Giáo án Lịch sử 6 - Tiết 39-41, Bài 8: Bước ngoặt lịch sử đầu thế kỉ X - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

Nội dung text: Giáo án Lịch sử 6 - Tiết 39-41, Bài 8: Bước ngoặt lịch sử đầu thế kỉ X - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

1. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 Lớp 6A 6B 6C Ngày dạy 9,13,16/4/2023 8,12,16/4/2023 9,12,16/4/2023 Tiết 39-40-41: BÀI 18. BƯỚC NGOẶT LỊCH SỬ ĐẦU THÊ KỈ X Môn học/Hoạt động giáo dục: Lịch sử và địa lí lớp 6 Thời gian thực hiện: 3 tiết I. MỤC TIÊU 1.Về kiến thức -Trinh bày được những nét chính (nội dung, kết quả) về các cuộc vận động giành quyền tự chủ của nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của họ Khúc và họ Dương. -Mô tả được những nét chính trận chiến Bạch Đằng lịch sử năm 938 và những điểm độc đáo trong tổ chức đánh giặc của Ngô Quyền. - Nêu được ý nghĩa lịch sử của chiến thắng Bạch Đằng năm 938. 2.Về kĩ năng, năng lực - Biết khai thác và sử dụng được thông tin của một sổ tư liệu lịch sử trong bài học dưới sự hướng dẫn của GV. - Biết tìm kiếm, sưu tầm được tư liệu đề phục vụ cho bài học và thực hiện các hoạt động thực hành, vận dụng. 3.Về phẩm chất -Chăm chỉ: Thực hiện đầy đủ các hoạt động học tập một cách tự giác, tích cực. -Trung thực: Thật thà, thẳng thắn trong báo cáo kết quả hoạt động của cá nhân và theo nhóm, trong đánh giá và tự đánh giá. -Trách nhiệm: Hoàn thành đầy đủ có chất lượng các nhiệm vụ học tập -Yêu nước: Biết ơn các anh hùng dân tộc trong bài học đã có công giành lại nền độc lập, tự chủ cho dân tộc. II. Thết bị và học liệu -Máy tính, máy chiếu. -Phiếu học tập -Tranh ảnh, sưu tầm tư liệu liên quan đến bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV. III. Tiến trình dạy họ Tiết 1 1.Hoạt động 1: Mở đầu (5 phút) a. Mục tiêu: Giúp học sinh định hướng được các nội dung cơ bản cần đạt được của bài học, tạo tâm thế cho học sinh tìm hiểu bài mới. b. Tổ chức thực hiện: * Bước 1: GV tổ chức cho học sinh xem những hình ảnh về những nhân vật Hai Bà Trưng, Bà triệu, Lí Bí... * Bước 2: GV tổ chức cho học sinh trao đổi nhanh theo cặp câu hỏi 1, 2 + Những hình ảnh trên gợi cho em nhớ đến giai đoạn lịch sử nào của dân tộc? + Những cuộc đấu tranh trên có giành lại nền độc lập tự chủ, đưa dân tộc thoát GV: Nguyễn Thị Hải yến 1 Trường THCS Lê Lợi
2. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 khỏi ách đô hộ của giặc phương Bắc không? + Cuối cùng ai là người đã thực hiện được ước nguyện độc lập của dân tộc, và thực hiện thông qua sự kiện nào? GV tổ chức cho học sinh quan sát Hình 1 và đặt câu hỏi: Bức tranh hình 1 gợi cho em nhớ đén nhân vật và sự kiện lịch sử nào mà em đã biết? *Bước 3: Đại diện học sinh phát biểu ý kiến, nhận xét, bổ sung lẫn nhau *Bước 4: GV tổng hợp, nhận xét, kết luận và kết nối vào bài học - Ngay từ khi giặc phương Bắc đặt ách thống trị nhân dân ta đã không ngừng nổi dậy đấu tranh giành lại quyền tự chủ. Nhưng những cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng, Bà Triệu... và các cuộc khởi nghĩa khác cho tới thế kỉ IX đều chưa giành lại được nền độc lập tự chủ cho dân tộc. Sang thế kỉ X đã có bước ngặt lịch sử, vậy bước ngặt Lịch sử đã được tạo nên từ những sự kiện nào? Ý nghĩa ra sao chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong bài hôm nay. 2: Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới Hoạt động 2.1. Họ Khúc và họ Dương dựng quyền tự chủ (27 phút) a. Mục tiêu: Những nét chính (nội dung, kết quả) về các cuộc vận động giành quyền tự chủ của nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của họ Khúc và họ Dương. b. Tổ chức thực hiện: (1.a). Cuộc nổi dậy của Khúc Thừa Dụ và cải cách của Khúc Hạo (14’) Bước 1: Tổ chức cho HS hoạt động cá nhân, cặp đôi, tìm hiểu SGK, xem phim hoạt hình (Khúc Thừa Dụ dựng lại chủ quyền, Khúc Hạo và cải cách hành chính) tìm hiểu hoàn cảnh, diễn biến các sự việc qua hệ thống câu hỏi sau: ? Hãy cho biết hoàn cảnh lịch sử Khúc Thừa Dụ giành quyền tự chủ? ? Em biết gì về nhân vật Khúc Thừa Dụ? ? Khúc Thừa Dụ đã giành quyền tự chủ như thế nào? HS xem phim hoạt hình (3 phút) “Khúc Thừa Dụ dựng lại chủ quyền” HS xem phim hoạt hình (3 phút) “ Khúc Hạo và cải cách hành chính” ? Khúc Hạo đã tiến hành cải cách như thế nào? ? Những việc làm của cha con Khúc Thừa Dụ có ý nghĩa như thế nào? Bước 2: Học sinh suy nghĩ, theo dõi tài liệu hoàn thành nhiệm vụ Bước 3: Cá nhân học sinh (1 em) trả lời , học sinh khác nhận xét, bổ sung Bước 4: GV nhận xét kết luận kiến thức NỘI DUNG HỌC TẬP a. Cuộc nổi dậy của Khúc Thừa Dụ và cải cách của Khúc Hạo * Hoàn cảnh: - Từ cuối thế kỉ IX, nhà Đường suy yếu nên khó kiểm soát được tình hình ở An Nam. - Viên tiết độ sứ được nhà Đường giao nhiệm vụ cai trị nước ta bị giáng chức. * Diễn biến: - Giữa năm 905, Khúc Thừa Dụ đã nổi dậy đánh chiếm thành Tống Bình, lật đổ chính quyền đô hộ rồi tự xưng là tiết độ sứ, xây dựng chính quyền tự chủ * Cải cách của Khúc Hạo (năm 907) - Chủ trương: Chính sự cốt chuộng khoan dung, giản dị, nhân dân đều dược yên GV: Nguyễn Thị Hải yến 2 Trường THCS Lê Lợi
3. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 vui. - Nội dung cải cách: + Định lại mức thuế cho công bằng + Lập lại sổ hộ khẩu + Tha bỏ lực dịch cho dân - Ý nghĩa: Xây dựng chính quyền tự chủ của người Việt độc lập với phong kiến phương Bắc. (1.b) Dương Đình Nghệ chống quân Nam Hán, củng cố nền tự chủ (13’) Bước 1: Tổ chức cho học sinh làm việc theo cặp đôi - Tìm hiểu thông tin về Dương Đình Nghệ qua kiến thức sưu tầm - Tìm hiểu nguyên nhân, diễn biến của cuộc kháng chiến năm 931, tường thuật diễn biến cuộc kháng chiến dựa trên thông tin và lược đồ hình 4. Bước 2: Học sinh theo dõi tài liệu, suy nghĩ, hoạt động cặp đôi, hoàn thành nhiệm vụ Bước 3: Đại diện HS trả lời câu hỏi, tường thuật diễn biến, nhóm khác nhận xét, bổ sung Bước 4: GV nhận xét kết luận kiến thức. NỘI DUNG HỌC TẬP b. Dương Đình Nghệ chống quân Nam Hán, củng cố nền tự chủ *Nguyên nhân - Mùa thu năm 930, quân Nam Hán đánh sang nước ta, lập lại chính quyền cai trị. * Diễn biến và kết quả - Năm 931, Dương Đình Nghệ kéo quân từ Thanh Hóa ra Bắc đánh đuổi quân Nam Hán. - Hào kiệt khắp nơi kéo về tụ nghĩa - Nghĩa quân bao vây đánh chiếm Đại La - Nhà Hán cho quân sang tiếp viện nhưng bị đánh bại - Sau khi đánh đuổi quân Nam Hán, Dương Đình Nghệ tự xưng tiết độ sứ, tiếp tục xây dựng nền tự chủ. 3. Hoạt động luyện tập (7 phút) a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, khắc sâu kiến thức bài học (mục 1) b. Tiến trình hoạt động Bước 1: Tổ chức cho học sinh luyện tập cá nhân: Bước 2: Học sinh suy nghĩ, thực hiện nhiệm vụ Bước 3: Giáo viên nhận xét, chuẩn hóa kiến thức Bước 4: GV củng cố và nhắc lại các yêu cầu cần đạt của bài học cho HS. 4. Hoạt động vận dụng (6 phút) a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập. b. Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV hướng dẫn HS viết đoạn văn (5 đến 7) câu nói lên suy nghĩ và tình cảm của mình về công lao của họ Khúc và họ Dương đối với đất nước. - Bước 2: Học sinh nhận nhiệm vụ: Viết đoạn văn khoảng (5 đến 7 câu) nói GV: Nguyễn Thị Hải yến 3 Trường THCS Lê Lợi
4. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 lên suy nghĩ, tình cảm của HS đối với công lao của họ Khúc và họ Dương đối với đất nước. PHIẾU BÀI TẬP Câu 1: Hãy chọn mốc thời gian phù hợp với nội dung của sự kiện (ví dụ 1-A) Thời gian Nội dung sự kiện 1. Cuối thế kỉ X A. Quân Hán đánh sang nước ta, lập lại quyền cai trị 2. Năm 905 B. Nhà Đường ngày càng suy yếu 3. Năm 907 C. Dương Đình Nghệ đánh duổi quân Nam Hán 4. Năm 930 D. Khúc Hạo tiến hành cải cách 5. Năm 931 E. Khúc Thừa Dụ giành quyền tự chủ ĐÁP ÁN Câu 1 2 3 4 Đáp án B E D A Câu 2: Điền từ thích hợp vào chỗ trống 1.Năm 905 Khúc Thừa Dụ nổi dậy đánh chiếm Đại La, lật đổ chính quyền đô hộ, giành ........................ 2.Sau khi Khúc Thừa Dụ qua đời, Khúc Hạo đã lên thay cha, ông đã tiến hành .......... 3.Năm 931 Dương Đình Nghệ đã kéo quân bao vây chiếm thành ............ 4.Cuộc kháng chiến chống quân Nam Hán năm 931 đã kết thúc .......... ĐÁP ÁN Câu 1 2 3 4 Đáp án quyền tự chủ cải cách Đại La thắng lợi Tiết 2 1. Hoạt động 1: Mở đầu (5 phút) a) Mục tiêu: Kiểm tra, củng cố cho HS kiến thức của bài học cũ và gợi mở định hướng cho HS vào tìm hiểu nội dung kiến thức mới trong bài học. b) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV thông qua thể lệ trò chơi khởi động, gọi HS xung phong nhanh nhất tham gia trò chơi. - Bước 2: GV sử dụng máy chiếu trình chiếu lần lượt các câu hỏi khởi động. + Câu 1: Năm 905, nhân cơ hội nhà Đường suy yếu, người được nhân dân ủng hộ, đánh chiếm Tống Bình giành quyền tự do cho đất nước ta đó là ai? + Câu 2: Chủ trương xây dựng đất nước tự chủ theo đường lối “chính sự cốt chuộng khoan dung, giản dị, nhân dân đều được yên vui” là của ai? + Câu 3: Sau khi quân xâm lược nhà Đường bị thất bại, triều đại phong kiến nào ở Trung Quốc mang quân xâm lược nước ta? GV: Nguyễn Thị Hải yến 4 Trường THCS Lê Lợi
5. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 + Câu 4: Cuộc kháng chiến chống quân Nam Hán xâm lược lần thứ nhất do ai lãnh đạo? + Câu 5: Hình ảnh sau giúp em gợi nhớ đến dòng sông lịch sử nào? - Bước 3: HS trả lời Đáp án - Các câu trả lời của HS: + Câu 1: Khúc Thừa Dụ + Câu 2: Khúc Hạo + Câu 3: Nhà Nam Hán + Câu 4: Dương Đình Nghệ + Câu 5: Sông Bạch Đằng - Bước 4: GV nhận xét, cho điểm, dẫn dắt vào bài học mới: Dòng sông Bạch Đằng – nơi ghi dấu các chiến thắng quan trọng trong lịch sử kháng chiến chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam. Hơn một nghìn năm Bắc thuộc đặt ra những thử thách vô cùng ác liệt cho sự tồn vong của đất nước. Nhân dân ta vừa bảo tồn cuộc sống, bản sắc văn hóa của mình, vừa đấu tranh bền bỉ chống lại sự đô hộ và âm mưu đồng hóa từ bên ngoài. Bài học hôm nay, trên địa danh Bạch Đằng giang lịch sử ấy, chúng ta sẽ cùng nhau tái hiện lại một chiến thắng quan trọng năm 938, Ngô Quyền đã lãnh đạo nhân dân ta đánh tan quân xâm lược Nam Hán, mở ra một bước ngoặt mới cho lịch sử dân tộc... 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (28 phút) 2.2 Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng năm 938 2.2.1 Kế hoạch đánh giặc của Ngô Quyền (13 p) a) Mục tiêu: - Trình bày được quá trình chuẩn bị của Ngô Quyền trong cuộc đấu tranh chống quân Nam Hán xâm lược lần thứ hai. - Phân tích được những nét độc đáo và sự chủ động trong kế hoạch đánh giặc của Ngô Quyền. b) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: * GV tổ chức cho HS làm việc cá nhân để tìm hiểu về Ngô Quyền + GV sử dụng đoạn phim tư liệu giới thiệu về Ngô Quyền. GV: Nguyễn Thị Hải yến 5 Trường THCS Lê Lợi
6. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 + HS qua theo dõi đoạn phim kết hợp đọc mục “Em có biết”- SGK, tr.83 khái quát lại vài nét về Ngô Quyền + GV sử dụng hình ảnh hướng dẫn HS trả lời các câu hỏi sau để tìm hiểu hoàn cảnh Ngô Quyền chuẩn bị đánh quân xâm lược Nam Hán: + H: Vì sao Ngô Quyền từ Ái Châu kéo quân ra Bắc? ( + H: Vì sao quân Nam Hán đưa quân sang xâm lược nước ta lần thứ hai? (Sử dụng hình ảnh minh họa nhà Nam Hán chuẩn bị lực lượng âm mưu xâm lược nước ta lần thứ hai). + H: Trước hành động phản bội của Kiều Công Tiễn và âm mưu xâm lược nước ta của nhà Nam Hán, Ngô Quyền có hành động gì? * GV tổ chức cho HS làm việc cá nhóm để trả lời câu hỏi hoặc xây dựng kịch bản trò chơi đóng vai theo các định hướng câu hỏi sau để tìm hiểu kế hoạch đánh giặc của Ngô Quyền + Nhiệm vụ 1: Sử dụng đoạn phim tư liệu giới thiệu về sông Bạch Đằng hoặc lược đồ sông Bạch Đằng kết hợp với tư liệu mục “kết nối với địa lí” - SGK, tr.83 để trả lời câu hỏi sau: H: Vì sao Ngô Quyền chọn sông Bạch Đằng làm trận địa đánh giặc? + Nhiệm vụ 2: Sử dụng tư liệu 1và Hình 6. Mô phỏng trận địa cọc trên sông Bạch Đằng – SGK, tr.83 để trả lời các câu hỏi sau: H: Ngô Quyền đã đề ra kế hoạch đánh giặc như thế nào? H: Trận địa cọc Bạch Đằng sẽ gây khó khăn gì cho quân giặc? -Bước 2: Hs thảo luận và hoàn thành nhieenmj vụ dưới sự hướng dẫn của GV -Bước 3: Gv gọi HS trả lời và các HS khác bổ xung GV đặt câu hỏi tổng kết mục a: Kế hoạch đánh giặc của Ngô Quyền chủ động và độc đáo ở điểm nào? (Dự kiến HS trả lời: Ngô Quyền đã tiến quân ra Bắc tiêu diệt Kiều Công Tiễn, diệt trừ nội phản, dự đoán được hướng tấn công của quân giặc và xây dựng trận địa cọc ngầm cho quân mai phục hai bên bờ ở vùng cửa sông Bạch Đằng để đối phó với quân Nam Hán) - Bước 4: GV tổng kết các ý kiến của HS và chính xác hoá nội dung học tập. NỘI DUNG HỌC TẬP a. Kế hoạch đánh giặc - Khái quát vài nét về Ngô Quyền: Ngô Quyền sinh năm 898, mất năm 944, người Đường Lâm (Sơn Tây, Hà Nội), cha là châu mục Đường Lâm Ngô Mân. Ông là người có sức khỏe, tài năng, lập được nhiều công lớn... - Kế hoạch đánh giặc: + Vùng cửa sông Bạch Đằng được lựa chọn để bố trí trận địa đánh giặc. + Ngô Quyền xây dựng ở vùng cửa sông Bạch Đằng trận địa cọc ngầm và có quân mai phục hai bên bờ. 2.2.2 Trừ ngoại xâm dậy sóng Bạch Đằng a) Mục tiêu: - Nêu được diễn biến, kết quả, ý nghĩa cuộc đấu tranh giành độc lập của Ngô Quyền. GV: Nguyễn Thị Hải yến 6 Trường THCS Lê Lợi
7. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 - Đánh giá được công lao của Ngô Quyền đối với lịch sử dân tộc. b) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV chia HS thành hai nhóm, hướng dẫn HS khai thác tư liệu 2 - SGK, tr.84 và chuẩn bị theo yêu cầu của GV (chuẩn bị ở nhà): trình bày diễn biến của trận Bạch Đằng năm 938 theo hai hình thức tổ chức hoạt động học tập sau: + Nhóm 1 - Hình thức 1: Thuyết minh về diễn biến trận Bạch Đằng năm 938 dựa trên minh họa của Phim hoạt hình 3D hoặc các hình ảnh về trận Bạch Đằng năm 938. + Nhóm 2 – Hình thức 2: Trình bày diễn biến về chiến thắng Bạch Đằng năm 938 trên lược đồ Hình 7 - Lược đồ trận Bạch Đằng năm 938, SGK, tr.84 hoặc thiết kế mô hình minh họa diễn biến trận Bạch Đằng năm 938. - Bước 2: Đại diện các nhóm lên trình bày (Mỗi nhóm có 3 phút trình bày). - Bước 3: HS các nhóm nhận xét, đặt câu hỏi trao đổi, thảo luận: + H: Nghệ thuật đánh giặc trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nam Hán lần thứ hai do Ngô Quyền lãnh đạo là gì? (Dự kiến HS trả lời: Tiêu diệt nội phản, chuẩn bị kế hoạch đánh giặc chủ động, độc đáo, lợi dụng thủy triều, chớp thời cơ đánh bại quân địch ) + H: Vì sao cuộc kháng chiến chống quân Nam Hán lần thứ hai do Ngô Quyền lãnh đạo kết thúc thắng lợi? (Dự kiến HS trả lời: Do sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của Ngô Quyền, sự đoàn kết, tình thần đấu tranh kiên cường, bất khuất của quân dân ta ) - Bước 4: GV tiến hành cho HS bình chọn phần trình bày của hai nhóm. - Bước 5: GV đánh giá, nhận xét, rút kinh nghiệm và cho điểm. NỘI DUNG HỌC TẬP b. Trừ ngoại xâm dậy sóng Bạch Đằng - Diễn biến: + Cuối năm 938, quân Nam Hán do Lưu Hoằng Tháo chỉ huy kéo vào vùng biển nước ta. + Lúc nước triều đang lên, Ngô Quyền cho một toán thuyền nhẹ ra đánh nhử quân Nam Hán vào cửa sông Bạch Đằng. + Nước triều bắt đầu rút, Ngô Quyền hạ lệnh dốc toàn bộ lực lượng đánh quật trở lại. Quân Nam Hán chống cự không nổi phải rút chạy ra biển. + Nước triều rút nhanh, bãi cọc dần nhô lên, quân Nam Hán rối loạn, thuyền xô vào bãi cọc nhọn, vỡ tan tành. Quân địch, phần bị giết, phần chết đuối, thiệt hại quá nửa. Hoằng Tháo bị thiệt mạng trong đám loạn quân. + Vua Nam Hán được tin bại trận trên sông Bạch Đằng, hốt hoảng, vội vã hạ lệnh thu quân về nước. - Kết quả: Trận Bạch Đằng của Ngô Quyền kết thúc hoàn toàn thắng lợi. 3. Hoạt động 3: Luyện tập (7 phút) a) Mục tiêu: - Củng cố, hệ thống hóa lại những kiến thức cơ bản được học. GV: Nguyễn Thị Hải yến 7 Trường THCS Lê Lợi
8. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 - Rèn luyện cho HS kĩ năng trình bày, thuyết trình,.. b) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV yêu cầu HS hoàn thành phiếu học tập (Phụ lục 1) - Bước 2: GV gọi đại diện HS trình bày phiếu học tập trước lớp. Các HS khác nhận xét hoặc đưa ra các phương án trả lời khác (nếu có). - Bước 3: GV nhận xét bài làm của HS và chính xác hoá các phương án trả lời. - Bước 4: GV củng cố và nhắc lại các yêu cầu cần đạt của bài học cho HS. 4. Hoạt động 4: Vận dụng (5 phút) a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết tình huống thực tế, rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân. b) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV hướng dẫn HS thực hiện hoạt động vận dụng kiến thức đã học sau: + Tìm tên đường/ phố/ trường (ở địa phương hoặc qua sách, báo, internet) có tên gọi Ngô Quyền. + Thiết kế thẻ nhớ lịch sử hoặc poster giới thiệu về địa điểm gắn liền với nhân vật lịch sử Ngô Quyền. + Chia sẻ hiểu biết của HS về địa điểm tìm hiểu được trước lớp theo định hướng: Tên trường/ đường/ phố; Địa điểm; tại sao đặt tên Ngô Quyền cho các địa điểm trên?; Qua đó em có suy nghĩ gì về Ngô Quyền?... - Bước 2: HS tìm hiểu, sưu tầm tài liệu theo yêu cầu và chia sẻ những hiểu biết của cá nhân về địa điểm mang tên Ngô Quyền. - Bước 3: GV gọi đại diện một số HS chia sẻ và trình bày sản phẩm học tập. - Bước 4: GV tổng hợp, nhận xét các sản phẩm học tập của HS. PHỤ LỤC 1 PHIẾU HỌC TẬP (Dùng cho hoạt động luyện tập) Thông tin học sinh: Họ tên: Lớp: .. Nhiệm vụ: Dựa vào kiến thức đã học và thông tin mục b: Trừ ngoại xâm, dậy sóng Bạch Đằng - SGK, tr.84 - 85, em hãy thực hiện các yêu cầu sau: 1. Tên chiến thắng: 2. Thời gian: .. 3. Đối đầu với kẻ thù: . 4. Tóm tắt diễn biến: GV: Nguyễn Thị Hải yến 8 Trường THCS Lê Lợi
9. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 5. Kết quả: 6. Ý nghĩa lịch sử (Thử rút 3 ý nghĩa lịch sử của chiến thắng Bạch Đằng năm 938): Ý nghĩa 1: .. Ý nghĩa 2: .. Ý nghĩa 3: ...... Dự kiến đáp án 1. Tên chiến thắng: Chiến thắng Bạch Đằng do Ngô Quyền lãnh đạo 2. Thời gian: Cuối năm 938 3. Đối đầu với kẻ thù: Quân Nam Hán 4. Tóm tắt diễn biến: + Cuối năm 938, quân Nam Hán do Lưu Hoằng Tháo chỉ huy kéo vào vùng biển nước ta. + Lúc nước triều đang lên, Ngô Quyền cho một toán thuyền nhẹ ra đánh nhử quân Nam Hán vào cửa sông Bạch Đằng. + Nước triều bắt đầu rút, Ngô Quyền hạ lệnh dốc toàn bộ lực lượng đánh quật trở lại. Quân Nam Hán chống cự không nổi phải rút chạy ra biển. + Nước triều rút nhanh, bãi cọc dần nhô lên, quân Nam Hán rối loạn, thuyền xô vào bãi cọc nhọn, vỡ tan tành. Quân địch, phần bị giết, phần chết đuối, thiệt hại quá nửa. Hoằng Tháo bị thiệt mạng trong đám loạn quân. + Vua Nam Hán được tin bại trận trên sông Bạch Đằng, hốt hoảng, vội vã hạ lệnh thu quân về nước. 5. Kết quả: Cuộc kháng chiến giành thắng lợi 6. Ý nghĩa lịch sử (Thử rút 3 ý nghĩa lịch sử của chiến thắng Bạch Đằng năm 938): Ý nghĩa 1: Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 là chiến thắng vĩ đại của dân tộc Ý nghĩa 2: chấm dứt hoàn toàn ách thống trị hơn một nghìn năm của phong kiến phương Bắc Ý nghĩa 3 khẳng định nền độc lập dân tộc, mở ra thời kỳ độc lập phát triển lâu dài của đất nước. Tiết 3 1. Hoạt động 1: Mở đầu ( 5 phút) a) Mục tiêu: - Tạo hứng thú học tập cho học sinh và xác định được vấn đề cần giải quyết liên quan đến bài học. b) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV trình chiếu nội dung từng câu hỏi lên máy chiếu, yêu cầu HS trả lời. - Bước 2: HS tiếp nhận nhiệm vụ, suy nghĩ và đưa ra đáp án chính xác. - Bước 3: HS trả lời - Bước 4: GV nhận xét và dẫn dắt vào bài mới. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức 2.2 Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng năm 938. ( 20 phút) GV: Nguyễn Thị Hải yến 9 Trường THCS Lê Lợi
10. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 b. Trừ ngoại xâm dậy sóng Bạch Đằng a) Mục tiêu: Những nét chính trận chiến Bạch Đằng lịch sử 938 và những điểm độc đáo trong tổ chức cách đánh của Ngô Quyền. Nêu được ý nghĩa lịch sử của chiến thắng Bạch Đằng năm 938. b) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV hướng dẫn HS đọc tư liệu 3 trong SGK để nêu được ý nghĩa của chiến thắng Bạch Đằng, trong đó chú ý nhấn mạnh và giải thích rõ các cụm từ: cơ sở cho việc phục hồi quốc thống, vũ công cao cả, vang dội đến nghìn thu và thảo luận cặp đôi để thực hiện các nhiệm vụ sau: + NV1: Nêu ý nghĩa lịch sử của chiến thắng Bạch Đằng 938? + NV2: Ngô Quyền có công như thế nào trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nam Hán lần thứ hai? + NV3: Hiện nay để ghi nhớ công ơn của Ngô Quyền thì chúng ta đã làm gì? - Bước 2: HS trao đổi thực hiện nhiệm vụ - Bước 3: GV gọi một số HS lên báo cáo kết quả, một số HS khác nhận xét, bổ sung. - Bước 4: GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ và chốt kiến thức NỘI DUNG HỌC TẬP Ý nghĩa: Chấm dứt hơn 1000 năm Bắc thuộc, mở ra một thời kì mới trong lịch sử dân tộc ta, thời kì độc lập, tự chủ lâu dài. 3. Hoạt động 3: Luyện tập (13 phút) a) Mục tiêu: Củng cố, hệ thống hóa lại những nội dung cơ bản của bài học. Nắm được những mốc thời gian cơ bản để tạo nên bước ngoặt lịch sử ở đầu thế kỉ X. b) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV tổ chức cho HS làm việc nhóm hoàn thành bài tập trên bảng phụ + Yêu cầu HS hoàn thiện sơ đồ thời gian dưới đây: + Câu hỏi trắc nghiệm: Câu 1. Ai là người chỉ huy đánh thắng trận chiến trên sông Bạch Đằng với quân Nam Hán vào năm 938? A. Trần Hưng Đạo. B. Quang Trung. C. Trần Quốc Tuấn. D. Ngô Quyền. Câu 2. Tại sao Dương Đình Nghệ chết? A. Bị bệnh chết. B. Đánh quân Nam Hán bị trúng tên độc. C. Bị Kiều Công Tiễn giết. D. Bị Ngô Quyền giết. Câu 3. Đâu không phải là kế hoạch của Ngô Quyền chuẩn bị đánh quân Nam Hán? A. Tìm hiểu chế độ thủy triều ở cửa sông Bạch Đằng. GV: Nguyễn Thị Hải yến 10 Trường THCS Lê Lợi
11. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 B. Chủ động đón đánh quân Nam Hán. C. Bố trí bãi cọc ngầm ở long sông Bạch Đằng. D. Cho con trai sang nhà Nam Hán làm con tin để cầu hòa. Câu 4. Trong chiến thắng Bạch Đằng, tính nhân dân thể hiện ở điểm nào? A. Thực hiện vườn không nhà trống. B. Trong một thời gian ngắn, một khối lượng lớn cây rừng được đem về đóng xuống lòng sông nhưng đối phương không hay biết. C. Thực hiện đánh nhanh thắng nhanh. D. Mua được khối lượng sắt lớn để bịt đầu nhọn của cọc. Câu 5. Vì sao lại nói chiến thắng trên sông Bạch Đằng năm 938 là một chiến thắng vĩ đại của dân tộc ta? A. Sử dụng chiến lược, chiến thuật đúng đắn. B. Khẳng định tinh thần chiến đấu ngoan cường của dân tộc. C. Trung Quốc không bao giờ dám đêm quân đánh nước ta một lần nữa. D. Đập tan ý chí xâm lược của quân Nam Hán. Câu 6. Vì sao nói lịch sử nước ta từ năm 179 TCN đến năm 938 là thời kỳ Bắc thuộc? A. Vì nhà Nam Hán thống trị. B. Bị nhà Đường đô hộ. C. Luôn bị các triều đại phong kiến phương Bắc độ hộ, thống trị. D. Nước ta luôn bị nhà Ngô bóc lột Câu 7. Quân Nam Hán thất bại khi xâm lược nước ta vì A. Hoằng Tháo, tướng chỉ huy giặc bị giết chết. B. thuyền của quân Nam Hán vào đến cửa biển nước ta gặp bão nên phải rút về C. vua Nam Hán hạ lệnh thu quân về nước. D. quân ta mai phục đánh tan quân Nam Hán ngay sông trên sông Bạch Đằng. Câu 8. Tại sao Ngô Quyền lại chọn sông Bạch Đằng để bố trí bãi cọc? A. Sông có sự chênh lệch rất lớn giữa mực nước lúc nước triều lên và lúc nước triều xuống. B. Sông có rất nhiều ghềnh đá nằm ngầm dưới nước đã làm đắm nhiều tàu thuyền. C. Sông có sóng to gió lớn. D. Sông dễ ra vào. - Bước 2: Đại diện các nhóm treo bảng phụ lên bảng. Các HS khác nhận xét hoặc đưa ra phương án trả lời khác. - Bước 3: GV nhận xét bài làm của HS và chính xác hóa các phương án trả lời - Bước 4: GV củng cố và nhắc lại các yêu cầu cần đạt của bài học cho HS 4. Hoạt động 4: Vận dụng (7 phút) a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức, kĩ năng vào thực tiễn. b) Tổ chức thực hiện: GV: Nguyễn Thị Hải yến 11 Trường THCS Lê Lợi
12. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 - Bước 1: Yêu cầu HS về nhà trả lời câu hỏi số 3Y1 trong SGK phần vận dụng. - Bước 2: HS tiếp nhận nhiệm vụ. - Bước 3: HS đọc bài viết cho cả lớp nghe. - Bước 4: GV nhận xét, đánh giá. PHIẾU BÀI TẬP (Dùng cho hoạt động kiểm tra) Họ và tê HS: Lớp: I. TRẮC NGHIỆM Hãy khoanh tròn vào chữ cái đứng trước phương án đúng Câu 1: Những việc làm của Khúc Hạo nhằm mục đích gì? A. Củng cố thế lực của họ Khúc B. Xây dựng đất nước theo đường lối của mình C. Củng cố nền độc lập, “nhân dân đều được yên vui” D. Bãi bỏ các thứ lao dịch và định lại mức thuế Câu 2:Trận thắng nào giành lại hoàn toàn nền độc lập tự chủ cho dân tộc ta? A. Trận đánh của Bà Triệu C. Trận Bạch Đằng năm 938. B. Trận đánh của Mai Thúc Loan. D. Trận đánh của Lí Bí. Câu 3. Vì sao lại nói chiến thắng trên sông Bạch Đằng năm 938 là một chiến thắng vĩ đại của dân tộc ta? A. Sử dụng chiến lược, chiến thuật đúng đắn. B. Khẳng định tinh thần chiến đấu ngoan cường của dân tộc. C. Trung Quốc không bao giờ dám đêm quân đánh nước ta một lần nữa. D. Đập tan ý chí xâm lược của quân Nam Hán. Câu 4. Ai là người chỉ huy đánh thắng trận chiến trên sông Bạch Đằng với quân Nam Hán vào năm 938? A. Trần Hưng Đạo. B. Quang Trung. C. Trần Quốc Tuấn. D. Ngô Quyền. Câu 5. Đâu không phải là kế hoạch của Ngô Quyền chuẩn bị đánh quân Nam Hán? A. Tìm hiểu chế độ thủy triều ở cửa sông Bạch Đằng. B. Chủ động đón đánh quân Nam Hán. C. Bố trí bãi cọc ngầm ở long sông Bạch Đằng. D. Cho con trai sang nhà Nam Hán làm con tin để cầu hòa. Ngày duyệt: 2/4/2023 Người duyệt: Hà Thị Vân Anh GV: Nguyễn Thị Hải yến 12 Trường THCS Lê Lợi
13. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 GV: Nguyễn Thị Hải yến 13 Trường THCS Lê Lợi