Giáo án Lịch sử 7 - Tiết 20+21, Bài 8: Vương quốc Cam-pu-chia - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

Nội dung text: Giáo án Lịch sử 7 - Tiết 20+21, Bài 8: Vương quốc Cam-pu-chia - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

1. 1 Lớp 7A 7B 7C Ngày dạy 3,7/12/2022 2,6/12/2022 2,6/12/2022 Tiết 20,21. BÀI 8: VƯƠNG QUỐC CAM-PU-CHIA Môn học/Hoạt động giáo dục: Lịch sử và Địa lí lớp 7 - Phần Lịch sử. Thời gian thực hiện: 2 tiết I. MỤC TIÊU GV giúp HS đạt được các yêu cầu sau: 1. Kiến thức - Mô tả được quá trình hình thành và phát triển của Vương quốc Cam-pu-chia. - Nhận biết và đánh giá được sự phát triển của Vương quốc Cam-pu-chia thời Ăng- co. 2. Năng lực a) Năng lực chung - Tự chủ và tự học: học sinh tự mình khai thác các tài liệu để trả lời các câu hỏi hoặc hoàn thành nhiệm vụ do giáo viên phân công. - Giao tiếp và hợp tác: học sinh trao đổi, đưa ra ý kiến của mình để cùng với các bạn trong nhóm hoàn thành nhiệm vụ giáo viên đề ra. - Giải quyết vấn đề và sáng tạo: học sinh làm việc theo nhóm để giải quyết các vấn đề giáo viên đề ra trong bài. b) Năng lực môn Lịch sử - Tìm hiểu Lịch sử: khai thác được thông tin từ tài liệu để tìm hiểu về quá trình hình thành và phát triển của Vương quốc Cam-pu-chia, sự phát triển của thời Ăng-co. - Nhận thức và tư duy Lịch sử: lập được trục thời gian các sự kiện tiêu biểu về quá trình hình thành và phát triển của Vương quốc Cam-pu-chia. Thiết kế sơ đồ hóa kiến thức về sự phát triển của Vương quốc Cam-pu-chia thời Ăng-co. - Vận dụng kiến thức và kĩ năng đã học: giới thiệu về những nét tương đồng trong quá trình hình thành và phát triển của Vương quốc Cam-pu-chia với Việt Nam. Những việc làm của HS góp phần gìn giữ mối quan hệ gắn bó lâu đời của các dần tộc ở Đông Nam Á. 3. Phẩm chất - Nhận thức được quá trình phát triển lịch sử, tính chất tương đồng và sự gắn bó lâu đời của các dần tộc ở Đông Nam Á. - Trân trọng, giữ gìn truyền thống đoàn kết giữa Việt Nam với Cam-pu-chia. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
2. 2 II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên – Máy tính, máy chiếu. – Hình ảnh minh hoạ về các nguồn sử liệu (trong và ngoài SGK), phiếu học tập. + Lược đồ: “Các quốc gia phong kiến ở Đông Nam Á tuwf these kir X - XVI” + Bản đồ Biển Hồ, đế quốc Khmer cuối thế kỉ XII. + Video tư liệu: “Ăng-co Vát - Công Trình Biểu Tượng Của Đất Nước Cam-pu- chia” 2. Học sinh - Sưu tầm tư liệu về nội dung bài học theo hướng dẫn của giáo viên, phiếu học tập (giấy A0), bút lông, nam châm, III. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP Tiết 1 1. Mở đầu (3 phút) a) Mục tiêu: Xác định được vấn đề cần giải quyết liên quan đến bài học. b) Tổ chức thực hiện: – Bước 1: GV trực quan cho HS xem đoạn video giới thiệu về Ăng-co Vát - Công Trình Biểu Tượng Của Đất Nước Cam-pu-chia theo link: yêu cầu HS theo dõi và cho biết những hình ảnh trong video nhắc đến công trình tiêu biểu của đất nước nào? Em đã biết gì về đất nước đó? – Bước 2: HS làm việc cá nhân, trao đổi với bạn ngồi cùng bàn về những câu hỏi GV đưa ra. – Bước 3: GV gọi một số HS phát biểu ý kiến. – Bước 4: GV tổng hợp ý kiến của HS và kết nối vào bài học. Sau khi học khái quát về khu vực Đông Nam Á, về vương quốc Lào, chúng ta tiếp tục tìm hiểu về một đất nước láng giềng thân thiết của Việt Nam nữa, đó là Cam-pu- chia. Từ thế kỉ VI, vuơng quốc của người Khơ-me hình thành với tên gọi là Chân Lạp (sau đó gọi là Cam-pu-chia). Cư dân nơi đây đã xây dựng được nền văn hoá đặc sắc trên cơ sở tiếp thu văn hóa Ấn Độ. Trong thời kì tiếp theo vưong quốc Cam-pu- chia phát triển như thế nào? Chúng ta cùng đến với tiết học ngày hôm nay. 2. Hình thành kiến thức mới 2.1. Tìm hiểu về quá trình hình thành và phát triển của Vương quốc (15 phút) GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
3. 3 a) Mục tiêu: Mô tả và lập được trục thời gian các sự kiện tiêu biểu về quá trình hình thành và phát triển của Vương quốc Cam-pu-chia. b) Tổ chức thực hiện: – Bước 1: GV tổ chức cho HS cả lớp hoạt động cá nhân và nhóm để thực hiện các nhiệm vụ sau: Nhiệm vụ 1: GV trực quan lược đồ “Các quốc gia phong kiến ở Đông Nam Á từ thế kỉ X - XVI” -> yêu cầu HS lên bảng xác định vị trí quốc gia Cam-pu-chia. Sau đó, GV giới thiệu về vị trí địa lí gần gũi giữa Việt Nam và Cam-pu-chia, lịch sử hình thành của vương quốc Cam-pu-chia từ thời cổ đại. Nhiệm vụ 2: HS đọc thông tin trong SGK để trả lời câu hỏi: theo em, quá trình hình thành và phát triển của vương quốc Cam-pu-chia có thể chia thành bao nhiêu giai đoạn? Đó là các giai đoạn nào? Nhiệm vụ 3: GV sử dụng KT “Khăn trải bàn” để tổ chức cho HS hoạt động nhóm thực hiện yêu cầu: lập trục thời gian các sự kiện tiêu biểu về quá trình hình thành và phát triển của Vương quốc Cam-pu-chia vào phiếu học tập (giấy A0). GV: chia lớp thành 8 nhóm, 4 HS/nhóm, mỗi nhóm cử 1 nhóm trưởng. GV hướng dẫn HS hợp tác theo kĩ thuật khăn trải bàn trong vòng 4 phút. + Các nhóm chia bảng phụ thành các phần, bao gồm một phần trung tâm và 4 phần xung quanh tương ứng với 4 thành viên trong nhóm. + Mỗi thành viên ngồi vào vị trí tương ứng với phần xung quanh. + Mỗi thành viên làm việc độc lập, suy nghĩ và viết các ý tưởng về nhiệm vụ được giao vào ô của mình trong vòng 2 phút. + Kết thúc thời gian làm việc cá nhân, các thành viên chia sẻ, thảo luận và thống nhất câu trả lời. Đại diện nhóm ghi các ý tưởng được thống nhất vào phần trung tâm của giấy trong vòng 2 phút. Kết thúc thời gian thảo luận, đại diện HS của nhóm lên bảng trình bày sản phẩm. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
4. 4 + GV trực quan thang đánh giá và hướng dẫn HS đánh giá theo các tiêu chí cụ thể. (Công cụ đánh giá) – Bước 2: HS khai thác lược đồ xác định vị trí và khai thác tư liệu, suy nghĩ trả lời vấn đề Gv đặt ra; HS trao đổi với bạn trong nhóm để thực hiện nhiệm vụ. – Bước 3: GV mời một số HS lên bảng xác định vị trí Cam-pu-chia, cá nhân trả lời câu hỏi, mời đại diện bất kì của nhóm lên bảng báo cáo sản phẩm. – Bước 4: dựa vào các tiêu chí trong thang đánh giá (công cụ đánh giá): + HS nhận xét phần báo cáo của bạn. + GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, trao đổi với HS, chuẩn kiến thức: NỘI DUNG HỌC TẬP 1. Quá trình hình thành và phát triển của Vương quốc - Năm 802, vua Giay-a-vác-man II thống nhất lãnh thổ, đổi tên nước là Cam-pu- chia. - Từ thế kỉ IX – XV (Thời kì Ăng-co): thời kì phát triển rực rỡ nhất của Vương quốc Cam-pu-chia. - Đến thế kỉ XV: Vương quốc Cam-pu-chia suy yếu. 2.2. Tìm hiểu về sự phát triển của Vương quốc Cam-pu-chia thời Ăng-co (15 phút) a) Mục tiêu: Nhận biết và đánh giá được sự phát triển của Vương quốc Cam-pu- chia thời Ăng-co. b) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV tổ chức cho HS cả lớp hoạt động cá nhân và nhóm để thực hiện các nhiệm vụ sau: Nhiệm vụ 1: GV yêu cầu HS khai thác thông tin và cho biết: Vì sao gọi thời kì phát triển của Vương quốc Cam-pu-chia là thời kì Ăng-co? GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
5. 5 Nhiệm vụ 2: GV tổ chức cho HS trình bày sản phẩm của nhóm đã chuẩn bị hoàn thiện ở nhà theo nhiệm vụ GV giao trong tiết học trước theo KT “phòng tranh”: Chia lớp thành 6 nhóm (6-7HS/nhóm) tìm hiểu tư liệu và hoàn thành phiếu học tập về sự phát triển của Vương quốc Cam-pu-chia thời Ăng-co theo Phiếu học tập sau: Vương quốc Cam-pu-chia thời Ăng-co Chính trị - xã hội Kinh tế Mở mang lãnh thổ Đại diện HS các nhóm treo sản phẩm của nhóm trên tường phòng học. HS các nhóm di chuyển tham quan sản phẩm học tập của các nhóm, ghi vào Thang đánh giá (Công cụ đánh giá), đưa ra ý kiến phản hồi hoặc bổ sung cho nhau. Nhiệm vụ 3: GV trực quan lược đồ “Đế quốc Khơ-me cuối thế kỉ XII” -> yêu cầu HS lên bảng xác định lãnh thổ mở rộng của vương quốc Cam-pu-chia phát triển đến đỉnh cao. Nhiệm vụ 4: Phát vấn cá nhân HS: Dựa vào những biểu hiện trên em hãy đánh giá sự phát triển của Vương quốc Cam-pu-chia thời Ăng-co? – Bước 2: HS khai thác thông tin trả lời câu hỏi cá nhân, tham quan sản phẩm học tập của các nhóm, trao đổi để phản hồi, đánh giá sản phẩm học tập của nhóm bạn. – Bước 3: GV bốc thăm gọi đại diện HS 1 nhóm báo cáo kết quả. – Bước 4: HS đánh giá sản phẩm của nhóm bạn theo 4-3-2-1. GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, mở rộng kiến thức và chuẩn kiến thức. NỘI DUNG HỌC TẬP 2. Sự phát triển của Vương quốc Cam-pu-chia thời Ăng-co - Chính trị - xã hội: + Đất nước thống nhất, ổn định. + Bộ máy nhà nước được củng cố. + Quan tâm đến đời sống nhân dân. - Kinh tế: + Triều đình rất quan tâm đến thuỷ lợi + Cư dân ngoài sản xuất nông nghiệp còn đánh bắt cá, khai thác lâm thổ sản, làm nghề thủ công. -> Kinh tế có bước phát triển nhất là nông nghiệp. - Mở mang lãnh thổ: mở rộng quyền lực ra bên ngoài: sang vùng hạ lưu sông Chao Phray-a(Thái Lan ngày nay), trung lưu sông Mê Công (Lào ngày nay), Chăm-pa,... GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
6. 6 3. Luyện tập (8 phút) a) Mục tiêu: Củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức. b) Nội dung: GV tổ chức HS tham gia trò chơi “Bóng bay” thể hiện sự phát triển của Cam-pu-chia thời Ăng-co. c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS về các câu hỏi trong trò chơi. 01d) Tổ chức thực hiện: – Bước 1: +Trò chơi “Bóng bay”: GV trực quan trò chơi với những câu hỏi trắc nghiệm, cá nhân HS chọn đáp án đúng nhất trong các câu hỏi GV đưa ra: 1. Vương quốc Cam-pu-chia phát triển rực rỡ nhất vào thời gian nào? A. Thế kỉ IX-XV. B. Thế kỉ XVI-XIX. C. Thế kỉ XVIII. D. Thế kỉ XIX 2. Thời kì Ăng-co là thời kì A. hình thành nhà nước đầu tiên của cư dân Cam-pu-chia. B. phát triển rực rỡ của vương quốc Cam-pu-chia. C. tồn tại lâu dài nhất trong lịch sử Cam-pu-chia. D. suy yếu của vương quốc Cam-pu-chia. 3. Ý nào không phản ánh đúng sự phát triển của Vương quốc Cam-pu-chia thời kì Ăng-co? A. Vương triều tăng cường củng cố quyền lực. B. Nhà vua quan tâm đến đời sống nhân dân, thực hiện nhiều hoạt động công ích. C. Nhiều hồ, kênh mương được xây dựng tạo cơ sở cho nông nghiệp phát triển. D. Người Khơ-me chuyển kinh đô từ Ăng-co về phia nam Biển Hồ (Phnôm Pênh ngày nay). 4. Các vị vua Cam-pu-chia thời Ăng-co đã tiến hành nhiều cuộc tấn công ra bên ngoài nhưng không bao gồm lãnh thổ nào? A. Vùng hạ lưu sông Chao Phray-a (Lào ngày nay). B. Chăm-pa. C. Trung Quốc. D. Vùng trung lưu sông Mê Công. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
7. 7 + GV yêu cầu HS trao đổi cặp đôi thiết kế sơ đồ tư duy theo các nội dung: chính trị, xã hội, kinh tế, mở mang lãnh thổ với các biểu hiện thể hiện sự phát triển của Cam- pu-chia thời Ăng-co. – Bước 2: HS tham gia trò chơi, trao đổi với bạn để thực hiện nhiệm vụ. – Bước 3: GV gọi một số HS trả lời. Các HS khác nhận xét, bổ sung. – Bước 4: GV củng cố và nhắc lại các yêu cầu cần đạt của bài học cho HS. 4. Hoạt động vận dụng (4 phút) a) Mục tiêu: Vận dụng, kết nối được kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết tình huống trong thực tiễn liên quan đến bài học. b) Tổ chức thực hiện: – Bước 1: GV giao HS về nhà thực hiện yêu cầu: giới thiệu về những nét tương đồng trong quá trình hình thành và phát triển của Vương quốc Cam-pu-chia với Việt Nam. Nêu những việc làm của HS góp phần gìn giữ mối quan hệ gắn bó lâu đời của các dân tộc ở Đông Nam Á. – Bước 2: HS tiếp nhận nhiệm vụ, về nhà sưu tầm tư liệu thực hiện yêu cầu. – Bước 3: HS nộp sản phẩm vào đầu tiết học sau, GV bốc thăm một số HS lên trình bày sản phẩm của mình trước lớp. HS khác nhận xét sản phẩm của bạn. – Bước 4: GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ vào tiết học sau. - GV phát phiếu đánh giá các thành viên tham gia hoạt động nhóm (công cụ đánh giá) cho các nhóm để các nhóm đánh giá, hướng dẫn HS nhiệm vụ tự học ở nhà. Tiết 2 1. Hoạt động 1: Mở đầu (5 phút) a) Mục tiêu: Khơi lại những điều đã biết, tạo sự tò mò, ham học hỏi và lòng khao khát muốn tìm hiểu những điều ở hoạt động hình thành kiến thức mới của bài học; tạo không khí hứng khởi để HS bắt đầu một tiết học mới. b) Tổ chức thực hiện: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập Giáo viên trình chiếu bức ảnh yêu cầu HS quan sát và thực hiện nhiệm vụ: GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
8. 8 Công trình trên được xây dựng vào thời kì nào của Vương quốc Cam-pu-chia? Em hãy trình bày những biểu hiện về sự phát triển của Vương quốc Cam-pu-chia trong thời kì này? Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập - Hs quan sát hình ảnh cùng với hiểu biết của bản thân để trả lời câu hỏi (Có thể trả lời không đầy đủ) - GV quan sát HS Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận: GV gọi HS trả lời câu hỏi. Các HS khác theo dõi và nhận xét, bổ sung. Bước 4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét các câu trả lời của HS, chuẩn hóa kiến thức và dẫn dắt vào bài học. GV dẫn dắt: Từ TK VI, vương quốc của người Khơ – me hình thành với tên gọi là Chân Lạp (sau đó đổi tên là Cam – pu – chia). Cư dân nơi đây đã xây dựng được nền văn hóa đặc sắc trên cơ sở tiếp thu văn hóa Ấn Độ. Vậy văn hoá vương quốc Cam – pu – chia có những nét tiêu biểu nào Chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức Hoạt động 2.3. Một số nét tiêu biểu về văn hóa (30 phút) a) Mục tiêu: Nêu được một số nét tiêu biểu về văn hóa của Vương quốc Cam- pu-chia. b) Tổ chức thực hiện: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: - Hoạt động nhóm - Thời gian: 7 phút - Gv chia lớp thành 4 nhóm, tương ứng với 4 tổ. + Nhóm 1: Tìm hiểu về Tín ngưỡng + Nhóm 2: Tìm hiểu về Chữ viết + Nhóm 3: Tìm hiểu về Văn học + Nhóm 4: Tìm hiểu về Kiến trúc – Điêu khắc ( GV đã giao nhiệm vụ cho các nhóm tìm hiểu, sưu tầm tư liệu trước ở nhà trong tiết học trước. Trong đó nhóm 4 trình bày về kiến trúc – điêu khắc sẽ giới thiệu về một di sản văn hóa tiêu biểu của Cam – pu – chia mà em ấn tượng nhất?) - Các nhóm đọc thông tin mục 3 SGK trang 43 và hoàn thành vào bảng sau: Lĩnh vực Nét tiêu biểu Tín ngưỡng GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
9. 9 Chữ viết Văn học Kiến trúc-Điêu khắc - Hãy trình bày một trong những thành tựu văn hóa tiêu biểu của Cam – pu – chia mà em ấn tượng nhất? Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: GV hướng dẫn, HS đọc SGK, thảo luận và thực hiện yêu cầu theo nhóm GV theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3: Báo cáo, thảo luận: - GV gọi đại diện nhóm HS trình bày - GV gọi đại diện HS nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Kết luận, nhận định: GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức : Chốt ý ghi: 3. Một số nét tiêu biểu về văn hóa Lĩnh vực Nét tiêu biểu Tín ngưỡng + Tín ngưỡng dân gian: tín ngưỡng phồn thực, tục cầu mưa + Tôn giáo: Phật giáo, Hin – đu giáo. Chữ viết Chữ Phạn và chữ Khơ-me Văn học Truyện thần thoại, truyện cười, truyện thơ (chủ yếu ca tụng thần linh, vua chúa) Kiến trúc – Điêu khắc Phát triển: Khu đền Ăng co Vát, Ăng co Thom GV mở rộng: Gọi HS đọc mục “Em có biết” sgk trang 43 và giới thiệu về khu Đền Bay –on. (Phụ lục ) Văn học: kho tàng văn học thời Ăng-co có hàng nghìn văn bia ca tụng thần linh, vua chúa. Các tác phẩm văn học dân gian, truyện thơ, sử thi rất phát triển, tiêu biểu là sử thi Riêm Kê và hệ thống các câu chuyện về tiền kiếp của Đức Phật (Ja-ta-ka). Nhiều tác phẩm được diễn xướng trên sân khấu hay chuyển thể sang múa rối bóng (Nang-xbếc) GV cho HS xem Video giới thiệu về khu đền Ăng co Vát 3. Hoạt động 3: Luyện tập (5 phút) a) Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về vương quốc Cam – pu - chia b) Tổ chức thực hiện: Trò chơi “Ai nhanh tay nhất” GV chiếu câu hỏi trên màn hình, HS trả lời bằng cách giơ tay phát biểu. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
10. 10 Câu 1: Thời kì phái triển của Vương quốc Cam-pu-chia kéo dài từ thế kỉ IX đến thế kỉ XV, còn gọi là thời kì? A. Thời kì thịnh đạt B. Thời kì Ăng-co. C. Thời kì hoàng kim D. Thời kì Bay-on. Câu 2: Công trình kiến trúc quần thê Ăng-co Vát và Ăng-co Thom là biểu trưng của tôn giáo nào? A. Biểu trưng của Phật giáo. B. Biểu trưng của Nho giáo. C. Biểu trưng của Ấn Độ giáo. D. Tất cả các tôn giáo trên hoà quyện lẫn nhau. Câu 3: Dưới thời Ăng-co, người dân Cam-pu-chia sống chủ yếu bằng nghề gì? A. Nông nghiệp B. Thủ công nghiệp. C. Thương nghiệp. D. Tất cả các nghề trên Câu 4: Vương quốc Cam-pu-chia được hình thành vào thời gian nào? A. Thế kỉ III B. Thế kỉ IV. C. Thế kỉ V. D. Thế kỉ VI. Câu 5: Cam-pu-chia sáng tạo ra chữ viết riêng của mình trên cơ sở chữ A. chữ quốc ngữ của Việt Nam B. chữ tượng hình của Trung Quốc C. Chữ viết của Mi-an-ma D. Chữ Phạn của Ấn Độ 4. Hoạt động 4: Vận dụng (5 phút) a) Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học thông qua dạng câu hỏi thực hành. b) Tổ chức thực hiện: Bước 1: Giáo viên giao nhiệm vụ: GV giao HS về nhà thực hiện yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Hãy giới thiệu những nét tương đồng trong văn hóa Việt Nam và Cam- pu-chia? Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ: HS tiếp nhận nhiệm vụ, về nhà tìm câu trả lời. Bước 3: Báo cáo, thảo luận: Đưa kết quả thực hiện lên zalo chung của lớp để trao đổi Bước 4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét đánh giá vào đầu giờ học sau Ngày duyệt: 27/11/2022 Người duyệt: Hà Thị Vân Anh GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023