Giáo án Lịch sử 7 - Tiết 16+17, Bài 6: Các vương quốc phong kiến Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ X đến thế kỉ XVI - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

Nội dung text: Giáo án Lịch sử 7 - Tiết 16+17, Bài 6: Các vương quốc phong kiến Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ X đến thế kỉ XVI - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

1. 1 Lớp 7A 7B 7C Ngày dạy 7,9,14/11/2022 9,10,,15/11/2022 8,9,15/11/2022 Tiết 16,17. Bài 6. CÁC VƯƠNG QUỐC PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỈ X ĐẾN THẾ KỈ XVI Môn học: Lịch sử và Địa lí lớp 7 Thời gian thực hiện: (2tiết) I. MỤC TIÊU GV giúp HS đạt được các yêu cầu sau: 1. Kiến thức: - Mô tả được quá trình hình thành và phát triển ban đầu của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI. 2. Năng lực - Đọc và chỉ ra các quốc gia phong kiến trên lược đồ. - Lập được trục thời gian các sự kiện tiêu biểu về quá trình hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến ở Đông Nam từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI. -Khai thác và sử dụng được thông tin của một số tư liệu lịch sử trong bài học dưới sự hướng dẫn của GV. - Năng lực tự học, giải quyết vấn đề và sáng tạo, giao tiếp và hợp tác. 3. Phẩm chất - Tự hào về khu vực Đông Nam Á ngày càng kết nối chặt chẽ trong nhiều thế kỉ, tạo nền tảng vững chắc để hoà nhập vào sự phát triển của thế giới ngày nay. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU – Máy tính, máy chiếu. – Hình ảnh : lược đồ, tranh ảnh (trong và ngoài SGK), phiếu học tập. III. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP Tiết 1 1. Mở đầu (5 phút) GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
2. 2 a) Mục tiêu: Xác định được vấn đề cần giải quyết liên quan đến bài học. b) Tổ chức thực hiện: – Bước 1: GV yêu cầu HS dựa vào lược đồ các vương quốc phong kiến Đông Nam Á từ thế kỉ VII đến thế kỉ X. Hãy kể tên và xác định vị trí các vương quốc phong kiến Đông Nam Á được hình thành trong khoảng thời gian trên. – Bước 2: HS làm việc cá nhân hoàn thành nhiệm vụ dựa vào lược đồ mà GV cung cấp. – Bước 3: GV gọi một số HS phát biểu ý kiến. – Bước 4: GV tổng hợp ý kiến của HS và kết nối vào bài học. 2. Hình thành kiến thức mới (30 phút) 1. Sự hình thành và phát triển của các vương quốc phong kiến Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI * Nhiệm vụ 1: Sự phát triển của các vương quốc phong kiến sơ kì và sự hình thành của các vương quốc phong kiến mới.(20 phút) a) Mục tiêu: Mô tả được quá trình hình thành và phát triển ban đầu của các quốc gia Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI. b) Tổ chức thực hiện: – Bước 1: GV tổ chức cho HS cả lớp hoạt động theo (4 nhóm) để thực hiện các nhiệm vụ sau trong 5 phút : Nhóm 1,2: Dựa vào lược đồ Hình 2 và thông tin trong SGK: - Hãy kể tên và xác định vị trí của các vương quốc Phong kiến Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI trên lược đồ. - Cho biết các vương quốc sơ kì phát triển ra sao? Các vương quốc mới được hình thành như thế nào? Nhóm 3, 4: Dựa vào thông tin trong SGK, Hình 2, tư liệu về Ma-lăc-ca : - Trình bày sự phát triển của các vương quốc phong kiến về kinh tế, chính trị và pháp luật. - Xác định vị trí của Ma-lắc- ca trên lược đồ. Qua đoạn tư liệu về Ma- lắc- ca hãy rút ra nhận xét về hoạt động kinh tế của vương quốc này. - Bước 2: Các nhóm thảo luận, trao đổi để thực hiện nhiệm vụ trả lời câu hỏi. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
3. 3 - Bước 3: GV gọi đại diện HS nhóm báo cáo kết quả, đại diện HS nhóm khác nhận xét. -Bước 4: GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ và chốt kiến thức: + GV giúp học sinh thấy được trong khoảng thời gian từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI: .Từ thế kỉ X-XIII Đây là giai đoạn tiếp tục phát triển của các vương quốc phong kiến sơ kì ( nêu tên các vương quốc tiêu biểu, sự phát triển của các vương quốc này) . Từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI: trước sự mở rộng xâm lược xuống khu vực ĐNA của quân Mông- Nguyên, nhu cầu liên kết liên kết giữa các tộc người, các quốc gia nhỏ chống lại quân xâm lược đã dẫn đến sự ra đời, sự thống nhất và hình thành các vương quốc phong kiến lớn hơn.( Nêu tên và sự hình thành các vương quốc phong kiến Đông Nam mới được thành lập trong khoảng thời gian này) + Giới thiệu hình 1- Đô thị cổ Pa-Gan + Giúp học sinh thấy được sự phát triển của các vương quốc phong kiến Đông Nam Á về kinh tế, chính trị và pháp luật ( thông qua tranh ảnh về các bộ luật, các công trình văn hoá.) + GV mở rộng kiến thức về bộ luật Hồng Đức ( Đại Việt thời Lê Sơ) + Giúp học sinh thấy được sự phát triển thịnh vượng của vương quốc Ma- lắc- ca: Ma-lắc- ca có nề kinh tế rất phát triển, Đây là trung tâm kinh tế và giao lưu buôn bán quốc tế ở khu vực Đông Nam Á NỘI DUNG HỌC TẬP – a, Sự phát triển và ra đời của các vương quốc phong kiến Đông Nam Á: -Từ thế kỉ X- XIII các vương quốc phong kiến sơ kì tiếp tục phát triển: vương quốc Mi-an-ma, Ha-ri-pun-giay-a, Đại Viêt, Chăm- pa, Cam- pu- chia, Sri-vi-giay-a. - Từ thế kỉ XIII- nửa đầu thế kỉ XVI: Sự ra đời, thống nhất và hình thành một số vương quốc phong kiến lớn hơn: Vương quốc A-ut- thay – a (Thái Lan), vương quốc Lan- Xan ( Lào), nhiều quốc gia nhỏ trên đảo Xu- ma và Gia- va thống nhất dưới vương triều Mô-glô-pa-hít. Vương quốc Ma-lắc-ca. b, Sự phát triển về kinh tế, chính trị: GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
4. 4 - Kinh tế: Phát triển thịnh đạt + Nông nghiệp trồng lúa nước. + Giao lưu buôn bán bằng đường biển. - Chính trị : + Bộ máy nhà nước hoàn chỉnh . + Luật Pháp: Ngày càng được hoàn thiện. * Nhiệm vụ 2: Sự phát triển về kinh tế của một số quốc gia Đông Nam Á hiện đại trong thời đại ngày nay(10 phút) a) Mục tiêu: Thấy được sự phát triển về kinh tế của một số quốc gia Đông Nam Á hiện đại trong thời đại ngày nay b) Tổ chức thực hiện: – Bước 1: GV tổ chức cho HS hoạt động cá nhân để thực hiện các nhiệm vụ trả lời các câu hỏi sau: Quan sát lược đồ các nước Đông Nam Á hiện đại và Hình 2: lược đồ các vương quốc phong kiến Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI kết hợp với phần chuẩn bị ở nhà hãy: + Cho biết các vương quốc phong kiến ĐNA từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI ngày nay là các quốc gia Đông Nam Á hiện đại nào? + Trình bày sự phát triển về kinh tế hiện nay của quốc gia Đông Nam Á mà em đã chuẩn bị. – Bước 2: Học sinh xem lại tư liệu đã chuẩn bị sẵn chuẩn bị trình bày. – Bước 3: GV gọi đại diện HS báo cáo kết quả, hs khác nhận xét. – Bước 4: GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ và chốt kiến thức: GV viên nhấn mạnh sự phát triển của một số quốc gia Đông Nam Á hiện đại: Mi-an-ma, Thái Lan, Lào, Việt Nam. 3. Luyện tập (8 phút) a) Mục tiêu: HS củng cố được kiến thức liên quan đến bài học về sự hình thành và phát triển các quốc gia phong kiến Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI. b) Tổ chức thực hiện: 1. Với bài tập vẽ trục thời gian: GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
5. 5 – Bước 1: GV giao nhiệm vụ cho HS: Thảo luận théo cặp trong vòng 2 phút để hoàn thành bài tập sau: Hãy thể trên trục thời gian các sự kiện tiêu biểu về quá trình hình thành và phát triển của các vương quốc Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ X- nửa đầu thế kỉ XIX? – Bước 2: HS trao đổi với bạn để thực hiện nhiệm vụ. – Bước 3: GV gọi một số đại diện 2 cặp HS trả lời. Các cặp HS khác nhận xét, bổ sung. – Bước 4: GV củng cố và nhắc lại các yêu cầu cần đạt của bài học cho HS đặc biệt kĩ năng vẽ trục thời gian 2. Với trò chơi : “Ai nhanh hơn”. - Bước 1: GV phổ biến luật chơi: Chia cả lớp làm 2 đội ( tương ứng 4 dãy lớp – 2 dãy là 1 nhóm- yêu cầu HS chuẩn bị trước 4 thẻ có đáp án : A, B, C, D). Mỗi đội cử ra 5 thành viên tham gia trò chơi. Trên màn hình sẽ có 5 câu hỏi liên quan đến bài học – mỗi câu hỏi dưới dạng trắc nghiệm. Nhiệm vụ của các đội đội chơi sẽ phải phất cờ để giành quyền trả lời và giơ thẻ đáp án đúng nhất sau 5 giây GV đọc câu hỏi + Sau khi GV đưa ra câu hỏi, cả hai đội suy nghĩ đáp án. Đội nào phất cờ trước sẽ được trả lời, trả lời sai quyền trả lời thuộc về đội bạn, nếu hai đội không trả lời được thì sẽ dành cho khán giả + Mỗi câu trả lời đúng thì đội chơi sẽ thu được nhảy lên 1 bậc Kết thúc trò chơi đội nào lên được nhiều bậc hơn là đội chiến thắng. - Bước 2: GV tổ chức cho HS tham gia trò chơi với việc trả lời các câu hỏi sau: Câu 1: Vương quốc phong kiến nào ở Đông Nam Á được hình thành và phát triển trên lưu vực sông I-ra-oa-đi? A. Vương quốc Ha-ri-pun-giay-a. B. Vương quốc Mi-an-ma C. Vương quốc Sri-vi-giay-a. D. Vương quốc Su- khô- thay. Câu 2: Đâu không phải là nguyên nhân dẫn đến sự ra đời của một số quốc gia phong kiến mới, sự thống nhất các vương quốc nhỏ thành vương quốc phong kiến GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
6. 6 A. Quân Mông- Nguyên mở rộng xâm lược xuống khu vực Đông Nam Á. B. Nhiều tộc người bị quân xâm lược đẩy xuống phía nam. C. Do nhu cầu liên kết giữa các tộc người để lao động sản xuất. D. Do nhu cầu liên kết giữa các tộc người, các quốc gia nhỏ chống lại quân xâm lược. Câu 3: Sau khi quân Mông- Nguyên mở rộng xâm lược xuống phía nam có nhiều vương quốc phong kiến mới được thành lập ngoại trừ: A. Vương quốc A-út- thay-a. B. Vương quốc Chăm- pa C. Vương quốc Lan- xan. D. Vương quốc Su- khô- thay. Câu 4: Ý nào sau đây phản ánh không đúng tình hình chính trị của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI. A. Bộ máy nhà nước được củng cố bởi sự tăng cường quyền lực của nhà Vua. B. Đất nước được chia làm nhiều tỉnh. C. Hệ thống quan lại các cấp được hoàn chỉnh. D. Luật pháp ngày càng hoàn thiện với sự xuất hiện của nhiều bộ luật. Câu 5: Ý nào sau đây phản ánh không đúng tình hình kinh tế của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI. A. Nền kinh tế chính nông nghiệp trồng lúa nước. B. Buôn bán và trao đổi hàng hoá bẳng đường biển phát triển. C. Kinh tế phát triển thịnh đạt. D. Xuất hiện mầm mống của nền kinh tế tư bản chủ nghĩa. - Bước 3: GV tổng kết trò chơi, tuyên dương đội giành chiến thắng, động viên đội chưa giành chiến thắng. - Bước 4: GV tiếp tục củng cố thêm và chuyển giao nhiệm vụ cho phần vận dụng. 4. Hoạt động vận dụng (2 phút) a) Mục tiêu: Vận dụng, kết nối được kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết tình huống trong thực tiễn liên quan đến bài học. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
7. 7 b) Tổ chức thực hiện: – Bước 1: GV tổ chức cho HS cả lớp hoạt động cá nhân nhiệm vụ sau: Trình bày sự hình thành và phát triển của vương quốc phong kiến Đông Nam Á trong thời gian từ nửa cuối thế kỉ X-nửa đầu thế kỉ XIII mà em Ấn tượng nhất. – Bước 2: HS sưu tầm tài liệu hoàn thành nhiệm vụ được giao. – Bước 3: GV gọi một số HS báo cáo kết quả vào buổi học sau. – Bước 4: GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ và chốt kiến thức. Tiết 2 1. Mở đầu ( 5 phút) a) Mục tiêu: - Tạo hứng thú học tập cho học sinh và xác định được vấn đề cần giải quyết liên quan đến bài học. b) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV nêu câu hỏi và chiếu video . - Bước 2: HS chú ý quan sát video - Bước 3: HS trả lời câu hỏi - Bước 4: GV công bố đáp án HS trả lời đúng và động viên HS-> dẫn vào bài mới 2. Hình thành kiến thức mới 2.2 Những thành tựu văn hóa tiêu biểu. (29p) a)Mục tiêu: - HS nêu được những thành tựu tiêu biểu. - HS rút ra được nhận xét : Nền văn hóa của các vương quốc Đông Nam Á được hình thành và phát triển trên cơ sở tiếp thu có chọn lọc để xây dựng một nền văn hóa riêng của dân tộc mình. b) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV giao nhiệm vụ cho HS thảo luận theo cặp đôi và hoàn thành phiếu học tập. - Bước 2: GV hướng dẫn HS khai thác kênh chữ trong SGK để thực hiện các nhiệm GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
8. 8 vụ sau: Nhiệm vụ 1: GV yêu cầu HS hoạt động theo cặp (bàn)-5 phút: Dựa vào thông tin mục 2 trong SGK trang 37-38, để hoàn thiện phiếu học tập sau: 1, Hãy nêu những thành tựu văn hóa tiêu biểu của các quốc gia Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVI ? Lĩnh vực Thành tựu văn hóa tiêu biểu Tư tưởng - tôn giáo Chữ viết - văn học Kiến trúc - điêu khắc 2, Cho biết việc nhiều quốc gia Đông Nam Á sáng tạo ra chữ viết riêng có ý nghĩa như thế nào ? Nhiệm vụ 2: Qua những thành tựu vừa nêu , em có có nhận xét gì về thành tựu văn hoá của các quốc gia Đông Nam Á trong giai đoạn này? Nhiệm vụ 3: HS hoạt động theo nhóm: Dựa vào hình 3;4 SGK trang 37-38 kết hợp sự chuẩn bị bài ở nhà, ) trong vòng 1 phút 30 giây em hãy chia sẻ những hiểu biết của em về: Công viên lịch sử Su-khô-thay – trung tâm Phật giáo lớn nhất Thái Lan lớn nhất thế kỉ XIV, chùa Vàng (Mi-an-ma), quần thể đền Ăng – co (Cam-pu-chia), chùa Vàng (Thái Lan). + Nhóm 1: Giới thiệu về Công viên lịch sử Su-khô-thay – trung tâm Phật giáo lớn nhất Thái Lan lớn nhất thế kỉ XIV ? + Nhóm 2: Giới thiệu về chùa Vàng (Mi-an-ma) ? + Nhóm 3: Giới thiệu về đền Ăng – co (Cam-pu-chia)? + Nhóm 4: Giới thiệu về chùa Vàng (Thái Lan) ? - Bước 3: HS tiến hành thảo luận theo cặp/bàn/nhóm với các nhiệm vụ được giao. - Bước 4: GV gọi đại diện 1 nhóm học sinh báo cáo kết quả, các nhóm khác nhận xét, bổ xung. - Bước 5: GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ và chốt kiến thức: GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
9. 9 NỘI DUNG HỌC TẬP a.Tín ngưỡng – tôn giáo: + Phật giáo Tiểu thừa được truyền bá và phổ biến ở Đông Nam Á với nhiều ngôi chùa được xây dựng. + Hồi giáo cũng theo chân các thương nhân Ả Rập, Ấn Độ du nhập vào và trở thành Quốc giáo ở nhiều vương quốc. b.Chữ viết – văn học: + Nhiều nước ở Đông Nam Á đã sáng tạo ra chữ viết riêng của mình: chữ Thái, chữ Lào, chữ Nôm, + Dòng văn học viết xuất hiện và phát triển nhanh chóng với nhiều tác phẩm nổi tiếng. c. Kiến trúc – điêu khắc: Đây là thời kì có nhiều công trình kiến trúc – điêu khắc: đền, chùa, tháp kì vĩ được xây dựng: Khu đền Ăng-co (Cam-pu-chia), chùa Vàng (Mi- an – ma), . 3. Hoạt động 3: Luyện tập ( 8 phút) a) Mục tiêu: - Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức. b) Tổ chức thực hiện: 1. Với sơ đồ tư duy dạng điền khuyết: - Bước 1: GV gọi 1 HS và yêu cầu cả lớp chú ý lắng nghe. - Bước 2: GV gọi 1 HS bất kì điền tiếp thông tin còn thiếu, sau đó gọi HS khác nhận xét câu trả lời của bạn. - Bước 3: GV nhận xét bài làm của HS và chính xác hoá các phương án trả lời. - Bước 4: GV củng cố và nhắc lại các yêu cầu cần đạt của bài học cho HS. 2. Với trò chơi : “Trốn tìm cùng Bạch Tuyết và bảy chú lùn”. - Bước 1: GV phổ biến luật chơi: Chia cả lớp làm 4 đội ( tương ứng 4 dãy lớp – yêu cầu HS chuẩn bị trước 4 thẻ có đáp án : A, B, C, D). Trên màn hình sẽ có 5 câu hỏi liên quan đến bài học – mỗi câu hỏi dưới dạng trắc nghiệm. Nhiệm vụ của các đội GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
10. 10 đội chơi sẽ phải giơ thẻ đáp án đúng nhất sau 5 giây GV đọc câu hỏi – dãy nào còn số thành viên nhiều nhất trả lời đúng đến câu hỏi số 5 sẽ giành chiến thắng. - Bước 2: GV tổ chức cho HS tham gia trò chơi - Bước 3: GV tổng kết trò chơi, tuyên dương đội giành chiến thắng, động viên đội chưa giành chiến thắng. - Bước 4: GV tiếp tục củng cố thêm và chuyển giao nhiệm vụ cho phần vận dụng. 4. Hoạt động 4: Vận dụng ( 3 phút) a) Mục tiêu: - Vận dụng, kết nối được kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết tình huống trong thực tiễn liên quan đến bài học. b) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV giao nhiệm vụ cho HS: HS giới thiệu một thành tựu văn hóa Đông Nam Á thời kì này ? - Bước 2: HS về nhà tìm hiểu, sưu tầm tài liệu trên sách báo, internet... - Bước 3: GV gợi ý cách sưu tầm, cách trả lời câu hỏi. Thời hạn nộp bài buổi học lần sau nộp sản phẩm. - Bước 4: GV chốt yêu cầu và nhận xét về tiết học. Ngày duyệt: 13/11/2022 Người duyệt: Hà Thị Vân Anh GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023