2. Hình - Sách giáo khoa - Vở ghi chép, thành kiến thức - Bài gi ả ng SGK, đồ dùng học tập - Máy tính, ti vi - bảng phụ. Bút dạ Hoạt động 3. - Hệ thống câu hỏi luyện tập. - Vở ghi chép Luyện tập - Bài giảng Hoạt động 4. Vận - Tài liệu, sách giáo khoa. - Sử dụng sách báo, dụng - Tìm tòi sưu tầm mạng mở rộng. internet. III. TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY HỌC 1. Hoạt động 1. Mở đầu ( 5 phút) GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
19. 19 a. Mục tiêu Tạo hứng thú cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới. b. Tổ chức thực hiện Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV vấn đáp Hs lắng nghe nhiệm vụ ? Qua nội dung chủ đề phần lịch sử, em gặp khó khăn trở ngại gì trong học tập? Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập - Theo dõi, quan sát hoạt động của hs Hs suy nghĩ về khó khăn của bản thân Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận -Trả lời những thắc mắc của HS. - HS trình bày trước lớp Bước 4: Đánh giá kết quả học tập - GV dẫn dắt tới chủ đề của bài học. HS lắng nghe 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới 2.1. Ôn tập về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn(15 phút) a) Mục tiêu: - HS biết lập bảng và trình bày các tóm tắt về nội dung các cuộc KN chống Bắc thuộc trước thế kỉ X. b) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập Gv giao BT - GV yêu cầu các nhóm Hs lên trình theo - Cá nhân HS tiếp nhận nhiệm vụ nhiệm vụ được giao về nhà? học tập. lập bảng và trình bày các tóm tắt về cuộc KN Lam Sơn. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập Theo dõi hs hoạt động. - Hs nhóm trưởng phân công nhiệm vụ cho các TV trong nhóm và thực hiện NV trình bày theo bảng biểu, SĐ tư duy hoặc powpoin GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
20. 20 Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận - GV giải đáp thắc mắc của HS. Đại diện nhóm Hs trình bày trên bảng Hs nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả học tập - Đánh giá, nhận xét tinh thần học tập của học Hs lắng nghe sinh. HS trình bày lại vào vở GV:chốt kiến thức. Bảng chốt kiến thức mục 2.1 Nội dung Khởi nghĩa Lam Sơn Thời gian - 1418-1427 Lãnh đạo Lê Lợi, Nguyễn Trãi Những bước phát triển của KN a. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa + Đầu năm 1418, Lê Lợi tự xưng là Bình Định Vương, dựng cờ khởi nghĩa. b. Những năm đầu của cuộc khởi nghĩa 1418 – 1423 Nghĩa quân phải đối mặt với nhiều khó khăn: + Nhiều lần bị giặc Minh bao vây c. Giai đoạn mở rộng hoạt động và giành những thắng lợi đầu tiên (1424 - 1425) - Nguyễn Chích đề xuất kế hoạch chuyển quân vào Nghệ An. -> Ý nghĩa: nghĩa quân Lam Sơn phá thế bị bao vây và mở rộng được địa bàn hoạt động. d. Khởi nghĩa toàn thắng (1426 – 1427) - 9/ 1426, nghĩa quân tiến ra Bắc mở rộng địa bàn hoạt động 11/ 1426, ta giành thắng lợi ở Trận Tốt động- Chúc Động - 8/10/1427, nghĩa quân đã phục kích và giết Liễu Thăng ở ải Chi Lăng, sau đó liên tiếp giành thắng lợi ở Cần Tram, Phố Cát và Xương Giang. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023