Giáo án Tin học 6 - Chủ đề 1: Máy tính và cộng đồng - Bài 2: Xử lý thông tin

Nội dung text: Giáo án Tin học 6 - Chủ đề 1: Máy tính và cộng đồng - Bài 2: Xử lý thông tin

1. Ngày soạn: CHỦ ĐỀ 1: MÁY TÍNH VÀ CỘNG ĐỒNG BÀI 2: XỬ LÝ THÔNG TIN I. MỤC TIÊU: 1. Kiến thức, kỹ năng, thái độ: - Kiến thức: Giúp HS nắm được: Nêu được các hoạt động cở bản trong xử lý thông tin Giải thích được máy tính là công cụ hiệu quả để xử lý thông tin Nắm được các bước cơ bản trong quá trình xử lý thông tin - Kỹ năng: Nêu được ví dụ minh họa về quá trình xử lý thông tin Phân tích được các hoạt động xử lý thông tin, xử lý thông tin trong máy tính - Thái độ: Tác phong làm việc nghiêm túc, cẩn thận và tinh thần làm việc theo nhóm. Nghiêm túc khi học và làm việc trên máy tính, có ý thức sử dụng máy tính đúng mục đích. Nâng cao ý thức và lòng say mê học tập môn học. 2. Năng lực hình thành: Phát triển năng lực giao tiếp, hòa nhập, hợp tác phù hợp với thời đại thông tin và nền kinh tế tri thức Phát triển tư duy công nghệ dựa trên sự mô phỏng hoạt động thông tin của con người, của máy tính Năng lực giao tiếp và hợp tác: Học sinh thảo luận nhóm để đưa ra ví dụ về: quy trình Xử lý thông tin, các thiết bị vào (thu nhận thông tin), bộ nhớ (lưu trữ thông tin), bộ xử lý (xử lý thông tin) và thiết bị truyền ra (truyền, chia sẻ thông tin) trong máy tính điện tử. Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Học sinh đưa ra được thêm các ví dụ về Xử lý thông tin trong một tình huống thực tế, biết cách vận dụng quy trình xử lý thông tin trong việc tìm kiếm, thu thập và lưu trữ thông tin về lĩnh vực cần quan tâm trên mạng Internet (suy nghĩ và đưa ra ý tưởng về việc tìm kiếm). 3. Về phẩm chất: Hình thành ý thức điều chỉnh hành vi dựa trên nhận thức và suy xét về thế giới. Nhân ái: Thể hiện sự cảm thông và sẳn sàng giúp đỡ bạn trong quá trình thảo luận nhóm. Trung thực: Truyền đạt các thông tin chính xác, khách quan.
2. II.Thiết bị dạy học và học liệu: - Thiết bị dạy học: Máy chiếu, máy tính giáo viên, loa - Học liệu: SGK, SGV, Giáo án III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG ( . phút) a. Mục tiêu hoạt động : Giúp học sinh xác định được vấn đề cần giải quyết: quá trình thu nhận, xử lý và truyền tải thông tin từ những hoạt động của thế giới xung quanh. b. Nội dung : Đoạn văn trong phần khởi động. Hãy quan sát một cầu thủ bóng đá thực hiện quả phạt đền. Mắt liên tục xác định vị trí của thủ môn, anh phải đánh giá xem góc nào của cầu môn là sơ hở nhất. Sải bước, lấy đà, trong khoảnh khắc, anh khuất phục thủ môn bằng một cú sút má trong vào góc bên trái cầu môn. c. Sản phẩm: HS biết được một cách sơ bộ các bước xử lý thông tin cơ bản. d. Tổ chức thực hiện: Cho HS xem video về cầu thủ sút phạt. Yêu cầu học sinh đọc đoạn văn trong Sách giáo khoa. Hoạt động của GV và HS Tiến trình nội dung GV: Cho HS xem đoạn video về cầu thủ sút phạt Chiếu nội dung trên máy HS chú ý quan sát đoạn video chiếu Sau đó, cho HS đọc lại đoạn văn Nội dung: SGK GV: Yêu cầu học sinh phân tích hoạt động của một cầu Các bước sơ bộ của xử lý thủ thực hiện quả đá phạt như thế nào? thông tin: quá trình thu nhận, Giúp HS xác định được vấn đề cần giải quyết để xử lý xử lý và truyền tải thông tin thông tin từ những hoạt động của thế GV nhận xét câu trả lời của HS giới xung quanh. HS chú ý lắng nghe B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC (...... phút) I. XỬ LÝ THÔNG TIN: ( phút)
3. 1. Hoạt động 1: Nắm được các bước xử lý thông tin cơ bản thông qua việc phân tích hoạt động xử lý thông tin của con người thành những hoạt động thành phần, bao gồm: (1) Thu thập, (2) Lưu trữ, (3) Biến đổi và (4) Truyền tải thông tin. a. Mục tiêu hoạt động: - Nâng cao năng lực phân tích, tư duy trừu tượng, hình dung thông tin được xử lý ở mỗi hoạt động xử lý thông tin cơ bản. Ngoài ra HS nhận biết được sự khác biệt giữa hoạt động thông tin và hoạt động cơ học. b. Nội dung: Phiếu học tập số 1 và các đoạn văn mô tả về hoạt động sút bóng của các cầu thủ. c. Sản phẩm: Câu trả lời cho 5 câu hỏi của hoạt động (yêu cầu HS trả lời có logic). GV tổng hợp kết quả từ các câu trả lời. d. Tổ chức thực hiện: Phát phiếu học tập số 1, yêu cầu các nhóm thảo luận và ghi câu trả lời vào phiếu. Yêu cầu HS chia sẽ câu trả lời với cả lớp. Hoạt động của GV và HS Tiến trình nội dung - Chuyển giao nhiệm vụ học tập 1: Nôi dung: Hoạt động nhóm thảo luận thống nhất kết quả trên phiếu 1. Mắt theo dõi thủ môn đối học tập phương, vị trí quả bóng và Nhóm hãy xem xét tình huống cầu thủ ghi bàn và trả lời khoảng cách giữa các đối các câu hỏi sau: tượng đó 1. Bộ não của cầu thủ nhận được những thông tin từ 2. Thông tin về vị trí động tác những giác quan nào? của thủ môn đối phương, vị 2. Thông tin nào được bộ não cầu thủ ghi nhớ và sử dụng trí quả bóng và khoảng cách khi đá phạt? giữa các đối tượng đó. 3. Bộ não biến đổi thông tin nhận được thành thông tin 3. Bộ não dùng kinh nghiệm nào? để xử lý thông tin về vị trí của 4. Bộ não chuyển đổi thông tin điều khiển thành thao tác thủ môn thành điểm sơ hở khi nào của cầu thủ bảo vệ khung thành, từ đó 5. Quá trình xử lý thông tin của bộ não gồm những bước chuyển thành thông tin điều nào? khiển đôi chân của cầu thủ - Thực hiện nhiệm vụ học tập: 4. Bộ não chuyển thông tin điều khiển đến hệ thống cơ
4. Các nhóm thảo luận bài tập và câu hỏi theo yêu cầu của bắp, thành những thao tác giáo viên vận động toàn thân, đặc biệt - Báo cáo kết quả thảo luận: là sự di chuyển của đôi chân, HS báo cáo kết quả thảo luận của nhóm mình thông qua thực hiện cú sút phạt với hiệu phiếu học tập quả cao nhất - Nhận xét, đánh giá, kết luận: 5. Quá trình xử lý thông tin Sau khi thực hiện xong nhiệm vụ học tập, GV nhận xét của bộ não gồm bốn hoạt đánh giá tinh thần, thái độ học tập và kết quả học sinh động: Thu nhận, Lưu trữ, Xử báo cáo. GV chốt kiến thức lý và truyền - Chuyển giao nhiệm vụ học tập 2: GV cho học sinh tình huống: Bạn An đọc truyện “Con rồng cháu tiên” rồi tóm tắt lại, kể cho bạn Minh nghe. Hãy sắp xếp những việc làm cụ thể của bạn An theo thứ tự thu nhận, xử lí và truyền thông tin Thứ tự những việc làm của a.Bạn An kể cho bạn Minh nghe tóm tắt câu chuyện An là: b.Bạn An nhớ nội dung câu chuyện Thu nhận: Bạn An đọc truyện c.Bạn An đọc truyện “Con rồng cháu tiên” “Con rồng cháu tiên” d.Bạn An tóm tắt câu chuyện Xử lý: Bạn An nhớ nội dung Thực hiện nhiệm vụ học tập: câu chuyện HS sắp xếp những việc làm của An theo thứ tự thu nhận, Bạn An tóm tắt câu chuyện xử lí, truyền thông tin Truyền thông tin: Nhận xét, đánh giá của GV: Bạn An kể cho bạn Minh GV nhận xét câu trả lời của HS, và chốt lại câu trả lời nghe tóm tắt câu chuyện đúng Các bước cơ bản trong xử lý thông tin bao gồm: Thu nhận thông tin, lưu trữ thông tin, biến đổi thông tin và truyền thông tin II. XỬ LÝ THÔNG TIN TRONG MÁY TÍNH 2. Hoạt động 2: Nắm được quá trình xử lý thông tin trong máy tính. a. Mục tiêu hoạt động:
5. HS nắm được các thành phần thực hiện xử lý thông tin trong máy tính, hiểu được máy tính là công cụ hiệu quả để thu thập, lưu trữ, xử lý và truyền thông tin. Hiểu rõ hơn về khái niệm vật mang tin đã được giới thiệu trong Bài 1. Từ đó đưa ra được ví dụ minh họa cho quá trình này b. Nội dung: Phiếu học tập số 2 và các đoạn văn mô tả về các thành phần của máy tính, vai trò của các thành phần này trong quá trình xử lý thông tin bằng máy tính (sự tương ứng về vai trò của các thiết bị với các bước trong quy trình xử lý thông tin bằng máy tính). c. Sản phẩm: Câu trả lời cho hai câu hỏi của hoạt động (yêu cầu câu trả lời có logic). GV tổng hợp kết quả từ các câu trả lời của HS. d. Tổ chức thực hiện: Phát phiếu học tập số 2. Giao yêu cầu cho các nhóm trả lời hai ý được bao hàm trong phiếu (Cho ví dụ máy tính giúp con người trong bốn bước xử lý thông tin và So sánh hiệu quả thực hiện công việc trên khi sử dụng và không sử dụng máy tính), các nhóm thảo luận và cử đại diện trả lời. Hoạt động của GV và HS Tiến trình nội dung - Chuyển giao nhiệm vụ học tập 1: Nôi dung: Hoạt động nhóm thảo luận thống nhất kết quả trên phiếu Một số ví dụ như: học tập - Soạn thảo văn bản 1. Em hãy nêu một vài ví dụ về việc máy tính giúp con - Tính toán số học người trong các hoạt động sau: - Chuyển văn bản thành a.Thu nhận thông tin giọng nói và ngược lại b.Lưu trữ thông tin - Dịch từ văn bản và từ hình c.Biến đổi thông tin ảnh d.Truyền thông tin - Xem tin tức 2. Em hãy so sánh hiệu quả thực hiện công việc đã nêu - Mua bán trực tuyến trong câu 1 khi có sử dụng máy tính và khi không sử - Lưu trữ trực tuyến dụng máy tính GV lưu ý: Từ “máy tính” trong câu hỏi được sử dụng để Máy tính có đủ bốn thành chỉ chung các thiết bị có tính năng tương tự máy tính phần thực hiện các bước xử như điện thoại thông minh, máy tính bảng lý thông tin:
6. - Thực hiện nhiệm vụ học tập: Thiết bị vào (Thu nhận thông Hoạt động nhóm trả lời 2 câu hỏi: cho ví dụ máy tính tin) giúp con người trong 4 bước xử lý thông tin; so sánh hiệu Bộ nhớ (Lưu trữ thông tin) quả thực hiện công việc khi sử dụng và không sử dụng Bộ xử lí (Xử lý và biến đổi máy tính. thông tin) - Báo cáo kết quả thảo luận: Thiết bị ra (Truyền, chia sẽ HS báo cáo kết quả thảo luận của nhóm mình thông qua thông tin) phiếu học tập GV yêu cầu các nhóm khác nhận xét, đánh giá Máy tính là thiết bị hỗ trợ con - Nhận xét, đánh giá, kết luận: người xử lý thông tin 1 cách Sau khi thực hiện xong nhiệm vụ học tập, GV nhận xét hiệu quả do nó có thể thực đánh giá tinh thần, thái độ học tập và kết quả học sinh hiện nhanh các mệnh lệnh, báo cáo. GV chốt kiến thức tính toán chính xác, xử lý - Chuyển giao nhiệm vụ học tập 2: nhiều dạng dữ liệu, lưu trữ Hãy phân loại các thiết bị sau thành ba loại thiết bị đầu với dung lượng lớn và hoạt vào, thiết bị đầu ra và bộ nhớ lưu trữ động bền bỉ. Các nhóm thảo luận và ghi kết quả vào phiếu học tập mà GV phát cho nhóm. Thực hiện nhiệm vụ học tập: Học sinh trong nhóm thảo luận và trao đổi với nhau để phân loại Thiết bị vào: Chuột, bàn -Thiết bị vào: phím - Thiết bị ra: - Thiết bị ra: Micro, loa, máy - Bộ nhớ, lưu trữ: in, màn hình Nhận xét, đánh giá của GV: - Bộ nhớ, lưu trữ: USB, thẻ GV gọi các nhóm nhận xét lẫn nhau nhớ
7. GV nhận xét và chốt lại kiến thức - Chuyển giao nhiệm vụ học tập 3: So sánh quá trình xử lý thông tin giữa người và máy tính theo gợi ý sau: Thực hiện nhiệm vụ học tập: Học sinh trong nhóm thảo luận và trao đổi với nhau để điền vào bảng mẫu có sẵn Báo cáo kết quả thảo luận: GV gọi các nhóm nhận xét lẫn nhau GV nhận xét và chốt lại kiến thức Nhận xét, đánh giá của GV: Sau khi thực hiện xong nhiệm vụ học tập, GV nhận xét đánh giá tinh thần, thái độ học tập và kết quả học sinh báo cáo. GV chốt kiến thức C. LUYỆN TẬP ( . phút) a. Mục tiêu hoạt động: Giúp học sinh ôn tập lại các bước trong quy trình Xử lý thông tin, phân loại được bước Thu nhận, Lưu trữ, Xử lý và Truyền tin thông qua các hoạt động cụ thể của con người. Hiểu được vật mang tin rất đa dạng. b. Nội dung: Đoạn văn bản, các câu hỏi trong phần luyện tập. Phân loại các hoạt động Thu nhận, Lưu trữ, Xử lý và Truyền tin (sự phân loại này đôi khi chỉ mang tính chất tương đối). c. Sản phẩm: Các câu trả lời của HS. d. Tổ chức thực hiện: Yêu cầu các nhóm thảo luận, ghi câu trả lời vào phiếu và đại diện nhóm trả lời. Hoạt động của GV và HS Tiến trình nội dung
8. - Chuyển giao nhiệm vụ học tập Nội dung: GV đặt một số câu hỏi cho các nhóm để các nhóm suy 1. Vật mang tin xuất hiện nghĩ, trả lời trong hoạt động lưu trữ của Câu 1: Vật mang tin xuất hiện trong bước nào của quá quá trình xử lý thông tin. Bộ trình xử lý thông tin? Bộ nhớ có phải vật mang tin nhớ ngoài là vật mang tin không? 2. Phân loại các công việc Câu 2: Em hãy phân loại những hoạt động sau đây theo theo các hoạt động xử lý các bước xử lý thông tin. thông tin (sự phân loại này a. Quan sát đường đi của một chiếc tàu biển chỉ mang tính tương đối) b. Ghi chép các sự kiện của một chuyến tàu tham quan a. Quan sát đường đi của một c. Chuyển thể một bài văn xuôi thành văn vần chiếc tàu biển: Thu nhận d. Thuyết trình chủ đề tình bạn trước lớp thông tin - Thực hiện nhiệm vụ học tập b. Ghi chép các sự kiện của GV: Quan sát các nhóm hoạt động, hỗ trợ các các nhân một chuyến tàu tham quan: hoặc nhóm gặp khó khăn. Có thể cho phép các em HS Lưu trữ thông tin khá, giỏi hỗ trợ các bạn trong nhóm để hoàn thành nhiệm c. Chuyển thể một bài văn vụ nhanh hơn. xuôi thành văn vần: Xử lý HS: Các nhóm thảo luận và cử đại diện trả lời câu hỏi thông tin - Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập d. Thuyết trình chủ đề tình GV: Yêu cầu các nhóm khác nhận xét, đánh giá và chấm bạn trước lớp: Truyền thông điểm chéo nhau theo phân công của GV. tin HS: Nhận xét, đánh giá kết quả hoạt động của nhóm khác. - Nhận xét, đánh giá, kết luận chốt kiến thức GV: Nhận xét, đánh giá chung cho kết quả hoạt động của các nhóm. D. VẬN DỤNG ( phút) a. Mục tiêu hoạt động: Học sinh vận dụng được quy trình xử lý thông tin vào các hoạt động thực tế. b. Nội dung: Đưa ra câu hỏi về thu nhận thông tin (Đi đâu? Với ai? Xem gì? Chơi gì?, ...); lưu trữ thông tin (ghi chép thông tin), xử lý thông tin (kẻ bảng, sơ đồ tư duy, ), truyền thông tin (hỏi ý kiến phụ huynh hoặc trao đổi kế hoạch với các bạn trong lớp).
9. c. Sản phẩm: Câu trả lời của các nhóm. d.Tổ chức thực hiện: Giáo viên đưa ra câu hỏi, các nhóm thảo luận để đưa ra câu trả lời. Hoạt động của GV và HS Tiến trình nội dung Chuyển giao nhiệm vụ học tập Nội dung: Thảo luận nhóm và đại diện nhóm trả lời, hoàn thành các Thu nhận thông tin: Trả lời câu hỏi sau: các câu hỏi: Đi đâu? Với ai? Câu 1: Giả sử em được đi chơi xa nhà, em hãy phân tích Xem gì? Chơi gì? Ăn gì? Mặc các bước xử lý thông tin liên quan đến việc lên kế hoạch gì?... cho chuyến đi Lưu trữ thông tin: Ghi chép Câu 2. Em hãy liệt kê những lợi ích của máy tính ở một nội dung chuẩn bị vào giấy trong các lĩnh vực sau đây để thấy rõ hiệu quả của việc hoặc sổ để không bị quên vì xử lý thông tin bằng máy tính có nhiều chi tiết cụ thể a. Y tế Xử lý thông tin: Chuyển nội b. Giáo dục dung phức tạp thành dạng sơ c. Âm nhạc đồ hóa, kẻ bảng,.. để hình d. Hội hoạ dung được toàn thể kế hoạch e. Xây dựng (sơ đồ tư duy) f. Nông nghiệp Truyền thông tin: Trao đổi g. Thương mại với người lớn, cô giáo để h. Du lịch củng cố kế hoạch. Chia sẻ với Thực hiện nhiệm vụ học tập bạn trong lớ để hoàn thiện kế GV: Quan sát các nhóm hoạt động hoạch và tổ chức hoạt động. Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập GV: Thông báo hết thời gian hoạt động nhóm. Gọi đại diện các nhóm lên báo cáo kết quả hoạt động. Y tế: thì sử dụng máy tính để GV: Yêu cầu các nhóm khác nhận xét, đánh giá quản lý hồ sơ bệnh nhân, HS: Nhận xét, đánh giá kết quả hoạt động của nhóm thanh toán viện phí, thuốc khác. men - Nhận xét, đánh giá, kết luận chốt kiến thức: Giáo dục: sử dụng các phần GV: Nhận xét, đánh giá chung cho kết quả hoạt động của mềm học trực tuyến, phần các nhóm. mềm đồ họa để chỉnh sửa
10. ảnh, soạn thảo văn bản, tính toán trên máy tính Âm nhạc: Nghe nhạc, xem phim trên các ứng dụng như Youtube, phần mềm đàn piano Việc lựa chọn ý nào để phân tích tùy theo hoàn cảnh lớp học, đối tượng học sinh, hoàn cảnh cụ thể của địa phương để vận dụng.