Giáo án Lịch sử 7 - Tuần 8: Ôn tập giữa kì I - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

Nội dung text: Giáo án Lịch sử 7 - Tuần 8: Ôn tập giữa kì I - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

1. 1 Lớp 7A 7B 7C Ngày dạy 26/10/2022 29/10/2022 28/10/2022 ÔN TẬP GIỮA KÌ I I. MỤC TIÊU: Củng cố kiến thức về: - Tây Âu từ thế kỉ V đến nửa đầu thế kỉ XVI. - Khái quát tiến trình lịch sử Trung Quốc. - HS tích cực, chủ động trong các hoạt động học. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU: 1. Giáo viên: - Nội dung ôn tập. - Phiếu học tập. 2. Học sinh: Ôn tập nội dung những bài đã học III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1. Hoạt động 1: Mở đầu - GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức đã học, nêu những nội dung chủ yếu đã học từ tuần 1 đến tuần7 - HS nhớ lại kiến thức đã học, nêu những nội dung chủ yếu đã học từ tuần 1 đến tuần 7 - Đại diện HS báo cáo, HS khác nhận xét, bổ sung - Từ phần trình bày của học sinh, GV nhận xét, bổ sung, giới thiệu nội dung ôn tập 2. Hoạt động 2: Nội dung ôn tập - GV cho HS thảo luận nhóm, trả lời câu hỏi và làm bài tập. Mỗi nhóm 1 phiếu học tập - HS tiếp nhận yêu cầu, thảo luận nhóm, hoàn thành yêu cầu. - Đại diện HS các nhóm trình bày, HS nhóm khác nhận xét, bổ sung - GV: nhận xét, bổ sung, tổng kết NHÓM 1: PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Câu 1: Kể lại những sự kiện chủ yếu của quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Tây Âu. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
2. 2 Câu 2: Trình bày khái quát sự hình thành, phát triển của lãnh địa và thành thị Tây Âu thời trung đại. Câu 3: Trình bày sự ra đời của Thiên chúa giáo và nêu hiểu biết của em về Chúa Giê-su. NHÓM 2: PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2. Câu 1: Trình bày hành trình phát kiến địa lí của Cô-lôm-bô và Ma-gien-lăng và nêu ý nghĩa của 2 cuộc phát kiến địa lí đó. Phân tích những tác động của các cuộc phát kiến địa lí. Câu 2: Nêu sự chuyển biến về kinh tế xã hội ở Tây Âu từ thế kỉ XIII đến thế kỉ XV và nêu hệ quả của nó. NHÓM 3: PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3. Câu 1: Trình bày những thành tựu tiêu biểu của phong trào văn hóa phục hưng và nêu ý nghĩa, tác động của phong trào văn hóa phục hưng đối với xã hội Tây Âu. Câu 2: Nêu nguyên nhân, nội dung và tác động của phong trào cải cách tôn giáo. NHÓM 4: PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4. Câu 1: Nêu những biến đổi chính trong xã hội Tây Âu thời trung đại và sự ra đời của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa. Câu 2: Trình bày tình hình kinh tế của Trung Quốc thời Đường và Minh, Thanh. *DỰ KIẾN SẢN PHẨM NHÓM 1: PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Câu 1: Kể lại những sự kiện chủ yếu của quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Tây Âu. - Thế kỉ V, đế quốc La Mã bị lật đổ, người Giéc-man lập nên các vương quốc mới của họ. - Những việc làm của người Giéc-man sau khi lật đổ đế chế La Mã đã đưa tới sự hình thành của 2 giai cấp: lãnh chúa phong kiến và nông nô. + Lãnh chúa phong kiến bao gồm: các quý tộc quân sự và quý tộc tăng lữ. + Nô lệ và nông dân mất ruộng đất trở thành nông nô, phụ thuộc vào lãnh chúa phong kiến. - Đến thế kỉ VIII, chế độ phong kiến ở Tây Âu cơ bản được xác lập. Câu 2: Trình bày khái quát sự hình thành, phát triển của lãnh địa và thành thị Tây Âu thời trung đại. * Sự hình thành và phát triển của lãnh địa Tây Âu thời Trung đại - Đến thế kỉ VIII, các lãnh địa phong kiến ở Tây Âu được hình thành. - Mỗi lãnh địa là một khu đất rộng lớn bao gồm: + Đất của lãnh chúa: có những dinh thự, lâu đài, nhà thờ,... có hào sâu, tường bao quanh, tạo thành những pháo đài kiên cố. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
3. 3 + Đất khẩu phần ở xung quanh pháp đài được lãnh chúa giao cho nông nô cày cấy và thu tô thuế. - Mỗi lãnh địa là một cơ sở kinh tế đóng kín, mang tính chất tự nhiên, tự cấp, tự túc: + Mọi thứ cần dùng trong lãnh địa từ lương thực, thực phẩm cho đến quần áo, giày dép,... đều do nông nô sản xuất. + Người ta chỉ mua muối và sắt – hai thứ mà họ chưa tự làm ra được; ngoài ra không có sự trao đổi, buôn bán với bên ngoài. - Mỗi lãnh địa phong kiến là một đơn vị chính trị độc lập: + Các lãnh chúa có quyền cai trị lãnh địa của mình như một ông vua, có quân đội, tòa án, pháp luật riêng, có chế độ thuế khóa, tiền tệ, cân đong, đo lường riêng. + Một số lãnh chúa lớn còn buộc nhà vua ban cho mình quyền “miễn trừ” không can thiệp vào lãnh địa. Như vậy, nhà vua thực chất cũng chỉ là một lãnh chúa lớn. ⇒ Lãnh địa phong kiến là cơ sở tồn tại của thời kì phong kiến phân quyền ở các nước Tây Âu. * Sự hình thành và phát triển của thành thị - Thế kỉ XI, ở Tây Âu đã xuất hiện những tiền đề của nền kinh tế hàng hóa. + Sản phẩm được bán ra thị trường một cách tự do, không bị đóng kín trong lãnh địa. + Trong thủ công nghiệp, quá trình chuyên môn hóa diễn ra tương đối mạnh mẽ. ⇒ Một số thợ thủ công đã tìm cách thoát khỏi lãnh địa, họ đến ngã ba đường, bến sông, nơi có đông người qua lại lập xưởng sản xuất và buôn bán hàng hóa. Từ đó, các thành thị ra đời. - Bên cạnh đó, còn có các thành thị do lãnh chúa lập ra và các thành thị cổ được phục hồi. - Sự ra đời của các thành thị đã đưa đến nhiều tác động tích cực đến đời sống kinh tế - chính trị - văn hóa của các nước Tây Âu thời phong kiến. Câu 3: Trình bày sự ra đời của Thiên chúa giáo và nêu hiểu biết của em về Chúa Giê-su. * Sự ra đời của Thiên Chúa giáo: - Do chúa Giê-su sáng lập vào thế kỉ I tại Giu-đê (vùng Giê-su-sa-lem hiện nay) - Sự hình thành Thiên chúa giáo là sự kế thừa giáo lý cơ bản và tín đồ của đạo Do Thái. * Hiểu biết về chúa Giê-su: - Chúa Giê-su là người sáng lập ra Thiên Chúa giáo. - Năm Chúa Giê-su ra đời được quy ước là năm khởi đầu cho kỉ nguyên công lịch (dương lịch). - Chúa Giê-su bắt đầu giảng đạo vào khoảng năm 30 tuổi. NHÓM 2: PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2. Câu 1: Trình bày hành trình phát kiến địa lí của Cô-lôm-bô và Ma-gien-lăng và nêu ý nghĩa của 2 cuộc phát kiến địa lí đó. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
4. 4 C. Cô-lôm-bô Ph. Ma-gien-lăng Hành trình + Tháng 8/1492, trên C. Cô- + Tháng 9/1519, Ph, Ma-gien- phát kiến lôm-bô bắt đầu hành trình của lăng cùng 270 thủy thủ thực mình với ba con tàu. Sau hơn 2 hiện hành trình đi về phía tây tháng lênh đênh trên biển, ông để tìm đường sang châu Á. và đoàn thủy thủ dũng cảm đã + Đoàn tàu của ông đi vòng đến được một số đảo thuộc qua điểm cực nam châu Mĩ, vùng biển Ca-ri-bê ngày nay. tiến vào đại dương mà ông gọi Ông đinh ninh rằng mình đã tới là Thái Bình Dương. được “Đông Ấn Độ”, nhưng + Đến quần đảo Phi-líp-pin, thức ra đó là vùng đất mới – trong một trận giao tranh với châu Mỹ. thổ dân, Ph. Ma-gien-lăng bị + Tiếp theo, vào các năm 1493, sát hại. Các thủy thủ trong 1498 và 1502, C. Cô-lôm-bô đoàn tiếp tục lên đường trở về còn tiến hành 3 cuộc thám Tây Ban Nha vào tháng hiểm đến châu Mỹ. 6/1522. Ý nghĩa nhờ cuộc phát kiến của C.Cô- + Phát hiện ra eo biển cực Nam lôm-bô mà thương nhân châu châu Mỹ (sau này được gọi là Âu biết đến châu Mỹ và bắt eo Ma-gien-lăng) và Thái Bình đầu thúc đẩy quá trình tiếp xúc Dương. văn hóa, trao đổi kinh tế giữa + Chứng minh trên thực tế Trái hai châu lục. Đất hình cầu. Tác động - Tác động tích cực: + Thúc đẩy thương nghiệp châu Âu phát triển, mở rộng thị trường; thúc đẩy giao lưu kinh tế - văn hóa Đông – Tây. + Góp phần khẳng định Trái Đất hình cầu. Đem lại những hiểu biết về các vùng đất mới, tuyến đường mới, dân tộc mới. + Đẩy nhanh sự tan rã của chế độ phong kiến châu Âu, tạo tiền đề cho sự ra đời của chủ nghĩa tư bản. - Tác động tiêu cực: làm nảy sinh nạn buôn bán nô lệ da đen và quá trình xâm chiếm, cướp bóc thuộc địa Câu 2: Nêu sự chuyển biến về kinh tế xã hội ở Tây Âu từ thế kỉ XIII đến thế kỉ XV và nêu hệ quả của nó. * Chuyển biến về kinh tế - xã hội: - Kinh tế: + Tầng lớp quý tộc, thương nhân châu Âu trở nên giàu có nhờ bóc lột tài nguyên ở thuộc địa và buôn bán nô lệ. + Xuất hiện nhiều xưởng sản xuất quy mô lớn, thuê mướn nhiều nhân công. + Các công ty thương mại và đồn điền rộng lớn đã ra đời. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
5. 5 - Xã hội: + Giai cấp phong kiến Tây Âu sử dụng Kinh thánh của Thiên Chúa giáo làm cơ sở tư tưởng chính thống. Giáo hội Thiên Chúa giáo ngày càng có xu hướng ngăn cản sự phát triển của văn hóa, khoa học. + Giai cấp tư sản đang lên có thế lực về kinh tế nhưng chưa có địa vị xã hội tương xứng. * Hệ quả: - Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa dần hình thành và phát triển. - Giai cấp tư sản đấu tranh chống lại tư tướng lỗi thời của giia cấp phong kiến cùng Giáo lí khắt khe của Giáo hội Thiên Chúa giáo đương thời. NHÓM 3: PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3. Câu 1: Trình bày những thành tựu tiêu biểu của phong trào văn hóa phục hưng và nêu ý nghĩa, tác động của phong trào văn hóa phục hưng đối với xã hội Tây Âu. * Những thành tựu tiêu biểu của Phong trào Văn hóa Phục hưng. - Văn học có những tác phẩm kịch, tiểu thuyết, như: + Thần khúc của Đan-tê. + Rô-mê-ô và Giu-li-ét của Sếch-xpia. + Đôn-ki-hô-tê của Xéc-van-téc. + Quyển thơ tình thứ nhất, Quyển thơ tình thứ hai của Pi-e Giôn-sát - Nghệ thuật đạt được những thành tựu lớn về hội họa, kiến trúc, điêu khắc, tiêu biểu với các tác phẩm như: + Nàng Mô-na Li-sa, Bữa ăn cuối cùng của Lê-ô-na-đơ-vanh-xi. + Sự sáng tạo của A-đam, Tượng Đa-vít của Mi-ken-lăng-giơ - Khoa học - kĩ thuật có tiến bộ vượt bậc về y học, toán học, thiên văn học với những đóng góp của các nhà khoa học như: Cô-péc-ních; Bru-nô; Ga-li-lê * Ý nghĩa phong trào Văn hoá Phục Hưng + Lên án giáo hội Ki tô, tấn công vào trật tự phong kiến. + Đề cao vẻ đẹp của con người cùng quyền tự do cá nhân. + Xây dựng thế giới quan tiến bộ. * Tác động + Là cuộc đấu tranh công khai đầu tiên trên lĩnh vực văn hoá tư tưởng của giai cấp tư sản chống lại chế độ phong kiến + Thúc đẩy quần chúng đấu tranh chống chế độ phong kiến. + Là cuộc cách mạng về tư tưởng, mở đường cho sự phát triển của văn hóa châu Âu cũng như văn hóa nhân loại. Câu 2: Nêu nguyên nhân, nội dung và tác động của phong trào cải cách tôn giáo. * Nguyên nhân bùng nổ phong trào cải cách tôn giáo. + Thời kì trung đại, Thiên Chúa giáo là chỗ dựa vững chắc nhất của chế độ phong kiến, chi phối toàn bộ đời sống tinh thần của xã hội. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
6. 6 + Đến cuối thời trung đại, Giáo hội Thiên chúa giáo ngày càng có xu hướng cản trở sự phát triển của văn hóa, khoa học. + Sự tồn tại của Giáo hội Thiên Chúa giáo đã cản trở sự phát triển của giai cấp tư sản đang lên. ⇒ Giai cấp tư sản đang lên đòi thay đổi và “cải cách” tổ chức, giáo lí của Giáo hội Thiên Chúa giáo. * Nội dung: - Kịch liệt phê phán những hành vi không chuẩn mực của Giáo hoàng, phủ nhận sự thống trị của Giáo hội. - Chỉ trích mạnh mẽ những giáo lí giả dối của Giáo hội. - Đòi bãi bỏ những hủ tục, lễ nghi phiền toái. - Ủng hộ việc làm giàu của giai cấp tư sản. * Tác động: - Khởi nguồn từ nước Đức, sau đó cuộc Cải cách tôn giáo lan rộng khắp các nước Tây Âu (Đức, Thụy Sĩ, Bỏ, Hà Lan, Pháp ). - Khiến Thiên Chúa giáo bị phân chia thành 2 phái là: cựu giáo (Thiên Chúa giáo cũ) và Tân giáo (tôn giáo cải cách). - Làm bùng lên cuộc đấu tranh của nông dân Đức. NHÓM 4: PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4. Câu 1: Nêu những biến đổi chính trong xã hội Tây Âu thời trung đại và sự ra đời của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa. * Những biến đổi chính trong xã hội Tây Âu thời trung đại - Kinh tế: + Kinh tế Tây Âu phát triển nhanh. + Tầng lớp quý tộc, thương nhân Tây Âu ra sức cướp bóc của cải, tài nguyên, nhân công của các nước thuộc địa. + Ở trong nước, tầng lớp quý tộc còn tước đoạt ruộng đất của nông dân biến thành các đồn điền, nông dân mất ruộng đất hình thành đội ngũ công nhân làm thuê. ⇒ Đến đầu thế kỉ XVI, phương thức kinh doanh tư bản chủ nghĩa xuất hiện. - Xã hội: hình thành các giai cấp mới là: tư sản và vô sản. + Giai cấp tư sản nắm trong tay tư liệu sản xuất, giàu có. + Giai cấp vô sản không có tư liệu sản xuất, phải bán sức lao động để kiếm sống, và bị giai cấp tư sản bóc lột nặng nề. * Sự ra đời của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa. - Phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa được hình thành gắn liền với sự xuất hiện của hai giai cấp cơ bản: tư sản và vô sản: +Lãnh chúa, quý tộc, thương nhân, chủ xưởng nhờ việc cướp đoạt ruộng đất, tài nguyên, của cải và buôn bán nô lệ đã trở nên giàu có, trở thành giai cấp tư sản. + Lực lượng nông dân, thợ thủ công bị mất ruộng đất, mất tư liệu sản xuất và những nô lệ bị bắt, bị bán đi . Đã trở thành giai cấp vô sản. - Mối quan hệ chủ yếu giữa 2 giai cấp là: giai cấp tư sản bóc lột giai cấp vô sản. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
7. 7 Câu 2: Trình bày tình hình kinh tế của Trung Quốc thời Đường và Minh, Thanh. Vương Nông nghiệp Thủ công nghiệp Thương nghiệp triều Vương - Nhà nước thực hiện: - Hình thành các - Hình thành “con triều + Giảm tô thuế, bớt xưởng sản xuất được đường tơ lụa” trên Đường sưu dịch. tổ chức có quy mô đất liền và trên lớn. biển. + Chia ruộng đất theo chế độ quân điền. - Nhiều sản phẩm nổi - Hình thành nhiều tiếng như: gốm sứ, tơ đô thị lớn, tiêu biểu - Nhân dân áp dụng lụa, giấy, đồ đồng là Trường An kĩ thuật canh tác mới vào sản xuất. Vương - Phát triển đa dạng, - Xuất hiện các - Phát triển, mở triều quy mô được mở xưởng thủ công lớn, rộng buôn bán với Minh - rộng. được chuyên môn nhiều nước. Thanh - Nhiều cây trồng hóa, dử dụng nhiều - Nhiều thành thị mới được du nhập. nhân công. phồn thịnh. 3. Hoạt động 3: Vận dụng. Trình bày tình hình văn hoá của Trung Quốc thời Đường và Minh, Thanh. Tư tưởng Văn học Sử học Nghệ thuật - HS xác định yêu cầu, vận dụng kiến thức đã học trả lời câu hỏi - Gv yêu cầu học sinh về nhà làm, nộp bài vào tiết sau * Hướng dẫn về nhà - Ôn tập nội dung bài học để kiểm tra GHK I - Chuẩn bị: Giấy kiểm tra, bút, thước. Ngày duyệt: 22/10/2022 Người duyệt: Hà Thị Vân Anh GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023