Giáo án Lịch sử 7 - Tiết 29-31, Bài 13: Đại Việt thời Trần (1226-1400) - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

Nội dung text: Giáo án Lịch sử 7 - Tiết 29-31, Bài 13: Đại Việt thời Trần (1226-1400) - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

1. 1 Lớp 7A 7B 7C Ngày dạy 9,11,16/2/2023 6,9,13/2/2023 6,11,13/2/2023 Tiết 29,30,31. BÀI 13: ĐẠI VIỆT THỜI TRẦN (1226-1400) Thời gian thực hiện: (3 tiết) I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức: - Mô tả được sự thành lập nhà Trần. - Trình bày được những nét chính về tình hình chính trị, kinh tế, xã hội, văn hoá, tôn giáo thời Trần. - Nêu được những thành tựu chủ yếu về văn hoá của Đại Việt thời Trần. 2. Về năng lực * Năng lực chung: - Năng lực hợp tác và giao tiếp: + Biết đặt ra mục đích giao tiếp và hiểu được vai trò quan trọng của việc đặt mục tiêu trước khi giao tiếp, giao tiếp, làm việc nhóm có hiệu quả. + Biết sử dụng ngôn ngữ kết hợp với hình ảnh để trình bày thông tin, ý tưởng và thảo luận những vấn đề liên quan đến bài học. - Năng lực tự chủ và tự học: + Biết chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bản thân trong học tập và trong cuộc sống; không đồng tình với những hành vi sống dựa dẫm, ỷ lại. - Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS biết cách giải quyết các tình huống và nhiệm vụ học tập. * Năng lực riêng - Năng lực tìm hiểu lịch sử: Biết sưu tầm, khai thác tư liệu, giải mã các tư liệu lịch sử kênh hình và chữ viết có trong bài. - Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử: Biết trình bày, giải thích, phân tích ,so sánh đối chiếu, suy luận, phản biện, tranh luận. - Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Vận dụng kiến thức đã học để rút ra những bài học kinh nghiệm trong cuộc sống. 3. Về phẩm chất - Bồi dưỡng cho HS tinh thẩn đấu tranh bất khuất chống áp bức bóc lột và tinh thần sáng tạo trong xây dựng đất nước. - Giáo dục lòng yêu nước, tự hào dân tộc, biết ơn tổ tiên và ý thức kế thừa truyền GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
2. 2 thống dân tộc trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc cho HS. - Hình thành phẩm chất yêu nước. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên - Giáo án Word, PowerPoint - Phiếu học tập dành cho HS. - Tranh ảnh liên quan đến bài học. - Máy tính, máy chiếu. 2. Học sinh - SGK. - Tranh, ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC TIẾT 1: 1. HOẠT ĐỘNG 1. MỞ ĐẦU (5 phút) a. Mục tiêu: - Tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới. - Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản bước đầu của bài học cần đạt được đó là Nhà Trần phát triển tiếp nối nhà Lý b. Tổ chức thực hiện: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: GV cho HS đọc, quan sát kênh chữ, kênh hình 1 SGK/62. Hãy chia sẻ 3 điều em đã biết, 2 điều em chưa biết và 1 điều em muốn biết về thời đại nhà Trần trong lịch sử. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS đọc SGK hoặc bằng hiểu biết của mình thực hiện yêu cầu. Bước 3: Báo cáo, thảo luận: GV chọn 1-2 HS trình bày kết quả tại chỗ ( HS có thể đọc đoạn em có biết .), yêu cầu 1- 2 nhóm HS khác bổ sung, GV quan sát, theo dõi phần trình bày của học sinh. Bước 4: Kết luận, đánh giá: GV khuyến khích, động viên và dẫn dắt các em vào bài học mới. - Nhà Trần phát triển tiếp nối nhà Lý, đưa văn minh Đại Việt phát triển lên một tầm cao mới. Lê Quý Đôn - nhà bác học ở thế kỉ XVIII đã đánh giá: “Nhà Trần... làm cho quang vinh cả sử sách, không thẹn với trời đất”. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
3. 3 - Theo em, vì sao Lê Quý Đôn có những đánh giá cao về nhà Trần như vậy? Hãy cùng nhau đi tìm hiểu đầy đủ hơn về thời đại nhà Trần trong lịch sử. 2. HOẠT ĐỘNG 2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI (25 phút) 1. Sự thành lập nhà Trần a. Mục tiêu: HS hiểu, biết, mô tả được sự thành lập nhà Trần. b. Tổ chức thực hiện: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: Nhà Trần thành lập như thế nào? GV đã giao nhóm kịch lớp xây dựng tiểu phẩm trước ở nhà “Nhà lý cuối thế kỷ XII”, yêu cầu hs theo dõi tiểu phẩm trả lời câu hỏi: Nhà Trần thành lập như thế nào? Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS theo dõi tiểu phẩm ghi lại kiến thức theo yêu cầu câu hỏi. GV khuyến khích hợp tác tốt để thực hiện nhiệm vụ học tập. Bước 3: Báo cáo, thảo luận: GV mời HS trình bày, cho một số HS khác bổ sung, giao lưu giữa HS+GV+nhóm kịch: + Ai là Vị vua đầu tiên của nhà Trần ? + Em hãy cho biết sự thành lập triều Trần thay cho triều Lý đầu thế kỷ XIII có phù hợp với yêu cầu lịch sử không ? Vì sao ? GV có thể giao lưu với HS mở rộng: ? Em có biết gì thêm về nhà Lý, dòng họ Trần. Bước 4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh. NỘI DUNG HỌC TẬP: - Cuối thế kỉ XII, nhà Lý suy yếu, dựa vào họ Trần dẹp thế lực chống đối -> họ Trần đã từng bước thâu tóm quyền hành. - Tháng 1 - 1226, Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho chồng Trần Cảnh -> nhà Trần thành lập. => Nhà Trần được thành lập là cần thiết trong hoàn cảnh lịch sử. 2. Tình hình chính trị: a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động nhóm HS nắm được tình hình chính trị thời Trần. b. Tổ chức hoạt động: GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
4. 4 Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập GV yêu cầu HS đọc SGK + hình ảnh chính quyền, Pháp luật, quân đội hãy thảo luận nhóm hoàn thành phiếu học tập dưới đây về Tình hình chính trị của Đại Việt thời Trần: Nhóm 1: ? Trình bày bộ máy chính quyền nhà Trần, điểm gì giống và khác nhau so với thời Lý? Nhóm 2: Trình bày và nhận xét về về quân đội nhà Trần ? Nhóm 3: Trình bày nét chính về pháp luật nhà Trần, so sánh với pháp luật thời Lý ? Nhóm 4: Trình bày nét chính về chính sách đối nội và đối ngoại nhà Trần ? Tình hình chính trị Những nét chính Tổ chức chính quyền Quân đội Luật pháp Chính sách đối nội Chính sách đối ngoại Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS thảo luận, đọc SGK và trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận GV: Sau khi HS hoàn thiện phiếu học tập, đại diện nhóm trình bày và nhận xét và trao đổi thêm. ? So sánh với bộ máy chính quyền thời Lý, em thấy có điểm gì giống và khác nhau? * So sánh với thời Lý: Giống nhau Khác nhau - Nhà nước được tổ chức theo chế - Thời Trần: độ quân chủ tập quyền (mọi quyền + Thực hiện chế độ Thái Thượng Hoàng. hành nằm trong tay vua). + Đặt thêm một số cơ quan như: Quốc sử - Giúp việc cho vua có các quan đại viện, Thái y viện, Tôn nhân phủ. thần, quan văn, quan võ. + Cả nước: 12 lộ. - Thời Lý không có các cơ quan đó. ? Em có biết chế độ Thái Thượng Hoàng ? Một số cơ quan thời Trần ? HS đọc SGK trả lời ? Em có nhận xét gì về tổ chức chính quyền thời Trần? GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
5. 5 - Chính quyền thời Trần được tổ chức quy củ từ trung ương đến địa phương, chứng tỏ chế độ chuyên chế trung ương tập quyền thời Trần ngày càng được củng cố hơn. - GV yêu cầu HS quan sát Hình 2/trang 63 : ? Hình 2 giúp em hiểu điều gì?: - HS trình bày ý kiến - GVK: Hình 2. Thạp gốm có trang trí cảnh chiến binh luyện tập võ nghệ: Thạp gốm hoa nâu này được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia, tiêu biểu nhất cho kĩ thuật làm gốm thờiLý - Trần. Lịch sử nước Đại Việt thời Trần gắn liền với các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm với hào khí Đông A và lời thề “Sát Thát”... Hình ảnh phần nào khắc hoạ tinh thần thượng võ, ý chí quyết tâm kháng chiến chống giặc ngoại xâm, bảo vệ nền độc lập dân tộc của nhân dân ta thời kì này. ? Em có nhận xét gì về tình hình chính trị thời Trần? - HS trả lời - GV: Bằng nhiều biện pháp tích cực, nhà Trần đã củng cổ được chế độ quân chủ trung ương tập quyền, tăng cường pháp luật; nhờ vậy quốc gia Đại Việt thời Trần đã có bước phát triển mới trên các mặt. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - HS nhận xét. - GV đánh giá và chốt kiến thức. NỘI DUNG HỌC TẬP Tình hình chính trị Những nét chính Tổ chức chính - Chính quyền: trung ương tập quyền quyền - Cả nước: 12 lộ, phủ, phổ biến là xã. Quân đội - Quân đội: quy củ từ TW- địa phương, tiếp tục chính sách “ngụ binh ư nông”. Luật pháp - Luật pháp: bộ luật Quốc triều hình luật, các cơ quan pháp luật được tăng cường và hoàn thiện hơn. Chính sách đối nội - Chính sách đối nội: tăng cường quản lí các địa phương, nhất là miền núi và biên viễn. Chính sách đối - Chính sách đối ngoại: ngoại + Ngoại giao hoà hiếu với phương Bắc. + Chăm-pa, Chân Lạp, Ai Lao,... tiến cống, bang giao và buôn bán với Đại Việt. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
6. 6 3. HOẠT ĐỘNG 3. LUYỆN TẬP (5 phút) a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã được lĩnh hội ở Hoạt động Hình thành kiến thức mới vào việc làm bài tập cụ thể. b. Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập: giới thiệu trò chơi, luật chơi Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập: trả lời câu hỏi nhanh Bước 3: kết quả hoạt động: câu trả lời của HS Bước 4: Đánh giá thực hiện nhiệm vụ học tập: khen, cho điểm 4. HOẠT ĐỘNG 4. VẬN DỤNG (5 phút) a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề trong thực tiễn. b.Tổ chức thực hiện Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập: sưu tầm một số câu chuyện về nhà Trần, nộp trước tiết học sau. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập: về nhà thực hiện Bước 3: Kết quả hoạt động: Bài viết của HS. Bước 4: Đánh giá thực hiện nhiệm vụ học tập: GV nhận xét và cho điểm. Tiết 2 1. Hoạt động 1: Mở đầu ( 5 phút) a) Mục tiêu: - Giúp HS nắm được các nội dung cơ bản về kinh tế, xã hội thời nhà Trần, đưa HS vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho HS đi vào tìm hiểu bài mới. b) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ HS hoạt động cặp đôi trong 2 phút, quan sát hình 3,4,5 trong SGK và trả lời câu hỏi Quan sát hình và cho biết em có suy nghĩ gì về trình độ ki thuật cũng như đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân Đại Việt thời Trần? - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ HS theo nhóm thảo luận, quan sát hình ảnh và thực hiện yêu cầu. GV khuyến khích HS hợp tác với nhau khi thực hiện nhiệm vụ học tập. - Bước 3: Báo cáo, thảo luận. GV gọi các nhóm báo cáo kết quả thảo luận. - Bước 4: Kết luận, nhận định. HS nhận xét kết quả thảo luận của nhóm bạn. GV tổng hợp ý kiến của HS đánh giá, bổ sung và kết nối vào bài học. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
7. 7 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức Hoạt động 2.3. Tình hình kinh tế, xã hội (32 phút) a) Mục tiêu: - Trình bày được những nét chính về tình hình kinh tế, xã hội thời Trần b) Tổ chức thực hiện: a. Chính sách kinh tế. Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập GV cho tổ chức cho HS làm việc cá nhân, thảo luận cặp đôi thực hiện yêu cầu: Nhiệm vụ 1: Nêu những dẫn chứng chứng tỏ nhà Trần chú trọng và khuyến khích phát triển nông nghiệp. Nhiệm vụ 2: Mô tả những nét chính về tình hình thủ công nghiệp và thương nghiệp thời Trần thông qua phiếu học tập? PHIẾU HỌC TẬP Nội dung Những nét chính Thủ công nghiệp Thương nghiệp Nhiệm vụ 3: Quan sát hình 3,4 SGK, em có nhận xét gì về sản xuất thủ công nghiệp thời Trần? Nhiệm vụ 4: Quan sát hình 5 SGK và cho biết sự phát triển của một số thương cảng thời Trần chứng tỏ điều gì? Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ GV tổ chức cho HS khai thác thông tin trong SGK và làm việc cặp đôi. GV quan sát, hỗ trợ HS khi thực hiện nhiệm vụ. GV gợi ý cho HS trả lời các câu hỏi: Bước 3. Báo cáo, thảo luận GV cho các nhóm HS trình bày sản phẩm của mình trước lớp. HS trình bày, các HS còn lại theo dõi, nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bạn (nếu có). - GV tổ chức cho HS khai thác thông tin trong SGK và làm việc cặp đôi: Nhiệm vụ 1: Nêu những dẫn chứng chứng tỏ nhà Trần chú trọng và khuyến khích phát triển nông nghiệp HS: - Nhà Trần đề ra nhiều chính sách tích cực nhằm phục hồi và phát triển nông nghiệp như khai hoang, đắp đê phòng lụt, xây dựng công trình thủy lợi, miễn giảm GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
8. 8 tô thuế GV mở rông thêm: Vì sao việc lập điền trang của các tôn thất nhà Trần cũng là một biện pháp phát triển nông nghiệp? - HS có thể trả lời được, có thể không - GV giải thích: Nhà Trần cho phép các tôn thất (vương hầu, công chúa, phò mã,...) chiêu tập những người phiêu tán không có sản nghiệp làm nô tì để khai khẩn ruộng đất bỏ hoang, lập các điền trang, góp phần mở rộng diện tích trồng trọt,... GV dẫn dắt HS tìm hiểu về thủ công nghiệp và thương nghiệp Nhiệm vụ 2: Mô tả những nét chính về tình hình thủ công nghiệp và thương nghiệp thời Trần thông qua phiếu học tập? PHIẾU HỌC TẬP Nội dung Những nét chính Thủ công nghiệp - Các xưởng thủ công của nhà nước: đúc tiền, chế tạo vũ khí, đóng thuyền chiến, -Tại các làng xã và kinh đô hình thành thêm nhiếu làng nghề, phường nghề. Thương nghiệp - Buôn bán khắp nơi: Thăng Long, Vân Đồn (Quảng Ninh), Hội Thống (Nghệ An) buôn bán tấp nập với nước ngoài. Nhiệm vụ 3: Quan sát hình 3,4 SGK, em có nhận xét gì về sản xuất thủ công nghiệp thời Trần? HS: Thủ công nghiệp có bước phát triển mới với các sản phẩm đa dạng, tinh xảo thể hiện trình độ thẩm mĩ và đời sống tinh thần vô cùng phong phú GV mở rộng kiến thức. Nhiệm vụ 4: HS quan sát hình 5 và cho biết sự phát triển của một số thương cảng thời Trần chứng tỏ điều gì? HS: Kinh tế thương nghiệp rất phát triển GV mở rộng hình 5. Cảng Vân Đồn ngày nay: Vân Đồn là một thương cảng được hình thành từ thời Lý, đến thời Trần thì ngày càng sầm uất. Ngày nay, Vân Đồn trở thành khu kinh tế ven biển quan trọng, thúc đẩy và gắn kết quan hệ thương mại giữa Việt Nam với quốc tế. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
9. 9 Bước 4. Kết luận, nhận định GV đánh giá kết quả hoạt động của HS. GV kết luận: NỘI DUNG HỌC TẬP a. Chính sách kinh tế. - Chính sách tích cực: khai hoang, đắp đê phòng lụt - Thủ công nghiệp: + Xưởng thủ công nhà nước: Đúc tiền, chế tạo vũ khí, đóng thuyền chiến. + Hình thành thêm nhiếu làng nghề, phường nghề: Sản phẩm đa dạng, tinh xảo thẩm mĩ. - Thương nghiệp: Buôn bán khắp nơi: Thăng Long, Vân Đồn (Quảng Ninh), Hội Thống (Nghệ An) buôn bán tấp nập với nước ngoài. GV dẫn dắt vào mục b b. Tình hình xã hội. Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập GV tổ chức cho HS đọc tư liệu và thông tin trong SGK trang 65, yêu cầu hoạt động nhóm: Nhiệm vụ 1: Xã hội thời Trần bao gồm những tầng lớp nào? Nêu đặc điểm của mỗi tầng lớp đó. Nhiệm vụ 2: Vẽ sơ đồ các tầng lớp trong xã hội thời Trần trên giấy A0. Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập HS thảo luận trả lời câu hỏi GV hưỡng dẫn hỗ trợ giúp các em giải quyết những khó khăn, có thể hướng dẫn HS vẽ sơ đồ về các tầng lớp trong xã hội trên giấy A0 Bước 3. Báo cáo, thảo luận - HS trình bày. - HS góp ý bổ sung (Nếu có) Bước 4. Kết luận, nhận định GV đánh giá kết quả hoạt động của HS. GV nhận xét, bổ sung và kết luận. NỘI DUNG HỌC TẬP b. Tình hình xã hội. - Xã hội tiếp tục có sự phân hóa: + Tầng lớp quý tộc (vua, quan lại) có nhiều đặc quyền, nắm giữ các chức vụ chủ chốt của bộ máy chính quvẽn, là chủ các thái ấp, điển trang. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
10. 10 + Nông dân lao động: cày cấy ruộng đất công làng xã. + Thợ thủ công và thương nhân tăng nhanh. + Tầng lớp nông nô và nô tì chiếm số lượng ngày càng đông đảo chuyên cày cấy trong các điển trang hoặc phục dịch trong các gia đình quý tộc. 3. Hoạt động 3: Luyện tập ( 5phút) a) Mục tiêu: - Nhằm giúp HS củng cố, hệ thống hóa kiến thức đã học về tình hình kinh tế xã hội thời nhà Trần. b) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ Câu 1: Nhà Trần đã có những chính sách nào để phục hồi và phát triển kinh tế nông nghiêp? A. Khai hoang, giẩm thuế B. Đắp đê, phòng lụt, chế tạo vũ khí C. Mở làng nghề, phường nghề. D. Khai hoang, đắp đê phòng lụt, giảm tô thuế Câu 2: Các xưởng thủ công nhà nước thời Trần chuyên A. đúc tiền, chế tạo vũ khí, đóng thuyền chiến. B. khai thác vàng, đúc đồng C. làm thủy tinh, đúc tiền. D. in giấy, làm la bàn. Câu 3: Nội dung nào sau đây không thuộc chính sách phát triển nông nghiệp dưới thời Trần? A. Đẩy mạnh công cuộc khẩn hoang mở rộng diện tích. B. Cho đắp đê Đỉnh nhĩ C. Đặt chức Hà đê sứ để trông coi, đốc thúc việc đắp đê D. Ban hành phép quân điền Câu 4: Nơi buôn bán tấp nập dưới thời Trần là A.Thăng Long, Hội An B.Thăng Long, Vân Đồn, Hội Thống. C. Phố Hiến, Lạng sơn. D. Cao Bằng, Lạng Sơn. Câu 5: Xã hội thời Trần bao gồm những tầng lớp A.Tầng lớp quý tộc, nông dân B. Nông dân, thợ thủ công và thương nhân C.Quý tộc, nông dân. thợ thủ công và thương nhân, nông nô, nô tì. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
11. 11 D. Nông nô và nô tì, thợ thủ công và thương nhân, quý tộc. - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ. HS dựa vào kiến thức đã học, có thể trao đổi với bạn bè để trả lời câu hỏi. - Bước 3: Báo cáo, thảo luận. HS lần lượt trả lời từng câu hỏi. - Bước 4: Kết luận, nhận định. HS khác nhận xét câu trả lời của bạn. GV đánh giá và chốt lại một vài kiến thức quan trọng. - Đáp án: Câu 1 2 3 4 5 Đáp án D A D B C 4. Hoạt động 4: Vận dụng (3 phút) a) Mục tiêu: - Vận dụng, kết nối được kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết tình huống trong thực tiễn liên quan đến bài học. b) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ Viết đoạn văn khoảng 10 dòng giới thiệu về cảng Vân Đồn hiện nay. - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ. HS về nhà tìm hiểu, sưu tầm tài liệu trên sách báo, internet để viết bài - Bước 3: Báo cáo, thảo luận. GV gợi ý cách sưu tầm, cách trả lời câu hỏi. Thời hạn nộp bài buổi học lần sau nộp sản phẩm. - Bước 4: Kêt luận, nhận định. GV chốt yêu cầu và nhận xét về tiết học. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
12. 12 Tiết 3 1. Hoạt động 1: Mở đầu (10 phút) a. Mục tiêu: Giúp HS nắm được nội dung trọng tâm của bài, tạo tâm thế, hứng thú cho HS khi tìm hiểu bài học. b. Tổ chức thực hiện: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ - Nhiệm vụ 1: HS hoạt động cá nhân, quan sát hình ảnh và cho biết nội dung của các hình ảnh. - Nhiệm vụ 2: HS hoạt động cặp đôi 2 phút và hoàn thành phiếu học tập với kĩ thuật KWL. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ - HS suy nghĩ cá nhân, thảo luận cặp đôi để tìm câu trả lời và hoàn thành phiếu học tập. - GV hỗ trợ HS khi khó khăn. Bước 3: Báo cáo, thảo luận - GV chọn một đến hai nhóm HS để trả lời và báo cáo sản phẩm. Bước 4: Kết luận, nhận định - HS nhận xét câu trả lời của bạn mình. - GV đánh giá, cho điểm kiểm tra thường xuyên đối với nhóm hoàn thành tốt sản phẩm. Sau đó lựa chọn nội dung để kết nối vào bài học. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (25 phút) Mục 4. Tình hình văn hóa a. Mục tiêu: - Trình bày được những thành tựu chủ yếu về văn hóa Đại Việt dưới thời Trần. b. Tổ chức thực hiện Bước 1: GV: giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh thảo luận nhóm hoàn thành phiếu học tập sau: HS quan sát thông tin và H 6, 7 tr 66,67, Kể tên và trình bày những thành tựu tiêu biểu của văn hóa thời Trần. Lĩnh vực Thành tựu Tư tưởng- tôn giáo Giáo dục KHKT GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
13. 13 Quân sự Văn học Kiến trúc, điêu khắc Bước 2: - HS xác định nhiệm vụ và hoàn thành phiếu học tập. - GV quan sát, điều hành, hỗ trợ nếu học sinh gặp khó khăn. Giáo viên bổ sung thêm một số câu hỏi để mở rộng và khắc sâu kiến thức: ? Trình bày những hiểu biết của em về Thượng Hoàng Trần Nhân Tông? - Là vị tổ thứ nhất của Thiền phái Trúc Lâm. Sau khi ông qua đời 2 vị thiền sư là Pháp Loa và Huyền Quang tiếp tục sự nghiệp gọi là Trúc Lâm Tam Tổ. ? Trong những thành tựu về KHKT em ấn tượng với thành tựu nào nhất? Vì sao? - HS lựa chọn và lí giải được lí do mình yêu thích thành tựu đó. ? Nhận xét chung về giá trị của thành tựu văn hóa dưới thời Trần? - HS trả lời theo hiểu biết. ? Trình bày sự hiểu biết của em về một công trình kiến trúc, điêu khắc tiêu biểu của nhà Trần? HS trình bày. Bước 3: - GV quan sát, chọn 2 HS đại diện cho nhóm trình bày sản phẩm, đồng thời yêu cầu các học sinh khác theo dõi, nhận xét, bổ sung kết quả. Sau phần trình bày và góp ý của học sinh, GV nhận xét. Bước 4: - HS nhận xét phần trình bày của nhóm bạn. - GV đánh giá, kết luận như mục sản phẩm và mở rộng thêm để khắc sâu kiến thức: - Tình hình văn hóa, giáo dục, khoa học, nghệ thuật thời Trần phát triển mạnh mẽ hơn thời Lý. - Đã đạt được nhiều thành tựu về các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, khoa học, nghệ thuật. - Có sự phát triển trên là do các chính sách quan tâm của nhà Trần trên tất cả các mặt, tạo điều kiện cho văn hóa, giáo dục, khoa học, nghệ thuật phát triển. => Chứng tỏ Đại Việt dưới thời Trần là một quốc gia cường thịnh. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
14. 14 NỘI DUNG HỌC TẬP a. Tư tưởng - tôn giáo: Được coi trọng. + Nho giáo ngày càng được nâng cao vị thế . + Phật giáo được cả vua, quý tộc và nhân dần tôn sùng. b. Giáo dục: Được mở rộng, xuất hiện nhiều trường công và trường tư ở nhiều nơi. Các kì thi Nho học thời Trần được tổ chức thường xuyên và quy củ hơn. c. Khoa học-kĩ thuật - Về sử học: Nhiều bộ sử lớn và có giá trị được biên soạn như bộ Đại Việt sử ký,... - Về quân sự, có các tác phẩm Binh thư yếu lược và Vạn Kiếp tông bí truyền thư của Trần Hưng Đạo. - Trong y học: Tuệ Tĩnh là thầy thuốc nổi tiếng, nghiên cứu và viết sách về cây thuốc nam. d. Văn học, nghệ thuật - Văn học: Văn học chữ Hán và văn học chữ Nôm tiếp tục phát triển. - Kiến trúc và điêu khắc: Nhiếu công trình được xây dựng như kinh đô Thăng Long (Hà Nội), thành Tây Đô (Thanh Hoá). - Nghệ thuật diễn xướng phát triển gồm nhiều loại hình. 3. Hoạt động 3: Luyện tập (5 phút) a. Mục tiêu: Giúp HS củng cố lại các kiến thức đã được học trong bài. b. Tổ chức thực hiện: Bước 1: - HS hoạt động cá nhân và tham gia trò chơi “Tìm kho báu”. - Hướng dẫn: HS trả lời đúng 1 câu hỏi để tìm chìa khóa mở kho báu. Mỗi câu trả lời đúng sẽ nhận được một từ gợi ý. Dựa trên các từ đã gợi ý HS tìm được mật mã cần giải đáp. Bước 2: - HS tham gia tích cực trò chơi bằng việc trả lời các câu hỏi trắc nghiệm. - GV hỗ trợ cho HS khi gặp khó khăn. Bước 3: - HS tham gia trò chơi lần lượt trả lời câu hỏi. Bước 4: - HS khác nhận xét câu trả lời của bạn mình sau mỗi câu. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023
15. 15 - GV đánh giá, nhận xét tinh thần, thái độ của HS khi tham chơi gia trò chơi và cộng điểm kiểm tra thường xuyên đối với HS tham gia tốt. 4. Hoạt động 4: Vận dụng (5 phút) a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề trong thực tiễn. b. Tổ chức thực hiện: Bước 1: - GV: HS đọc kênh chữ, quan sát kênh hình trong SGK và sưu tầm tư liệu, GV giao nhiệm vụ cho HS như sau: Tìm hiểu thêm từ sách, báo và in ternet, em hãy viết bài giới thiệu (150-250 từ) về một thành tựu văn hóa Đại Việt thời Trần còn được bảo tồn và phát huy giá trị cho đến ngày nay? - HS nộp bài tập cho GV vào tiết học sau. Bước 2: - HS xác định nhiệm vụ, làm việc cá nhân hoàn thành nhiệm vụ học tập ở nhà. - GV hỗ trợ nếu HS gặp khó khăn. Bước 3: - HS nộp bài tập cho GV vào tiết học sau. Bước 4: - GV cho điểm và nhận xét bài làm của HS. - Chuẩn bị bài 14: Ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông Nguyên (Tìm hiểu về nguyên nhân, diễn biến, kết quả, ý nghĩa của các cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên của nhà Trần). 1. Trình bày cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Mông Cổ 1258. 2. Trình bày cuộc kháng chiến chống quân Nguyên năm 1285. 3. Trình bày cuộc kháng chiến chống quân Nguyên năm 1287- 1288. - Sưu tầm tư liệu về các cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên của nhà Trần. Ngày duyệt: 4/2/2023 Người duyệt: Hà Thị Vân Anh GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm học 2022-2023