Giáo án GDCD 8 - Tiết 19, Bài 5+21: Pháp luật và kỉ luật. Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chử nghĩa Việt Nam - Năm học 2022-2023

Nội dung text: Giáo án GDCD 8 - Tiết 19, Bài 5+21: Pháp luật và kỉ luật. Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chử nghĩa Việt Nam - Năm học 2022-2023

1. Ngày soạn: 28/1/2023 Ngày dạy:1/2/2023: 8B;4/2: 8A,8C TIẾT 19: BÀI 5 VÀ BÀI 21 - PHÁP LUẬT VÀ KỶ LUẬT. PHÁP LUẬT NƯỚC CHXHCN VIỆT NAM I. Mục tiêu 1. Kiến thức - Hiểu thế nào là pháp luật, kỉ luật. - Nêu được đặc điểm của, bản chất, vai trị của pháp luật. - Hiểu được mối quan hệ giữa pháp luật và kỉ luật. - Ý nghĩa của việc thực hiện tốt pháp luật và kỷ luật. - Trách nhiệm của học sinh, cơng dân. 2. Kĩ năng - Biết thực hiện đúng những quy định của pháp luật và kỉ luật ở mọi lúc, mọi nơi. - Biết nhắc nhở bạn bè và mọi người xung quanh thực hiện những quy định của pháp luật và kỉ luật 3. Thái độ - Tơn trọng pháp luật và kỉ luật - Đồng tình, ủng hộ những hành vi tuân thủ đúng pháp luật và kỉ luật; phê phán những hành vi vi phạm pháp luật và kỉ luật * Các năng lực cần hướng tới: - Năng lực giải quyết vấn đề - Năng lực quản lý - Năng lực giao tiếp - Năng lực hợp tác II. Chuẩn bị 1. Giáo viên: - SGK, GV GDCD 8. Một số văn bản luật. Bản nội quy của trường. Tranh ảnh. - Tư liệu về một số vụ án đã xử. Tài liệu người tốt việc tốt. 2. Học sinh: - SGK GDCD 8. Sưu tầm gương người tốt, việc tốt. - Đọc trước nội dung mục “Đặt vấn đề” và chuẩn bị các câu hỏi ở phần gợi ý trong SGK trước ở nhà. III. Các hoạt động dạy và học 1. Ổn định lớp 1p 2. KTBC 4p Hiến pháp là gì? Nội dung của Hiến pháp ? 3. Bài mới
2. a- Phương pháp giảng dạy: -Thảo luận nhĩm. Giải quyết vấn đề. Liên hệ và tự liên hệ. -Đàm thoại kết hợp với diễn giải. Đĩng vai. Nêu gương. b- Các bước của hoạt động: Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học *HĐ1: Giới thiệu bài 1p - Vào đầu năm học mới nhà trường tổ chức cho HS học tập nội quy, Và nhắc nhở HS chú ý đảm bảo an tồn giao thơng khi đi đường . -GV: Những vấn đề trên nhằm giáo dục - Rèn luyện tính kỷ luật cho HS. HS điều gì? - Giáo dục ý thức tuân thủ pháp luật. -HS: Trả lời cá nhân. -GV: Nhận xét, chốt lại ý chính. -GV: Để hiểu rõ hơn tại sao phải rèn luyện cho HS tính kỷ luật và ý thức tuân thủ pháp luật, chúng ta sẽ tìm hiểu qua bài học hơm nay. *HĐ2: Tìm hiểu mục đặt vấn đề 8p - Mục đích: Giúp HS hiểu được thế nào là kỷ luật, pháp luật là quy tắc xử sự I. Đặt vấn đề chung và cĩ tính bắt buộc. 1, Đọc - GV: Cho HS thảo luận mục đặt vấn đề 2, Nhận xét: của Bài 5 và bài 21 Sgk. - GV: Chia lớp thành 4 nhĩm thảo luận các câu hỏi sau: + N1- Vũ Xuân Trường và đồng bọn đã vi phạm pháp luật như thế nào? Việc làm 1-Tổ chức đường dây buơn bán,vận chuyển của Vũ Xuân Trường và đồng bọn đã gây ma tuý xuyên Thái Lan-Lào-Việt Nam. Lợi ra hậu quả gì? Chúng đã bị trừng trị như dụng cán bộ và phương tiện của lục lượng thế nào? cơng an, mua chuộc dụ dỗ cán bộ nhà nước. Chúng gieo rắc “cái chết trắng”, huỷ hoại nhân cách con người, nhiều gia đình tan nát, làm thối hĩa biến chất một số cán bộ, trong đĩ cĩ cả cán bộ của ngành cơng an. -> Bị pháp luật trừng trị: 22 bị cáo với nhiều tội danh: 8 án tử hình, 6 án chung thân, 2 án 20 năm tù giam, số cịn lại từ 1 đến 9 năm tù giam và bị phạt tiền, tịch thu tài sản.
3. + N2- Để chiến thắng bọn tội phạm các 2-Dũng cảm, mưu trí vượt qua khĩ khăn trở chiến sĩ cơng an phải cĩ những phẩm chất ngại, vơ tư, trong sạch, cĩ tính kỉ luật cao, gì? tơn trọng pháp luật và thực hiện đúng lời dạy của Bác Hồ đối với chiến sĩ cơng an. 3-Điều 74 (HP 2013): quy định về quyền + N3- Em cĩ nhận xét gì về Điều 74 Hiến khiếu nại, tố cáo của cơng dân. Những khiếu pháp 2013 và Điều 132 Bộ luật Hình sự nại tố cáo phải đúng luật. Điều 132 Bộ luật 1999? Khoản 2 Điều 132 của Bộ luật Hình sự 1999: nĩi về việc người nào xâm Hình sự thể hiện đặc điểm gì của pháp phạm đến quyền khiếu nại, tố cáo, trả thù luật. người khiếu nại tố cáo bị Nhà nước xử lí theo pháp luật. Khoản 2 Điều 132 Bộ luật Hình sự: Thể hiện đặc điểm tính bắt buộc (tính cưỡng chế) của pháp luật. 4-Hành vi đốt, phá rừng trái phép hoặc hủy + N4- Hành vi đốt, phá rừng trái phép hoại rừng tùy theo mức độ bị phạt tiền , phạt hoặc hủy hoại rừng bị xử lí như thế nào? tù hoặc cải tạo khơng giam giữ. Bởi vì: rừng Giải thích tại sao ? là tài sản quốc gia, nên các hành vi đốt, phá - HS các nhĩm thảo luận và cử đại diện rừng trái phép hoặc hủy họa rừng là hủy trình bày ý kiến . hoại tài sản quốc gia. - HS các nhĩm khác nhận xét bổ sung. - GV: đánh giá chốt lại ý chính . - GV: Chúng ta rút ra được bài học gì qua -> Mọi người phải nghiêm chỉnhchấp hành vụ án trên? Em rút ra được bài học gì cho pháp luật, khơng vì hám lợi, hám tiền mà bản thân mình? làm mất danh dự, nhân cách của mình và gây hậu quả xấu cho xã hội và bản thân. Mọi cơng dân phải thực hiện nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật. Nếu vi phạm sẽ bị xử lí. - GV: Em hiểu thế nào là pháp luật và kỉ luật ? II. Nội dung bài học 1. Khái niệm - Pháp luật là quy tắc xử sự chung, cĩ tính bắt buộc do Nhà nước ban hành, được Nhà nước bảo đảm thực hiện bằng các biện pháp giáo dục, thuyết phục, cưỡng chế. - Kỉ luật là những quy định chung của một cộng đồng hoặc của tổ chức xã hội (nhà trường, cơ sở sản xuất, cơ quan ) yêu cầu mọi người phải tuân theo nhằm tạo ra sự
4. thống nhất hành động để đạt chất lượng, hiệu quả trong cơng việc. * HĐ3: Tìm hiểu đặc điểm của pháp 2. Đặc điểm cơ bản của pháp luật luật 5p - Mục tiêu: Giúp HS hiểu đặc điểm của pháp luật. - GV: Đặt câu hỏi cho HS động não: - Nếu một trường học khơng cĩ nội quy - Nếu nhà trường khơng cĩ nội quy thì kỉ thì trường học sẽ ra sao? Hãy hình dung luật, trật tự khơng được đảm bảo, mơi trường nhà trường như một xã hội thu nhỏ và học tập khơng thể tốt được. Một xã hội thử tưởng tượng một xã hội khơng cĩ khơng cĩ pháp luật thì xã hội sẽ bất ổn và pháp luật thì sẽ như thế nào ? khơng phát triển được. - Nhà trường đề ra nội quy để làm gì ? - Nhà trường đề ra nội quy nhằm đảm bảo nền nếp, kỉ cương, kỉ luật trong nhà trường - Vì sao phải cĩ pháp luật? Vì sao mọi - Vì pháp luật là phương tiện quản lí nhà người phải nghiêm chỉnh chấp hành nước, quản lí xã hội. Là phương tiện để bảo pháp luật? vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơng dân. Pháp luật giúp cho xã hội ổn định và phát triển, vì vậy mọi người phải nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật. -GV: Cho HS dọc mục 2 phần nội dung bài học ở SGK và trả lời câu hỏi: - Đặc điểm của pháp luật: + Pháp luật cĩ đặc điểm gì ? cho ví dụ. a, Tính quy phạm phổ biến: các quy định của pháp luật là thước đo hành vi của mọi -HS: Trả lời cá nhân. người trong xã hội quy định khuơn mẫu, -HS: Cả lớp nhận xét, bổ sung. những quy tắc xử sự chung mang tính phổ -GV: Kết luận, chốt lại ý chính . biến. b,Tính xác định chặt chẽ: các điều luật được quy định rõ ràng, chính xác, chặt chẽ, thể hiện trong các văn bản pháp luật. c, Tính bắt buộc (cưỡng chế): pháp luật do Nhà nước ban hành, mang tính quyền lực Nhà nước, bắt buộc mọi người đều phải tuân theo, ai vi phạm sẽ bị Nhà nước xử lý theo quy định.
5. Ví dụ: Luật giao thơng đường bộ quy định, * HĐ4: Tìm hiểu bản chất của pháp khi đi qua ngã tư, mọi người, mọi phương luật 4p tiện, phải dừng lại trước đèn đỏ. - Mục tiêu: Giúp HS hiểu được bản chất 3. Bản chất của pháp luật của pháp luật nước ta. - GV: Gợi ý cho cả lớp ơn lại những kiến thức về quyền và nghĩa vụ cơ bản của cơng dân đã học trong chương trình để chứng minh: “Pháp luật nước CHXHCNVN thể hiện tính dân chủ XHCN và quyền làm chủ về mọi mặt của nhân dân lao động Việt Nam” - GV nêu câu hỏi: Các em hãy cho biết cơng dân cĩ những quyền và nghĩa vụ gì ? -Quyền kinh doanh->nghĩa vụ đĩng thuế. -Quyền học tập -> nghĩa vụ học tập tốt -Quyền khiếu nại tố cáo->phải trung thực, - Em hãy chứng minh pháp luật nước ta khách quan, thận trọng và đúng quy định. thể hiện tính dân chủ XHCN và quyền -Quyền tự do ngơn luận->tuân theo qui định làm chủ về mọi mặt của nhân dân lao của pháp luật. động Việt Nam? * Pháp luật nước ta thể hiện tính dân chủ XHCN và quyền làm chủ của nhân dân lao động ở chỗ: Thơng qua quyền tự do ngơn luận cơng dân được tự do tham gia bàn bạc, thảo luận gĩp ý vào cơng việc của đất nước và xã hội (Thơng qua đại biểu Quốc Hội, đại biểu HĐND, thơng qua báo chí hoặc các cuộc họp ở cơ sở).Thơng qua quyền khiếu nại, tố cáo cơng dân phát huy quyền làm chủ của mình bằng cách trực tiếp hoặc gián tiếp khiếu nại hoặc tố cáo cá nhân, tổ chức, cơ quan cĩ hành vi vi phạm pháp luật xâm hại đến quyền & lợi ích hợp pháp của bản - Từ các quyền đã học và qua phần thân hoặc tổ chức cơ quan và lợi ích của nhà chứng minh trên, em hãy cho biết bản nước. chất của pháp luật là gì ? -HS: Trả lời cá nhân. - Pháp luật nước CHXHCNVN thể hiện ý -HS: Cả lớp nhận xét, bổ sung. chí của giai cấp cơng nhân và nhân dân lao
6. -GV: Kết luận, chốt lại ý chính. động dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, thể hiện quyền làm chủ của nhân dân Việt Nam trên tất cả các lĩnh vực của * HĐ5: Tìm hiểu vai trị của pháp luật đời sống xã hội (chính trị, kinh tế, văn hĩa, 4p giáo dục). - Mục tiêu: Giúp HS hiểu được vai trị 4. Vai trị của Pháp luật của pháp luật nước CHXHCNVN - GV: Hướng dẫn HS trở lại phân tích giả thiết về một xã hội khơng cĩ pháp luật và từ các đặc điểm của pháp luật. GV cùng HS phân tích để đi đến kết luận: Pháp luật là phương tiện để Nhà nước quản lý nhà nước, quản lý xã hội. - Nếu khơng cĩ nội quy thì trường học sẽ ra sao? Hãy hình dung nhà trường như một xã hội thu nhỏ và thử tưởng tượng - Nếu nhà trường khơng cĩ nội quy thì kỉ một xã hội khơng cĩ luật pháp thì sẽ như luật, trật tự khơng được đảm bảo, mơi thế nào ? trường học tập khơng thể tốt được. Một xã - GV mở rộng: Cùng với việc quy định hội khơng cĩ pháp luật thì xã hội sẽ bất ổn các quyền, nghĩa vụ của cơng dân trên và khơng phát triển được . mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, pháp Ví dụ: Để thực hiện quyền tự do kinh luật cịn quy định các biện pháp thực hiện doanh khi thành lập cơng ty phải qua các các quyền đĩ (GV nêu ví dụ ). thủ tục do luật quy định . Đối với tài sản cĩ -GV: Nêu vai trị của pháp luật ? giá trị như nhà ở, đất đai, ơ tơ, xe máy phải đăng kí quyền sở hữu - Pháp luật là cơng cụ để thực hiện quản lý nhà nước, quản lí kinh tế, văn hĩa xã hội ; giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an tồn xã hội, là phương tiện phát huy quyền làm chủ của nhân dân, bảo vệ quyền và lợi ích *HĐ6: Tìm hiểu mối quan hệ giữa hợp pháp của cơng dân, bảo đảm cơng pháp luật và kỉ luật 4p bằng xã hội. - Mục tiêu: HS nêu được mối quan hệ 5. Mối quan hệ giữa pháp luật và kỉ luật giữa pháp luật và kỉ luật - GV nêu câu hỏi - Pháp luật và kỷ luật khác nhau như thế - Pháp luật là qui tắc xử sự cĩ tính bắt buộc nào ? chung ở phạm vi rộng do nhà nước ban hành và được nhà nước bảo đảm thực hiện. Cịn
7. kỉ luật là những qui định, quy ước của một - Nêu mối quan hệ giữa pháp luật và kỉ tập thể, một cộng đồng người ở phạm vi hẹp. luật. - Những quy định của một tập thể phải tuân -Tính kỉ luật của HS được biểu hiện như theo những quy định của pháp luật, khơng thế nào trong học tập, trong sinh hoạt được trái với pháp luật. hàng ngày, ở nhà, trong cộng đồng ? -Trong học tập: Tự giác vượt khĩ, đi học -HS: trả lời cá nhân. đúng giờ, đều đặn, học bài và làm bài đầy -HS: Cả lớp nhận xét, bổ sung. đủ, khơng để thầy cơ và cha mẹ nhắc nhở. -GV: Kết luận, chốt lại ý chính. - Ở nhà và cộng đồng: Tự giác hồn thành nhiệm vụ được giao, giúp đỡ cha mẹ. Cĩ lối sống lành mạnh, khơng sa vào các tệ nạn xã *HĐ7: Tìm hiểu ý nghĩa của việc thực hội và chấp hành tốt pháp luật. hiện tốt pháp luật, kỉ luật 7p - Mục tiêu: HS nêu được ý nghĩa của pháp 6. Ý nghĩa của việc thực hiện tốt pháp luật luật, kỉ luật. và kỷ luật -GV: HS cĩ cần tính kỉ luật và tơn trọng pháp luật khơng? Vì sao ? - Gv lấy ví dụ và giải thích cho HS hiểu. - HS rất cần cĩ tính kỷ luật vì nếu thực hiện tốt kỉ luật thì nội quy nhà trường sẽ được thực hiện tốt. HS biết tơn trọng pháp luật sẽ - Nêu ý nghĩa của pháp luật, kỉ luật ? gĩp phần làm cho xã hội ổn định, bình yên. - Những quy định của pháp luật và kỷ luật giúp cho mọi người cĩ một chuẩn mực chung để rèn luyện và thống nhất trong hoạt động. Ngồi việc xác định trách nhiệm, bảo vệ quyền lợi của mọi người, pháp luật và kỷ luật cịn gĩp phần tạo điều kiện thuận lợi cho mỗi cá nhân và tồn xã hội phát triển theo một định hướng chung. - HS phải làm gì để thực hiện pháp luật và kỉ luật tốt ? 7. Trách nhiệm của học sinh, cơng dân - HS: Trả lời cá nhân. - HS cần thường xuyên và tự giác thực hiện - HS: Cả lớp nhận xét, bổ sung. đúng những qui định của nhà trường, cộng - GV: Kết luận, chốt lại ý chính. đồng và nhà nước. - GV: Cơng dân cĩ trách nhiệm gì trong - Cơng dân cĩ nghĩa vụ tuân theo Hiến việc sống, làm việc theo Hiến pháp và pháp, pháp luật, tham gia bảo vệ an ninh pháp luật ? quốc gia, trật tự, an tồn xã hội, giữ gìn bí -HS: Trả lời cá nhân. mật quốc gia, chấp hành những nguyên tắc -GV: Kết luận, chốt lại ý chính. sinh hoạt cơng cộng.
8. * Đối với HS khá, giỏi: So sánh sự giống và khác nhau giữa pháp luật và kỷ luật. * Tích hợp GDQPAN: Gv lấy ví dụ để chứng minh nếu kỷ luật nghiêm thì pháp luật được giữ vững; Liên hệ một số hình ảnh minh họa. * HĐ6: Bồi dưỡng tình cảm, niềm tin vào pháp luật 4p - Mục tiêu: giúp HS cĩ ý thức sống, lao III. Luyện tập động và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật. - GV: Cho HS liên hệ thực tế. - HS: Kể về các tấm gương bảo vệ pháp * Anh Nguyễn Hữu Thành, cơng an tỉnh luật, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật Vĩnh Phú đã hy sinh trong khi đuổi bắt tội và phê phán hành vi trái pháp luật. phạm. - GV: Cho HS sưu tầm các câu tục ngữ, * Cảnh sát giao thơng quận N (TPHCM) ca dao về pháp luật. nhận mải lộ của tài xế. -HS chuẩn bị theo nội dung sau: * Bạn Hồng đi học trễ khơng làm bài, mất * Kể chuyện gương tốt và chưa tốt. trật tự, đánh nhau * Đọc thơ, tục ngữ, ca dao về pháp luật. * Tục ngữ: - GV đưa ra một vài đáp án. - Làm điều phi pháp, việc ác đến ngay. - GV: Kết luận tiết học và nhắc nhở HS - Luật pháp bất vị thân. rèn luyện cho bản thân ý thức sống và - Chí cơng vơ tư. học tập, làm việc theo Hiến pháp và pháp - Ca dao: luật - “Làm người trơng rộng nghe xa 4. Củng cố 2p - Gv hệ thống nội dung bài học 5. Dặn dị 1p - Học sinh về nhà học bài, làm bài tập trong sgk. Ngày duyệt: 19/1/2023 Người duyệt: Nguyễn Thị Hồng Hạnh