Giáo án GDCD 9 - Tiết 31: Ngoại khóa, thực hành giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên - Năm học 2022-2023 - Hà Thị Vân Anh

Nội dung text: Giáo án GDCD 9 - Tiết 31: Ngoại khóa, thực hành giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên - Năm học 2022-2023 - Hà Thị Vân Anh

1. 1 Ngày dạy:16/5: 9A;16/5:9C;20/3: 9A TIẾT 31: NGOẠI KHÓA - THỰC HÀNH GIÁO DỤC SỨC KHỎE SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊN I. Mục tiêu: 1. Kiến thức: - HS hiểu được luật hôn nhân và gia đình, về giới tính. - Nắm được kiến thức sinh sản vị thành niên - Cập nhật các hoạt động, các phong trào ở địa phương. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng tìm hiểu, giao lưu. 3.Thái độ: GD ý thức vận dụng lý thuyết đã học vào thực tế đời sống. Hình thành thái độ, tình cảm yêu gia đình, quê hương đất nước. II. Chuẩn bị: - Giáo viên: - Một số điều về luật hôn nhân và gia đình, sức khỏe sinh sản vị thành niên - Học sinh: Tìm hiểu về luật hôn nhân và gia đình, sức khỏe sinh sản vị thành niên III.Các hoạt động dạy học: 1. Ổn định lớp 2. Kiểm tra bài cũ 3. Bài mới: * HĐ 1: Tìm hiểu sức khỏe sinh sản vị thành niên 25p Tuổi vị thành niên và cách bảo vệ sức khỏe sinh sản ở lứa tuổi này: Lứa tuổi Vị thành niên (VTN) theo định nghĩa của Bộ Luật lao động, là lứa tuổi dưới18 tuổi. Theo Tổ chức y tế thế giới, vị thành niên nằm trong độ tuổi từ 10-19, ở một số nước vị thành niên là những người từ 13-20 hoặc từ 15-24 tuổi. Các nhà nghiên cứu sinh lý, tâm lý chia lứa tuổi này thành 3 giai đoạn: - Giai đoạn vị thành niên sớm tương đương với tuổi thiếu niên: Nam từ 12 - 14 tuổi, nữ từ 10 - 12 tuổi. - Giai đoạn vị thành niên giữa tương đương với lứa tuổi thiếu niên lớn: Nam từ 14 - 16 tuổi, nữ từ 13 - 16 tuổi. - Giai đoạn cuối vị thành niên tương đương với lứa tuổi đầu thanh niên: Nam từ 17 - 19 tuổi, nữ từ 16 - 18 tuổi. Như vậy các em nữ cũng như các em nam ai cũng phải trải qua giai đoạn tuổi vị thành niên đây là giai đoạn phát triển đặc biệt mạnh mẽ và phức tạp nhất của cuộc đời mỗi con người. Biểu hiện của nó là xảy ra đồng thời một loạt những thay đổi bao gồm: sự chín muồi về thể chất, sự biến đổi điều chỉnh tâm lý và các quan hệ xã hội, bước đầu hình thành nhân ách nên làm nảy sinh nhiều rối nhiễu về tâm lý nhất so với các lứa tuổi khác. Đây là “giai đoạn trăng tròn vừa độ” tức là bước vào tuổi dậy thì, tuyến yên tiết ra những lượng lớn hormone FSH (follicle stimulating hormone) và hormone LH (Lutein hormone) có tác dụng kích thích hoạt động của buồng trứng Hà Thị Vân Anh- THCS Lê Lợi Năm học: 2022-2023
2. 2 (nếu là nữ), tinh hoàn (nếu là nam). Khi nhận được lệnh của tuyến yên, buồng trứng của nữ giới tăng cường sản xuất 2 hormone là estrogen và progesteron; còn tinh hoàn của nam giới sẽ sản xuất hoocmon testosterone. Các hormone này khiến cho cơ thể có những biến đổi sinh học cả bên trong và bên ngoài thật kỳ diệu: biến đổi nhanh về vóc dáng cơ thể, cơ quan sinh dục phát triển, các đặc điểm giới tính khác như lông, râu, ngực trở nên rõ rệt, kể từ đó người con gái hay con trai về mặt sinh lý, đã có khả năng sinh sản: con gái đã có kinh chứng tỏ buồng trứng đã hoạt động, có rụng trứng; con trai bắt đầu xuất tinh (mộng tinh hoặc di tinh) do vậy lứa tuổi này có nhiều sự biến đổi và nảy nở của cơ thể cũng như nhiều mối quan hệ về tình bạn, tình yêu, giới tính, tình dục, rồi hàng loạt những thắc mắc trong quan hệ tình yêu – tình bạn, giới tính, chu kì kinh nguyệt, các bệnh về đường sinh dục, các biện pháp phòng tránh thai, mà các em đa phần phần phải “tự mình” tìm hiểu vì đây là những điều dường như “rất khó nói” mà không phải lúc nào các em cũng chia sẻ những thắc mắc ấy với bố mẹ, thầy cô, bạn bè. Trong giai đoạn này lại nảy sinh mối quan hệ tình bạn - tình yêu khác giới và đây cũng là một nhân tố ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển tâm lí, nhân cách và sức khỏe của các em. Đặc biệt trong thời đại hôm nay, các em biết yêu ở tuổi VTN(thậm chí là yêu sớm từ lớp 8 - 10) thì không phải là điều gì quá bất thường, vì cảm xúc giới tính xuất hiện khi ở tuổi dậy thì. Không ai có thể cản được tình yêu khi nó đã tới, vấn đề là chúng ta phải có phương pháp như thế nào để tình yêu phát triển đúng hướng và phù hợp với chuẩn mực xã hội, nhưng cũng cần xác định là lớp 8 - 10 đã biết yêu thì hơi sớm và có thể ảnh hưởng không tích cực đến tâm sinh lí, đến quá trình học tập của cc em. Hiện nay dưới ảnh hưởng của phim ảnh, văn hóa đồi trụy, nhiều em đã vượt quá “giới hạn” tình yêu tuổi teen dẫn đến những hậu quả đáng tiếc. Theo thống kê hiện nay ở nước ta, trẻ vị thành niên (dưới 18 tuổi) chiếm khoảng 23,8 triệu người (năm 2007), tức là chiếm 31% dân số. Nhiều nghiên cứu cho thấy ở lứa tuổi VTN hoạt động tình dục ngày càng tăng cao dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng. Theo nguồn tin của Hội Kế hoạch hóa gia đình thì Việt Nam là một trong ba nước có tỉ lệ phá thai cao nhất thế giới, trong đó 20% thuộc lứa tuổi vị thành niên. Việc quan hệ tình dục sớm cùng với việc nạo phá thai đã dẫn tới những hậu quả nghiêm trọng như biến chứng chết người, vô sinh, lây nhiễm các bệnh lây qua đường tình dục... Cùng với những nguy cơ liên quan đến sức khỏe, quan hệ tình dục sớm và có thai ngoài ý muốn còn dẫn đến những thảm cảnh: tinh thần sụp đổ, mất lòng tin, gia đình ruồng bỏ, bỏ học dẫn tới mại dâm, ma túy... Vì thế sức khỏe sinh sản (SKSS) của VTN lúc này đứng trước nhiều mối đe dọa. Nếu không được hướng dẫn, chăm sóc một cách đúng đắn, hai nguy cơ lớn nhất ảnh hưởng đến SKSS của VTN là tình trạng có thai sớm và tình trạng nhiễm bệnh lây truyền qua đường tình dục (LTQÐTD) do các hành vi quan hệ tình dục không được hướng dẫn hay kiểm soát. Vì vậy cần phải có chương trình giáo dục giới tính Hà Thị Vân Anh- THCS Lê Lợi Năm học: 2022-2023
3. 3 cho các em là một điều cần thiết, cần cung cấp thông tin về giới tính để các em tham khảo, hoặc qua các chuyên đề về tình bạn, tình yêu, giúp các bạn có nhận thức rõ ràng hơn, minh bạch hơn... về tình bạn khác giới và tình yêu đôi lứa. Vậy nên giáo dục giới tính và chăm sóc SKSS cho VTN như thế nào thì hợp lí? Không ít người còn nghĩ rằng nên giấu giếm, thậm chí bưng bít thông tin về các loại kiến thức về tính dục, về sinh lý và hành vi tình dục, về các biện pháp tránh thai đối với lứa tuổi VTN... vì họ cho rằng làm như thế là "vẽ đường cho hươu chạy". Nhưng các em ngày nay tiếp xúc rất sớm với đủ mọi loại thông tin trên sách báo, truyền hình, điện ảnh, Internet, trong gia đình, tại nhà trường cũng như ngoài xã hội. Vì thế cần làm cho các em VTN biết được những điều cơ bản về chức năng bộ phận sinh dục, những hành vi tình dục an toàn, những nguy cơ của quan hệ tình dục không lành mạnh và hậu quả nghiêm trọng của việc có quan hệ tình dục quá sớm. Làm như thế là "vạch đường cho hươu chạy đúng" còn hơn để nó lạc đường vì thiếu hiểu biết. Chính vì vậy, chiến lược bảo vệ sức khỏe của Liên Hợp Quốc cũng như Tổ chức Y tế Thế giới đặt trọng tâm vào vấn đề bảo vệ sức khỏe sinh sản VTN. * HĐ2: Giáo viên cho HS tìm hiểu, thảo luận một số điều về luật hôn nhân và gia đình Việt Nam 17p Điều 1: Nhiệm vụ và phạm vi điều chỉnh của Luật hôn nhân và gia đình. Luật hôn nhân và gia đình có nhiệm vụ góp phần xây dựng, hoàn thiện và bảo vệ chế độ hôn nhân và gia đình tiến bộ, xay dựng chuẩn mực pháp lý cho cách ứng xử của các thành viên trong gia đình, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các thành viên trong gia đình, kế thừa và phát huy truyền thống đạo đức tốt đẹp của gia đình Việt Nam nhằm xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc, bền vững. Luật hôn nhân và gia đình quy định chế độ hôn nhân và gia đình, trách nhiệm của công dân, Nhà nước và xã hội trong việc xây dựng, củng cố chế độ hôn nhân và gia đình Việt Nam. Điều 3: Trách nhiệm của Nhà nước và xã hội đối với hôn nhân và gia đình. 1. Nhà nước có chính sách, biện pháp tạo điều kiện để các công dân nam, nữ xác lập hôn nhân tự nguyện, tiến bộ và gia đình thực hiện đầy đủ chức năng của mình; tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về hôn nhân và gia đình; vận động nhân dân xóa bỏ phong tục, tập quán lạc hậu về hôn nhân và gia đình, phát huy truyền thống, phong tục, tập quán tốt đẹp thể hiện bản sắc của mỗi dân tộc; xây dựng quan hệ hôn nhân và gia đình tiến bộ. 2. Cơ quan, tổ chức có trách nhiệm giáo dục, vận động cán bộ, công chức, các thành viên của mình và mọi công dân xây dựng gia đình văn hóa; thực hiện tư vấn về hôn nhân và gia đình; kịp thời hòa giải mâu thuẫn trong gia đình, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các thành viên trong gia đình. 3. Nhà trường phối hợp với gia đình trong việc giáo dục, tuyên truyền, phổ biến pháp luật về hôn nhân và gia đình cho thế hệ trẻ. Hà Thị Vân Anh- THCS Lê Lợi Năm học: 2022-2023
4. 4 Điều 4: Bảo vệ chế độ hôn nhân và gia đình. 1. Quan hệ hôn nhân và gia đình thực hiện theo quy định của Luật này được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ. 2. Cấm tảo hôn, Cưỡng ép kết hôn, cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ; cấm kết hôn giả tạo, lừa dối để kết hôn, ly hôn; cấm cưỡng ép ly hôn, ly hôn giả tạo; cấm yêu sách của cải trong việc cưới hỏi. Cấm người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ. Cấm ngược đãi, hành hạ ông, bà, cha, mẹ, vợ, chồng, con, cháu, anh, chị em và các thành viên khác trong gia đình. 3. Mọi hành vi vi phạm pháp luật về hôn nhân và gia đình phải được xử lý kịp thời, nghiêm minh, đúng pháp luật. Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền yêu cầu Tòa án, cơ quan khác có thẩm quyền có biện pháp kịp thời ngăn chặn và xử lý nghiêm minh đối với người có hành vi vi phạm pháp luật về hôn nhân và gia đình. 4. Củng cố 2p - Nhận xét về tiết ngoại khóa. 5. Dặn dò 1p - Hs về nhà ôn bài. Ngày duyệt: 14/5/2023 Người duyệt: Nguyễn Thị Hồng Hạnh Hà Thị Vân Anh- THCS Lê Lợi Năm học: 2022-2023