Giáo án Lịch sử 6 - Tuần 19 - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

Nội dung text: Giáo án Lịch sử 6 - Tuần 19 - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

1. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 Lớp 6A 6B 6C Ngày dạy 11/1/2023 10/1/2023 11/1/2023 Tiết 23: BÀI 12. SỰ HÌNH THÀNH VÀ BƯỚC ĐẦU PHÁT TRIỂN CỦA CÁC VƯƠNG QUỐC PHONG KIẾN Ở ĐÔNG NAM Á (TỪ THẾ KỈ VII ĐẾN THẾ KỈ X) Môn học/Hoạt động giáo dục: Lịch sử và Địa lí lớp: 6 I. Mục tiêu 1. Về kiến thức: - Trình bày được sự hình thành và phát triển ban đầu của các vương quốc phong kiến ở Đông Nam Á (Từ thế kỉ VII đến thế kỉ X). - Kể tên được một số quốc gia phong kiến Đông Nam Á. 2. Về năng lực: - Đọc và chỉ được ra thông tin quan trọng trên lược đồ. - Khai thác và sử dụng được thông tin của một số tư liệu lịch sử trong bài học dưới sự hướng dẫn của GV. 3. Về phẩm chất: - Tự hào về Đông Nam Á từ xa xưa đã là điểm kết nối quan trọng trên tuyến đường thương mại giữa phương Đông và phương Tây, đây là nền tảng để Đông Nam Á phát huy những lợi thế sẵn có, hòa nhập vào thương mại Thái Bình Dương sôi động bậc nhất thế giới hiện nay. II. Thiết bị dạy học và học liệu 1. Giáo viên - Phiếu học tập cho HS. - Bài giảng điện tử, giáo án. - Lược đồ các quốc gia sơ kì và phong kiến ở Đông Nam Á. - Máy tính, máy chiếu. 2. Học sinh - SGK. - Tranh, ảnh, tư liệu và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV. III. Tiến trình dạy học Tiết 1 1. Hoạt động 1: Mở đầu (8 phút) a) Mục tiêu: - Tạo hứng thú học tập cho học sinh và xác định được vấn đề cần giải quyết liên quan đến bài học. b) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV phổ biến luật chơi, chia đội. Đưa các hình ảnh về một số sản phẩm gia vị chủ yếu ở Đông Nam Á chiếu lên cho HS và đặt câu hỏi: Hình ảnh được trình chiếu là loại gia vị nào? - Bước 2: HS quan sát, thảo luận và đưa ra câu trả lời về tên của loại gia vị đó. - Bước 3: GV gọi một số HS nhận xét. Trình chiếu đáp án. GV: Nguyễn Thị Hải yến 1 Trường THCS Lê Lợi
2. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 - Bước 4: GV nhận xét hoạt động của HS và kết nối vào bài học: Không chỉ là quê hương của cây lúa nước, Đông Nam Á còn có rất nhiều cây hương liệu và gia vị quý. Do đó, với lợi thế về vị trí địa lí, các thương cảng Đông Nam Á đã trở thành những trung tâm buôn bán gia vị khá sôi động, nơi gặp gỡ giao lưu của thương nhân từ nhiều nơi trên thế giới. Dựa trên nền tảng những quốc gia sơ kì, các vương quốc phong kiến ở Đông Nam Á đã được hình thành ra sao và sự phát triển kinh tế, sự hoàn thiện về bộ máy chính trị của các vương quốc đó thể hiện thế nào? Đó là những nội dung chính của bài học này. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức Hoạt động 2.1. Sự hình thành các vương quốc phong kiến (12 phút) a) Mục tiêu: - Nêu được sự hình thành và phát triển ban đầu của các vương quốc phong kiến ở Đông Nam Á (Từ thế kỉ VII đến thế kỉ X). - Kể tên được một số quốc gia phong kiến Đông Nam Á. b) Tổ chức thực hiện: - GV sử dụng kĩ thuật “Khăn trải bàn” để tổ chức hoạt động cho HS. - Bước 1: GV chia lớp thành 6 nhóm, ngồi thành vòng tròn. - Bước 2: GV giao nhiệm vụ và yêu cầu cho các nhóm. + Nhiệm vụ 1: HS quan sát lược đồ hình 1(tr.52) và đọc thông tin: Nêu tên và xác định nơi hình thành các vương quốc phong kiến Đông Nam Á trên lược đồ. + Nhiệm vụ 2: Các thành viên trong nhóm quan sát, xác định nơi hình thành các vương quốc phong kiến Đông Nam Á trên lược đồ và ghi vào phần giấy của mình trên tờ A0. + Nhiệm vụ 3: Nhóm trưởng/ thư ký tổng hợp ý kiến thống nhất của các thành viên trong nhóm và ghi vào trung tâm của giấy A0. - Bước 3: GV yêu cầu các nhóm trưng bày sản phẩm của nhóm mình quanh lớp học. Các nhóm quan sát, so sánh, tự đánh giá và nhận xét sản phẩm của nhóm bạn với nhóm mình. Các nhóm chia sẻ góp ý và đặt câu hỏi cho nhau. Trong thời gian này, GV có thể tham quan sản phẩm của các nhóm HS; chia sẻ, góp ý, đặt câu hỏi. Ghi lại những điều cần làm rõ thêm hoặc sự khác biệt thể hiện trong nội dung của các nhóm. + HS rút ra được nhận xét: Các vương quốc phong kiến hình thành trên cơ sở các quốc gia sơ kì trước đây. - Bước 4: GV nhận xét, đánh giá về sản phẩm và quá trình hoạt động nhóm của các nhóm HS. Hệ thống hóa nội dung bài học bằng sơ đồ tư duy. NỘI DUNG HỌC TẬP - Quá trình hình thành các vương quốc phong kiến: + Thời gian: Từ thế kỉ VII đến thế kỉ X. + Quá trình: Trên cơ sở những quốc gia sơ kì với nhiều bộ tộc cùng sinh sống, dần dẩn đã hình thành những quốc gia lấy một bộ tộc đông và phát triển nhất làm nòng cốt. Bộ máy nhà nước của các vương quốc phong kiến dần được tổ chức quy củ hơn, quyền lực của nhà vua được tăng cường, quân đội, luật pháp ngày càng hoàn thiện. GV: Nguyễn Thị Hải yến 2 Trường THCS Lê Lợi
3. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 Hoạt động 2.2. Hoạt động kinh tế của các vương quốc phong kiến Đông Nam Á từ thế kỉ VII đến thê kỉ X(12p) a. Mục tiêu: HS nắm được hoạt động kinh tế của các vương quốc phong kiến Đông Nam Á từ thế kỉ VII đến thê kỉ X. b. Tổ chức thực hiện: GV phát Phiếu học tập: - Bước 1: Yêu cầu HS viết ra những từ/cụm từ trong đoạn tư liệu nói về sự phát triển kinh tế của các vương quốc Đông Nam Á (hoàn thành phiếu học tập trong vòng 5 phút) Gv đặt câu hỏi: ? Từ tư liệu đó, cho biết thương nhân nước ngoài bị hấp dẫn bởi những sản vật nào của Sri Vi-giay-a? ? Thông qua tư liệu và SGK , hãy trình bày hoạt động kinh tế chính của các vương quốc phong kiến ĐNA từ thế kỉ VII đến thế kỉ X? - Bước 2: HS trao đổi hoàn thành nhiệm vụ giáo viên quan sát hướng dẫn HS - Bước 3: Gv gọi học sinh báo cáo kết quả học sinh khác nhận xét bổ xung n - Bước 4: Gv bổ sung mở rộng phần kiến thức cho Hs qua phần em có biết và chốt kiến thức. NỘI DUNG HỌC TẬP - Nền kinh tế các vương quốc phong kiến Đông Nam Á tiếp tục phát triển mạnh mẽ: + Nông nghiệp vẫn là nền tảng chủ yếu. + Thương mại biển thịnh đạt hơn, tạo nền tảng cho sự kết nối buôn bán châu Á và châu Âu, mà sau này gọi là Con đường gia vị. Nhiều vương quốc phong kiến trở thành những đế quốc hàng hải như Phù Nam, Sri-giay-a. + Xuất hiện một số thương cảng sầm uất như Đại Chiêm, Pa-lem-bang... -Trở thành điểm kết nối kinh tế, văn hóa giữa các châu lục. 3. Hoạt động 3: Luyện tập (8 phút) a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức. b. Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV tổ chức cho HS làm việc cá nhân hoàn thành bài tập 2 . - Bước 2: Gọi 2,3 em HS trả lời câu hỏi. Các HS khác nhận xét hoặc đưa ra các phương án trả lời khác. - Bước 3: GV nhận xét bài làm của HS và chính xác hoá các phương án trả lời. - Bước 4: GV củng cố và nhắc lại các yêu cầu cần đạt của bài học cho HS. 4. Hoạt động 4: Vận dụng (5 phút) a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập. b. Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV giao nhiệm vụ cho HS: Về nhà tìm hiểu và trả lời câu hỏi 3 (Sgk/55) GV: Nguyễn Thị Hải yến 3 Trường THCS Lê Lợi
4. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 - Bước 2: HS về nhà hãy tìm hiểu thêm thông tin từ sách, báo và internet về một thương cảng Đông Nam Á thời có đại và một thương cảng Đông Nam Á hiện nay. Qua đó, em ở thu hoạch được điều gì? - Bước 3: GV gợi ý cách sưu tầm, cách trả lời câu hỏi. Thời hạn nộp bài buổi học lần sau nộp sản phẩm. - Bước 4: GV chốt yêu cầu và nhận xét về tiết học. GV: Nguyễn Thị Hải yến 4 Trường THCS Lê Lợi
5. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 Lớp 6A 6B 6C Ngày dạy 12/1/2023 11/1/2023 12/1/2023 Tiết 24: BÀI 13. GIAO LƯU VĂN HÓA Ở ĐÔNG NAM Á TỪ ĐẦU CÔNG NGUYÊN ĐẾN THẾ KỈ X Môn học/Hoạt động giáo dục: Lịch sửvà địa lí lớp 6 I. Mục tiêu 1. Về kiến thức: - Phân tích được những tác động chính của quá trình giao lưu văn hoá ở Đông Nam Á từ đầu Công nguyên đến thế kỉ X. 2. Về năng lực: - Khai thác và sử dụng được thông tin của một số tư liệu lịch sử trong bài học dưới sự hướng dẫn của GV. - Tìm kiếm, sưu tầm được tư liệu để phục vụ cho bài học và thực hiện các hoạt động thực hành, vận dụng. 3. Về phẩm chất: - Tự hào về những thành tựu văn hoá - văn minh của các nước Đông Nam Á. - Tôn trọng, giữ gìn các di sản và những giá trị văn hoá truyền thống. - Chăm chỉ: thực hiện đầy đủ các hoạt động học tập một cách tự giác, tích cực. - Trung thực: thật thà, thẳng thắn trong báo cáo kết quả hoạt động cá nhân và theo nhóm, trong đánh giá và tự đánh giá. - Trách nhiệm: hoàn thành đầy đủ, có chất lượng các nhiệm vụ học tập. II. Thiết bị dạy học và học liệu 1.Giáo viên: - Giáo án soạn theo định hướng phát triển năng lực, phiếu học tập dành cho học sinh. -Máy tính, máy chiếu. - Các kênh hình (phóng to). -Những tư liệu bổ sung vế các thành tựu văn hoá chủ yếu của Đông Nam Á. 2. Học sinh - SGK - Tranh ảnh và dụng cụ học tập theo yêu cầu của giáo viên III. Tiến trình dạy học 1. Hoạt động 1: Mở đầu (6 phút) a) Mục tiêu: - Tạo hứng thú học tập cho học sinh và xác định được vấn đề cần giải quyết liên quan đến bài học. b) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV tạo tình huống kết nối vào bài: Giáo viên chiếu video lễ hội té nước Song- kran (Thái Lan)/ hình ảnh trong sgk, yêu cầu HS theo dõi video/quan sát ảnh và trả lời câu hỏi: + H1: Nêu những hiểu biết về nghi lễ té nước Song-kran ở Thái Lan? GV: Nguyễn Thị Hải yến 5 Trường THCS Lê Lợi
6. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 + H2: Có ý kiến cho rằng Đông Nam Á như: “những Ấn Độ thu nhỏ”, hay “một phần của thế giới Trung Hoa”; lại có quan điềm khẳng định: “văn hoá Ấn Độ chỉ như một lớp sơn bao phủ bề ngoài văn hoá Đông Nam Á”. Quan điểm của em? - Bước 2: HS xem video và thực hiện nhiệm vụ - Bước 3: GV gọi một số HS phát biểu ý kiến. - Bước 4: GV tổng hợp ý kiến của học sinh và kết nối vào bài học: - Hình ảnh lễ hội té nước là một trong những lễ hội thể hiện tín ngưỡng tôn giáo của cư dân Đông Nam Á cổ xưa, đó cũng là văn hóa .... nội dung bài học hôm nay. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức Hoạt động 2.1. Tín ngưỡng tôn giáo (8 phút) a) Mục tiêu: - HS kể được tên các tín ngưỡng dân gian liên quan đến hoạt động sản xuất nông nghiệp và ảnh hưởng của tôn giáo tín ngưỡng Ấn Độ, Trung Quốc đến tín ngưỡng của cư dân Đông Nam Á b) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV giao nhiệm vụ học tập bằng cách cho học sinh hoạt động cặp đôi theo bàn điền vào phiếu học tập Quan sát H1 trang 56/SGK và mục “Em có biết” và trả lời các câu hỏi: ? Kể một số tín ngưỡng dân gian ở Việt Nam và các nước trong khu vực ĐNÁ mà em biết ? ? Em có nhận xét gì về tín ngưỡng Thần - Vua của người Chăm? ? Văn hóa Trung Quốc và Ấn Độ có ảnh hưởng đến đời sống tín ngưỡng tôn giáo của cư dân Đông Nam Á như thế nào ? - Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ. - Bước 3: Kiểm tra sản phẩm và gọi một vài cặp đôi nên báo cáo sản phẩm các nhóm khác nhận xét, bổ sung. - Bước 4: Nhận xét, kết luận GV: nhận xét/ bổ sung về một số tín ngưỡng chủ yếu: Tín ngưỡng phôn thực, tín ngưỡng Thần – Vua, tục câu mưa. GV liên hệ với hình ảnh con cóc trên trống đông Đông Sơn – biểu tượng của tục câu mưa của cư dân Văn Lang - Âu Lạc , kết luận kiến thức cần ghi nhớ: NỘI DUNG HỌC TẬP - Đông Nam Á có nhiều tín ngưỡng dân gian liên quan đến sản xuất nông nghiệp: Thờ thân tự nhiên ( Mặt trời, núi, nước, lúa...) - Tín ngưỡng ở Đông Nam Á đã kết hợp với những tôn giáo bên ngoài như Ấn Độ giáo và Phật giáo tạo nên đời sống tín ngưỡng phong phú, đa dạng. Hoạt động 2.2. Chữ viết - văn học Hoạt động 2.2a. Chữ viết (7 phút) a)Mục tiêu: - HS kể được tên các loại chữ viết cổ của cư dân các nước Đông Nam Á. b) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV giao nhiệm vụ học tập, phát phiếu học tập cho học sinh GV: Nguyễn Thị Hải yến 6 Trường THCS Lê Lợi
7. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 + GV chiếu hình 2,3 trang 57/SGK va bia khắc chữ Chăm cổ (TK VII được trưng bày tại bảo tang điêu khắc Chăm Đa Nẵng kết hợp với kênh chữ SGK trả lời câu hỏi: ?Liệt kê các loại chữ viết cổ của Cư dân Đông Nam Á? ?Cho biết những bằng chứng nào chứng tỏ chữ viết văn học Đông Nam Á chịu ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ, Trung Quốc? - Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ - Bước 3: Kiểm tra sản phẩm + HS báo cáo sản phẩm học tập. - Bước 4: Nhận định, đánh giá, kết luận và mở rộng NỘI DUNG HỌC TẬP Các cư dân Đông Nam Á tạo ra nhiều loại chữ viết trên cơ sở tiếp thu chữ Phạn của người Ấn Độ (chữ Chăm cổ TK VI, chữ Môn cổ, chữ Mã Lai cổ). Riêng người Việt thì tiếp thu chữ Hán của người Trung Quốc. Hoạt động 2.2b. Văn học (7 phút) a)Mục tiêu: - HS kể được tên một số tác phẩm văn học của cư dân các nước Đông Nam Á. b) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV giao nhiệm vụ học tập Đọc kỹ tư liệu trang 57/SGK Thảo luận theo bàn : ?Liệt kê các tác phẩm văn học của Cư dân Đông Nam Á? ? Tại sao nói các tác phẩm văn học của cư dân Đông Nam Á lại chịu ảnh hưởng của văn hóa Ấn độ và Trung Quốc ? Hãy cho biết những bằng chứng nào chứng tỏ chữ viết, văn học Đông Nam Á chịu ảnh hưởng của văn hoá Ấn Độ, Trung Quốc? - Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ - Bước 3: Kiểm tra sản phẩm + Tổ chức cho HS báo cáo sản phẩm học tập. + Các bàn khác quan sát, đối chiếu, hoàn thiện sản phẩm của mình. - Bước 4: Nhận định, đánh giá, kết luận và mở rộng + GV tổ chức cho các nhóm tự đánh giá và đánh giá chéo nhau bằng cách sử dụng “công cụ đánh giá”. + Chốt ngắn gọn các ý đúng theo nhiệm vụ học tập. + GV có thể sử dụng thêm công cụ để HS tự đánh giá về bản thân và các thành viên trong nhóm NỘI DUNG HỌC TẬP - Văn học các quốc gia Đông Nam Á cũng tiếp thu văn học Ấn Độ, đặc biệt là việc phóng tác các bộ sử thi từ sử thi Ra-ma-y-a-na của Ấn Độ để sáng tạo bộ sử thi của dân tộc minh như: Phạ lắc – Phạ Lam (Lao), Ra-ma-kien ( Thái Lan), Ra-ma-y-a-na (In-đô-nê-xi-a)... 2.3. Hoạt động: 3. Kiến trúc- điêu khắc (8 phút) GV: Nguyễn Thị Hải yến 7 Trường THCS Lê Lợi
8. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 a. Mục tiêu: HS trả lời được các công trình kiến trúc và điêu khắc ở Đông Nam Á đều chịu ảnh hưởng đậm nét của Ấn Độ giáo và Phật giáo. b. Tổ chức thực hiện: - Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập Chuẩn bị ở nhà bài thuyết trình (nội dung và hình ảnh) về công trình kiến trúc đền Bô- rô- bu- đua, khu di tích Mỹ Sơn ?Kiến trúc và điêu khắc Đông Nam Á từ đầu Công nguyên đến thế kỷ X có gì nổi bật? -Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ - Bước 3: Kiểm tra sản phẩm và yêu cầu HS trình bày sản phẩm đã chuẩn bị theo nhóm - Tổ chức cho HS báo cáo sản phẩm học tập. - Bước 4: Nhận định, đánh giá, kết luận và mở rộng GV mở video Đền Bô- rô- bu- đua, thánh địa Mỹ Sơn /youtube.com NỘI DUNG HỌC TẬP -Kiến trúc và điêu khắc Đông Nam Á đều chịu ảnh hưởng đậm nét của các tôn giáo như Ấn Độ giáo, Phật giáo. -Một số công trình kiến trúc và điêu khắc tiêu biểu: đền úi như đền Bô-rô-bu- đua, La-gia Giong-grang (In-đô), khu di tích Mỹ Sơn (Việt Nam) 3. Hoạt động 3: Luyện tập (5 phút) a) Mục tiêu: Củng cố và khắc sâu kiến thức về sự phát triển văn hóa của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á. b) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập Dựa vào kiến thức bài học để trả lời câu hỏi 1 - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ HS suy nghĩ, đọc tài liệu - Bước 3: Kiểm tra sản phẩm HS trả lời câu hỏi theo nội dung bài học. - Bước 4: Nhận định, đánh giá, kết luận và mở rộng GV: Nhận xét- đánh giá. 4. Hoạt động 4: Vận dụng (4 phút) a) Mục tiêu: - Vận dụng kiến thức mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập và thực tiễn. b) Tổ chức thực hiện: Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập GV chiếu câu hỏi 2,3trang 58/ SGK Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ - HS dựa vào các nguồn học liệu để viết báo cáo ngắn ngoài giờ lên lớp. Bước 3: Báo cáo, đánh giá - Dự kiến thời gian nộp báo cáo để trao đổi, chia sẻ và đánh giá. Bước 4: Gv nhận xét về buổi học và chuẩn bị cho tiết sau GV: Nguyễn Thị Hải yến 8 Trường THCS Lê Lợi
9. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 Ngày duyệt: 8/1/2023 Người duyệt: Hà Thị Vân Anh GV: Nguyễn Thị Hải yến 9 Trường THCS Lê Lợi