Giáo án Mĩ thuật 7 - Tuần 21, Chủ đề 5: Hiện thực cuộc sống trong sáng tạo mĩ thuật - Năm học 2022-2023 - Đoàn Thị Ngọc Mai

Nội dung text: Giáo án Mĩ thuật 7 - Tuần 21, Chủ đề 5: Hiện thực cuộc sống trong sáng tạo mĩ thuật - Năm học 2022-2023 - Đoàn Thị Ngọc Mai

1. KHDH NT-MT 7 Năm học 2022- 2023 Ngày soạn:11/1/2023 Ngày dạy:18,21,22/1/2023 Ngày duyệt: 15/1/2023 Người duyệt: Nguyễn Hồng Bến CHỦ ĐỀ 5: HIỆN THỰC CUỘC SỐNG TRONG SÁNG TẠO MĨ THUẬT TIẾT 17-BÀI 9: TÌM HIỂU NGUỒN SÁNG TRONG TRANH ( tiết1) I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức Sau bài học này, HS sẽ: - Biết và xác định được nguồn sáng trong tranh vẽ. - Hiểu được sắc độ trong tranh vẽ có yếu tố tác động từ nguồn sáng. 2. Năng lực - Năng lực chung: Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và thể hiện sự sáng tạo. Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và trao đổi công việc với giáo viên, bạn bè. - Năng lực riêng: Có kĩ năng thể hiện mẫu vẽ có nguồn sáng. Biết cách thể hiện sắc độ đậm – nhạt, sáng – tối theo đúng nguồn sáng. 3. Phẩm chất - HS nhận biết được nguồn sáng khác nhau trong tranh vẽ, từ đó có thêm hiểu biết về mối quan hệ giữa mĩ thuật và cuộc sống. - HS tìm hiểu được sự hứng thú, niềm yêu thích với môn học qua thưởng thức, thực hành một số SPMT liên quan đến bài học. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Đối với giáo viên - SGK, Giáo án. - Một số TPMT, video clip giới thiệu một số tranh của họa sĩ thể hiện rõ nguồn sáng và đối tượng cần chiếu sáng. - Một số video clip giới thiệu các bước thực hiện SPMT thể hiện rõ nguồn sáng trong tranh. - Máy tính, máy chiếu (nếu có). 2. Đối với học sinh Gv: Đoàn Thị Ngọc Mai Trường THCS Lê Lợi
2. KHDH NT-MT 7 Năm học 2022- 2023 - SGK. - Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập (nếu cần) theo yêu cầu của GV. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG a. Mục tiêu: Gợi mở, kích thích HS mong muốn tìm hiểu về các nội dung mới, lí thú của bài học. b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS quan sát bức tranh tĩnh vật và trả lời câu hỏi. c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về hướng nguồn sáng chiếu vào mẫu vật. d. Tổ chức thực hiện: - GV cho HS quan sát bức tranh tĩnh vật và yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Theo em, ánh sáng chính chiếu vào vật mẫu từ đâu? Phía nào tối, phía nào sáng? - HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ: + Ánh sáng chính chiếu vào vật mẫu từ phải qua trái. + Bên trên phía phải sáng, bên dưới phía trái tối. - GV nhận xét, đánh giá. - GV dẫn dắt HS vào bài học: Hội họa là bộ môn nghệ thuật truyền thống lâu đời sử dụng ánh sáng, vừa là chủ thể vừa là công cụ để tạo nên những hiệu ứng nhất định khơi gợi cảm xúc. Ánh sáng quyết định màu sắc, bóng tối và cấu trúc vật thể. Vậy nên nó không chỉ giới hạn trong trường phái hiện thực, trừu tượng mà còn cần thiết trong mọi phong cách trong hội họa. Vẻ đẹp của ánh sáng được sử dụng như công cụ để xây dựng biểu tượng. Bằng cách chiếu sáng vào một yếu tố trong tranh như bàn tay, bông hoa hoặc vật dụng cũng đã tạo nên câu chuyện đằng sau đó. Để biết và xác định được nguồn sáng trong tranh vẽ, cũng như hiểu được sắc độ trong tranh vẽ có yếu tố tác động từ nguồn sáng, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 9: Tìm hiểu nguồn sáng trong tranh. B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC Hoạt động 1: Quan sát Gv: Đoàn Thị Ngọc Mai Trường THCS Lê Lợi
3. KHDH NT-MT 7 Năm học 2022- 2023 a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS xác định được nguồn sáng quan phân tích bức ảnh chụp lẵng quả; tìm hiểu về cách thể hiện ánh sáng trong một số TPMT, trong đó chú trọng đến yếu tố sắc độ; xác định được nguồn sáng khi xem một số TPMT thể hiện về điều này. b. Nội dung: HS tìm hiểu về nguồn sáng trong một số ảnh, TPMT trong SGK tr.38, 39; tìm hiểu về cách thể hiện yếu tố sắc độ trong tranh (phần được chiếu sáng và phần ở trong tối). c. Sản phẩm học tập: Kiến thức cơ bản của HS về vật/đối tượng được chiếu sáng trong tranh. d. Tổ chức hoạt động: HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 1. Quan sát - GV tổ chức cho HS thảo luận theo nhóm, HS Tìm hiểu về sánh trong bức ảnh quan sát Hình 1 SGK tr.38 và thực hiện nhiệm - Phân tích nguồn sáng trong bức ảnh vụ: trong SGK tr.38: + Xác định nguồn sáng chính chiếu vào mẫu vật + Nguồn sáng chiếu vào mẫu vật từ từ hướng nào. hướng bên phải. + Nêu độ sáng nhất, độ tối nhất của đố vật khi + Mặt của mẫu vật nhận được ánh nguồn sáng chiếu vào. sáng có độ sáng mạnh nhất. Mặt không nhận được ánh sáng và phần đổ bóng của đồ vật có độ tối nhất. - Quan sát lọ hoa tại lớp: + Lọ hoa là vật được chiếu sáng, có nguồn sáng xác định từ phía cửa sổ. + Phần sáng nhất trên lọ hoa là phần được chiếu sáng, ở đó các chi tiết rõ ràng. - + Phần tối nhất trên lọ hoa nằm phía GV hướng dẫn HS đóng cửa ra vào, chỉ mở cửa sau phần được chiếu sáng, ở đó các sổ và tắt đèn. chi tiết không rõ ràng. - GV bày một lọ hoa trên bàn và mời HS lên quan sát và yêu cầu HS trả lời câu hỏi: + Phần nào của lọ hoa sáng nhất? Các chi tiết ở Tìm hiểu về nguồn sáng trong một Gv: Đoàn Thị Ngọc Mai Trường THCS Lê Lợi
4. KHDH NT-MT 7 Năm học 2022- 2023 phần sáng trông như thế nào? số tác phẩm nghệ thuật + Phần nào của lọ hoa tối nhất? Các chi tiết ở - Bức tranh Đống cỏ khô trên tuyết phần tối trông như thế nào? + Nguồn sáng đến từ phía sau đống - GV hướng dẫn HS quan sát hình ảnh về nguồn cỏ. sáng trong một số tác phẩm nghệ thuật SGK tr.39. + Bức tranh có màu trắng của tuyết, - GV hướng dẫn HS thảo luận theo cặp đôi, quan màu vàng của đống cỏ khô và màu sát 2 tác phẩm nghệ thuật và trả lời câu hỏi: xanh của những rặng núi phía xa. + Trong bức tranh Đống cỏ khô trên tuyết, nguồn Hình ảnh được tái hiện một cách chân sáng đến từ trước hay sau đống cỏ khô? Hãy mô thực khi họa sĩ Clô-đơ Mô-nê phác tả màu sắc thể hiện trong tranh. họa rõ chiếc bóng của đống cỏ trên + Khu vực nào trong bức tranh Qua bản cũ tạo nền tuyết trắng. sự chú ý với người xem nhất? Đó là khu vực tối - Bức tranh Qua bản cũ: Khu vực hay ngoài sáng ngoài sáng tạo sự chú ý với người - GV cho HS quan sát thêm về nguồn sáng trong xem nhất. Những cử chỉ thân tình của một số tác phẩm nghệ thuật khác: người chiến sĩ với dân bản dưới lũy tre làng, dưới ánh trăng sáng thể hiện mối quan hệ gắn bó giữa người lính - người dân, gợi nhớ về một thời kì gian khổ đã qua. The Calling of Saint Gv: Đoàn Thị Ngọc Mai Trường THCS Lê Lợi
5. KHDH NT-MT 7 Năm học 2022- 2023 Matthew – Caravaggo (1599-1600 ) Girl with a Pearl Earring, Jan Vermeer The Art of Painting – Vermeer (1666) Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS tìm hiểu về nguồn sáng trong một số ảnh, TPMT trong SGK tr.38, 39; hình ảnh GV cung cấp. - HS tìm hiểu về cách thể hiện yếu tố sắc độ trong tranh (phần được chiếu sáng và phần ở trong tối). - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần Gv: Đoàn Thị Ngọc Mai Trường THCS Lê Lợi
6. KHDH NT-MT 7 Năm học 2022- 2023 thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện các nhóm trả lời câu hỏi về vật/đối tượng được chiếu sáng trong tranh. - GV mời đại diện nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức: + Trong sáng tạo mĩ thuật, nguồn sáng quyết định màu sắc, bóng tối và cấu trúc vật thể. + Trong tranh phong cảnh, nguồn sáng ảnh hưởng trực tiếp đến không gian, hòa sắc, sắc độ, cảnh, vật, - GV chuyển sang nội dung mới. C. HOẠT ĐỘNG LUYÊN TẬP Hoạt động 2: Thể hiện a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết cách thể hiện một SPMT thể hiện rõ độ sáng – tối, đậm – nhạt theo một vật có nguồn sáng từ một phía; thực hiện được một SPMT thể hiện nguồn sáng rõ ràng. b. Nội dung: HS tham khảo các bước thực hiện bức tranh phong cảnh diễn tả về nguồn sáng, trong đó thể hiện rõ độ sáng - tối, đậm – nhạt; thể hiện bức tranh diễn tả được nguồn sáng bằng chất liệu em yêu thích. c. Sản phẩm học tập: SPMT diễn tả được nguồn sáng. d. Tổ chức hoạt động: HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 2. Thể hiện - GV cho HS tìm hiểu về cách thể hiện về bức Tìm hiểu cách thể hiện bức tranh tranh phong cảnh diễn tả về nguồn sáng SGK phong cảnh diễn tả về nguồn sáng tr.40: HS quan sát và phân tích bức tranh + Xác định nguồn sáng đến từ đâu? theo gợi ý của GV. Gv: Đoàn Thị Ngọc Mai Trường THCS Lê Lợi
7. KHDH NT-MT 7 Năm học 2022- 2023 + Hòa sắc chung trong tranh, trong đó ý thức về màu trong vùng tối và màu trong vùng sáng. + Thực hiện nguyên tắc vùng thuận chiếu sáng rõ ràng, màu sắc tươi sáng, vùng ngược chiều sáng thì tối. - GV cho HS xem thêm video clip về các thể hiện ánh sáng trên một số SPMT bằng các chất liệu khác. - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Nêu các bước Thể hiện một bức tranh diễn tả được thực hiện một bức tranh diễn tả được nguồn sáng nguồn sáng bằng chất liệu em yêu bằng chất liệu em yêu thích. thích - GV gợi ý cho HS trước khi thực hành: - Các bước thực hiện một bức tranh + Nên xác định nguồn sáng từ một phía. diễn tả được nguồn sáng bằng chất + Xác định được màu sắc trong phần tối. liệu em yêu thích: + Thể hiện sắc độ đậm – nhạt trên cơ sở gần – + Bước 1: Phác hình và xây dựng bố rõ, xa – mờ. cục. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập + Bước 2: Thể hiện chi tiết cho sinh - HS tham khảo các bước thực hiện bức tranh độn. phong cảnh diễn tả về nguồn sáng, trong đó thể + Bước 3: Lựa chọn màu theo nguồn hiện rõ độ sáng - tối, đậm – nhạt. sáng, gần đậm – xa mờ. - HS thể hiện bức tranh diễn tả được nguồn sáng + Bước 4: Vẽ chi tiết và hoàn thiện bằng chất liệu em yêu thích. sản phẩm. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận HS báo cáo SPMT diễn tả được nguồn sáng. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ Gv: Đoàn Thị Ngọc Mai Trường THCS Lê Lợi
8. KHDH NT-MT 7 Năm học 2022- 2023 học tập GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới. Ngày soạn:11/1/2023 Ngày dạy:1,3,4/2/2023 CHỦ ĐỀ 5: HIỆN THỰC CUỘC SỐNG TRONG SÁNG TẠO MĨ THUẬT TIẾT 18-BÀI 9: TÌM HIỂU NGUỒN SÁNG TRONG TRANH ( tiết2) I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức Sau bài học này, HS sẽ: - Biết và xác định được nguồn sáng trong tranh vẽ. - Hiểu được sắc độ trong tranh vẽ có yếu tố tác động từ nguồn sáng. 2. Năng lực - Năng lực chung: Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và thể hiện sự sáng tạo. Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và trao đổi công việc với giáo viên, bạn bè. - Năng lực riêng: Có kĩ năng thể hiện mẫu vẽ có nguồn sáng. Biết cách thể hiện sắc độ đậm – nhạt, sáng – tối theo đúng nguồn sáng. 3. Phẩm chất - HS nhận biết được nguồn sáng khác nhau trong tranh vẽ, từ đó có thêm hiểu biết về mối quan hệ giữa mĩ thuật và cuộc sống. - HS tìm hiểu được sự hứng thú, niềm yêu thích với môn học qua thưởng thức, thực hành một số SPMT liên quan đến bài học. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU Gv: Đoàn Thị Ngọc Mai Trường THCS Lê Lợi
9. KHDH NT-MT 7 Năm học 2022- 2023 1. Đối với giáo viên - SGK, Giáo án. - Một số TPMT, video clip giới thiệu một số tranh của họa sĩ thể hiện rõ nguồn sáng và đối tượng cần chiếu sáng. - Một số video clip giới thiệu các bước thực hiện SPMT thể hiện rõ nguồn sáng trong tranh. - Máy tính, máy chiếu (nếu có). 2. Đối với học sinh - SGK. - Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập (nếu cần) theo yêu cầu của GV. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG a. Mục tiêu: Gợi mở, kích thích HS mong muốn tìm hiểu về các nội dung mới, lí thú của bài học. b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS quan sát bức tranh tĩnh vật và trả lời câu hỏi. c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về hướng nguồn sáng chiếu vào mẫu vật. d. Tổ chức thực hiện: Hoạt động 2: Thảo luận a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức về nguồn sáng và vật được chiếu sáng trên bài vẽ; biết tự nhận xét, đánh giá về thể hiện ánh sáng trên SPMT của mình. b. Nội dung: GV hướng dẫn HS trưng bày SPMT đã thực hiện và nhận xét theo câu hỏi gợi ý trong SGK tr.41; HS viết một đoạn văn ngắn chia sẻ cảm nhận của mình về yếu tố nguồn sáng trong TPMT, SPMT. c. Sản phẩm học tập: Cảm nhận của HS về yếu tố ánh sáng trên tranh vẽ (TPMT, SPMT) qua hình thức trả lời câu hỏi và viết đoạn văn. d. Tổ chức hoạt động: HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 3. Thảo luận - GV hướng dẫn, tổ chức cho HS thảo luận theo HS thảo luận theo gợi ý SGK và GV Gv: Đoàn Thị Ngọc Mai Trường THCS Lê Lợi
10. KHDH NT-MT 7 Năm học 2022- 2023 nhóm theo các câu hỏi gợi ý: đưa ra. + Bạn đã sử dụng sắc độ đậm – nhạt, sáng – tối Gợi ý: như thế nào để thể hiện về nguồn sáng? - “Nói về điểm cốt lõi thì sử dụng ánh + Nguồn sáng trong tranh đến từ phía nào? sáng chính là khả năng kiểm soát + Viết một đoạn văn (khoảng 5-8 câu) giới thiệu được thế nào là sáng và thế nào là tối, về nguồn sáng trong TPMT. từ đó khiến cho các tác phẩm nghệ - GV gợi ý cho HS phần viết đoạn văn giới thiệu thuật có khả năng truyền tải được câu về yếu tố ánh sáng trên tranh vẽ (TPMT/SPMT): chuyện của chính nó.” – HannaH Crowell. + Màu sắc xuất hiện phụ thuộc vào ánh sáng nên có màu có nghĩa là có ánh sáng. Việc giới thiệu - Nếu coi nghệ thuật là ngôn ngữ giao ánh sáng trong tranh ở bài này cần nhấn mạnh tiếp thì ánh sáng là một trong những đến nguồn sáng, đối tượng được chiếu sáng, sắc phương tiện để ta trao đổi ngôn ngữ độ thể hiện ở vật và bối cảnh xung quanh. ấy. Không có ánh sáng mọi thứ chìm trong màu đen, và mọi vật sẽ chỉ như + Cảm nhận của bản thân khi thưởng thức những nằm trên mặt phẳng 2D. bức tranh này. - Với nghệ thuật, ánh sáng là nguồn - GV cho HS tham khảo thêm một số SPMT của cội cho màu sắc và hình khối xuất HS: hiện. Ánh sáng quyết định màu sắc, bóng tối và cấu trúc vật thể. Vậy nên nó không chỉ giới hạn trong trường phái hiện thực, trừu tượng mà còn cần thiết trong mọi phong cách trong hội họa. Vẻ đẹp của ánh sáng được sử dụng như công cụ để xây dựng biểu tượng. Bằng cách chiếu sáng vào một yếu tố trong tranh như bàn tay, bông hoa hoặc vật dụng cũng đã tạo nên câu chuyện đằng sau đó. Gv: Đoàn Thị Ngọc Mai Trường THCS Lê Lợi
11. KHDH NT-MT 7 Năm học 2022- 2023 Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS trưng bày SPMT đã thực hiện và nhận xét theo câu hỏi gợi ý trong SGK tr.41. - HS viết một đoạn văn ngắn chia sẻ cảm nhận của mình về yếu tố nguồn sáng trong TPMT, SPMT - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện một số HS trình cảm nhận của về yếu tố ánh sáng trên tranh vẽ (TPMT, SPMT). - GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới. D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG Gv: Đoàn Thị Ngọc Mai Trường THCS Lê Lợi
12. KHDH NT-MT 7 Năm học 2022- 2023 a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố, gắn kết kiến thức, kĩ năng đã học và hình thành khả năng tự học và thường thức mĩ thuật. b. Nội dung: Sưu tầm tư liệu hình ảnh liên quan đến nguồn sáng trong tranh. c. Sản phẩm học tập: Tư liệu, hình ảnh về nguồn sáng trong tranh. d. Tổ chức hoạt động: Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV giao nhiệm vụ cho HS: Sưu tầm tác phẩm mĩ thuật thể hiện rõ nguồn sáng. - GV tổ chức cho HS thực hiện nhiệm vụ theo nhóm. Các nhóm sưu tầm tư liệu, hình ảnh liên quan đến thể hiện nguồn sáng rõ ràng trong tranh và cử đại diện báo cáo trước lớp. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS sưu tầm tư liệu hình ảnh liên quan đến nguồn sáng trong tranh. - GV theo dõi, hỗ trợ, hướng dẫn HS nếu cần thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện các giới thiệu, trình bày tư liệu, hình ảnh về nguồn sáng trong tranh: Gv: Đoàn Thị Ngọc Mai Trường THCS Lê Lợi
13. KHDH NT-MT 7 Năm học 2022- 2023 - GV mời nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV khích lệ, động viên HS. - GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức, kết thúc bài học. *Hướng dẫn về nhà: - HS ôn lại kiến thức đã học. - Hoàn thành các bài tập của Bài 9, Sách bài tập Mĩ thuật 7. - Đọc và tìm hiểu trước Bài 10 – Thiết kế tạo mẫu trang phục. Gv: Đoàn Thị Ngọc Mai Trường THCS Lê Lợi