Giáo án Lịch sử 6 - Chương III: Xã hội cổ đại - Tiết 10-12, Bài 7: Ai Cập và Lưỡng Hà cổ đại - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

Nội dung text: Giáo án Lịch sử 6 - Chương III: Xã hội cổ đại - Tiết 10-12, Bài 7: Ai Cập và Lưỡng Hà cổ đại - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

1. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 Lớp 6A 6B 6C Ngày dạy 14,21,28/10/2022 14,21,28/10/2022 21,28/10/2022 4/11/2022 CHƯƠNG III:XÃ HỘI CỔ ĐẠI Tiết 10-11-12. BÀI 7: AI CẬP VÀ LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI Môn học/Hoạt động giáo dục: Lịch sửvà địa lý lớp 6 Thời gian thực hiện: (3 tiết) I. Mục tiêu 1. Về kiến thức: - Trình bày được quá trình hình thành nhà nước của người Ai Cập và Lưỡng Hà. - Hiểu được bản chất nhà nước của người Ai Cập và Lưỡng Hà cổ đại. - Kể tên và nêu được những thành tựu văn hóa chủ yếu của Ai Cập, Lưỡng Hà - Lí giải sự xuất hiện các thành tựu văn hóa gắn liền với điều kiện tự nhiên - Giá trị của những thành tựu văn hóa đối với nhân loại ngày nay. 2. Về năng lực: - Năng lực chung: Góp phần hình thành năng lực giao tiếp và hợp tác thông qua hoạt động nhóm. - Năng lực chuyên biệt: Góp phần hình thành + Năng lực tìm hiểu lịch sử thông qua việc đọc và sử dụng được các sơ đồ, lược đồ, nguồn tư liệu hình ảnh và video trong bài học dưới sự hướng dẫn của giáo viên + Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử thông qua việc tìm hiểu những đặc điểm về điều kiện tự nhiên của Ai Cập và Lưỡng Hà cổ đại. + Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học thông qua việc trình bày và giải thích những tác động cuả điều kiện tự nhiên đối với sự hình thành nền văn minh Ai Cập và Lưỡng Hà; việc trình bày và giải thích bản chất của nhà nước Ai Cập và Lưỡng Hà cổ đại; việc vận dụng hiểu biết để làm rõ vai trò của các thành tựu toán học, thiên văn học, kiến trúc đối với xã hội hiện đại. + Tìm kiếm, sưu tầm được tư liệu để phục vụ cho bài học và thực hiện các hoạt động thực hành vận dụng. 3. Về phẩm chất: - Bồi dưỡng phẩm chất chăm chỉ thông qua việc chủ động đọc sách, báo, tìm tư liệu trên mạng Internet để mở rộng hiểu biết; có thái độ khách quan trong nhìn nhận các sự kiện lịch sử; có ý thức tôn trọng và học hỏi cái hay cái đẹp trong văn hóa của các dân tộc khác. - Trân trọng nhưng di sản của nền văn minh Ai Cập và Lưỡng Hà để lại cho nhân loại II. Thiết bị dạy học và học liệu 1. Giáo viên - Máy tính, máy chiếu. GV: Nguyễn Thị Hải yến 1 Trường THCS Lê Lợi
2. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 - Video về chế độ nước của sông Nin, Kim tự tháp Ai Cập và vườn treo Babilon - Lược đồ Ai Cập và Lưỡng Hà cổ đại. - Phiếu học tập 2. Học sinh - Giấy A2, bút dạ bảng đen - Hình ảnh minh hoạ về thành tựu văn hóa của Ai Cập, Lưỡng Hà (trong và ngoài SGK) III. Tiến trình dạy học Tiết 1: 1. Hoạt động 1: Mở đầu (5 phút) a) Mục tiêu: - Tạo hứng thú và thu hút chú ý của học sinh vào bài học - Kết nối kiến thức đã biết với kiến thức của bài học và phát triển kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin cho HS. b) Tổ chức thực hiện - Bước 1: GV giới thiệu và hướng dẫn HS xem video - Bước 2: HS xem video vừa ghi lại những địa điểm xuất hiện trong video và đưa ra ít nhất 3 thông tin về các địa điểm này. - Bước 3: Đại diện HS trả lời và nhận xét. - Bước 4: GV nhận xét, tập hợp các ý kiến của học sinh, HS liệt kê đầy đủ, đưa ra được những thông tin chính xác GV ghi nhận kết quả của nhóm đó (tặng quà, cộng điểm) và dẫn dắt vào bài học. Chúng ta vừa được du lịch tới một số địa danh nổi tiếng trên dòng sông Nin, sông Ơ phrat. Các dòng sông vô cùng hùng vĩ phải không nào? Ngoài vẻ đẹp hùng vĩ đó các dòng sông còn gắn liền với sự ra đời của hai nhà nước cổ đại đầu tiên ở khu vực phương Đông đó là nhà nước Ai Cập và Lưỡng Hà cổ đại. Vậy sự ra đời đó diễn ra như thế nào bài học ngày hôm nay chúng ta sẽ đi tìm hiểu. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (30 phút) 2.1. Tặng phẩm của những dòng sông (Học sinh tự học) 2.2.Hành trình lập quốc của Ai Cập và Lưỡng Hà 2.2.1.Quá trình hình thành nhà nước của Ai Cập và Lưỡng Hà cổ đại(15’) a) Mục tiêu: - Trình bày được quá trình hình thành nhà nước của người Ai Cập và Lưỡng Hà. b) Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV hướng dẫn HS tổ chức hoạt động theo cặp, quan sát các cặp thực hiện nhiệm vụ. - HS đọc SGK trang 31, quan sát trục thời gian trang 29 SGK hoạt động theo cặp đôi trong vòng 13 phút để hoàn thành những nội dung còn thiếu trong 2 phiếu học tập sau. + Hoàn thiện các giai đoạn phát triển của các vương quốc ở Ai Cập và Lưỡng Hà cổ đại GV: Nguyễn Thị Hải yến 2 Trường THCS Lê Lợi
3. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 Phiếu1: Phiếu 2: Bước 2: HS thảo luận theo cặptheo sự hướng dẫn của GV Bước 3: HS cử đại diện trình bày, HS khác nhận xét Bước 4: GV nhận xét, tổng kết. (theo sản phẩm) 2.2.2 Bản chất của nhà nước ở Ai Cập và Lưỡng Hà cổ đại (15’) a. Mục tiêu: - HS biết được khái niệm nhà nước quân chủ chuyên chế và hiểu được bản chất của mô hình nhà nước này. b. Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV hướng dẫn HS tổ chức hoạt động nhóm, quan sát các nhóm thực hiện nhiệm vụ: GV: Nguyễn Thị Hải yến 3 Trường THCS Lê Lợi
4. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 - HS đọc SGK trang 31 sử dụng giấy A2, bút dạ đen để vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước quân chủ chuyên chế học sinh hoạt động theo nhóm. Bước 2: HS thảo luận nhóm theo sự hướng dẫn của GV Bước 3: HS cử đại diện nhóm trình bày, đại diện các nhóm khác nhận xét Bước 4: GV nhận xét, tổng kết. (theo sản phẩm) Giáo viên giải thích thêm về sơ đồ: Nhà nước quân chủ nhà nước là bộ máy do vua đứng đầu ở Ai Cập là các Pha – ra – ông (kẻ ngự trong cung điện) ở Lưỡng Hà là En – xin (Người đứng đầu). Pha – ra – ông và En – xin đều là con Thần Mặt Trời vì vậy các nhà vua sở hữu tối cao về quyền lực. Giúp việc cho vua có quý tộc thu thuế, xây dựng cung điện chỉ huy quân đội. Cuối cùng là nông dân, nô lệ phải phục tùng cho vua và quý tộc. Bộ máy nhà nước còn khá đơn giản sơ khai. NỘI DUNG HỌC TẬP 2. Hành trình lập quốc của người Ai Cập và Lưõng Hà a. Quá trình hình thành nhà nước - Ở Ai Cập: + Năm 3200 – 2650 TCN: Tảo vương quốc + Năm 2500 – 2000 TCN: Cổ vương quốc + Năm 2050 – 1700 TCN: Trung vương quốc + Năm 1500 – 1000 TCN: Tân vương quốc + Từ thế kỉ XI TCN Ai Cập bước vào Hậu kì vương quốc, đến giữa thế kỉ I TCN bị người La Mã xâm lược -Ở Lưỡng Hà: + Năm 3000 – 1792 TCN: Hình thành nhà nước thành bang của người Xu – me + Năm 1792 – 500 TCN: Bắt đầu thời kì trị vì của vua Hammurabi + Năm 539: Bị Ba Tư xâm lược b. Bản chất của nhà nước ở Ai Cập và Lưỡng Hà cổ đại. - Nhà nước quân chủ chuyên chế do vua đứng đầu sở hữu tối cao về quyền lực. 3. Hoạt động củng cố và luyện tập (5 phút) a) Mục tiêu: Củng cố được nội dung kiến thức trọng tâm của bài học. GV: Nguyễn Thị Hải yến 4 Trường THCS Lê Lợi
5. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 b) Tổ chức thực hiện Bước 1: GV hướng HS ghi lại 3 từ khóa quan trọng Sau khi học xong HS ghi lại 3 từ khóa của bài học và giải thích. Bước 2: HS ghi được 3 từ khóa quan trọng và giải thích Bước 3: GV gọi HS chia sẻ trình bày sản phẩm. Bước 4: GV tổng hợp, nhận xét 4. Hoạt động 4: Vận dụng ( 5 phút) a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập. b. Tổ chức thực hiện. Bước 1: Gv yêu cầu Hs về nhà tìm hiểu thông tin trên sách, báo, Internet hoàn thành nhiệm vụ. GV hướng dẫn HS học ở nhà: Em hãy tưởng tượng mình là các Pha – ra – ông hãy kể lại hành trình lập quốc của các quốc gia Ai Cập cổ đại. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà theo yêu cầu của GV. Bước 3: Gv gợi ý nguồn sư tầm tài liệu, cách trả lời câu hỏi. Nộp sản phẩm vào tiết sau. Bước 4: Gv chốt yêu cầu, nhận xét tiết học Tiết 2 1. Hoạt động 1: Mở đầu (7 phút) a) Mục tiêu: - Tạo hứng thú và thu hút chú ý của học sinh vào bài học - Kết nối kiến thức đã biết với kiến thức của bài học và phát triển kĩ năng đặt câu hỏi cho HS. b) Tổ chức thực hiện Bước 1: GV giới thiệu hình ảnh và hướng dẫn HS đặt câu hỏi theo kĩ thuật 5W1H - HS quan sát hình ảnh Kim Tự Tháp và đặt ít nhất 6 câu hỏi liên quan đến hình ảnh theo gợi ý 5W1H. - Hoạt động theo cặp đôi trong vòng 5 phút GV: Nguyễn Thị Hải yến 5 Trường THCS Lê Lợi
6. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 Bước 2: HS hoạt động theo cặp đôi trong thời gian 5 phút: quan sát hình ảnh và đặt ít nhất 6 câu hỏi. Bước 3: Đại diện các cặp báo cáo và nhận xét. Bước 4: GV nhận xét, tập hợp/lựa chọn các câu hỏi trọng tâm và dẫn dắt vào bài học Kim Tự Tháp là dịch từ chữ “Pyramidơ” theo tiếng Ai Cập có nghĩa là cao vút. Với ước vọng lưu lại đời đời tiếng tăm lừng lẫy và quyền uy bất diệt của mình các Pharaong thuộc vương triều III – ngay từ khi còn sống đã xây dựng cho mình lăng cho mình cực kì kiên cố, đó là những kim tự tháp. Công trình được xây bằng hàng trăm tảng đá xếp chồng lên nhau nên trải qua hàng nghìn năm các Kim tự tháp vẫn đứng sừng sững hiên ngang ở vùng sa mạc Ai Cập bất chấp thời gian và mưa nắng. Vì vậy người Ai Cập xưa đã nói: “Bất cứ cái gì đều sợ thời gian nhưng thời gian lại sợ Kim tự tháp”. Cùng với các thành tựu kiến trúc tiêu biểu của Ai Cập thì người Lưỡng Hà đã có những đóng góp như thế nào cho nền văn minh cổ đại bài học ngày hôm nay chúng ta sẽ đi tìm hiểu. 1. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (38 phút) 2.3. Những thành tựu văn hóa chủ yếu. a) Mục tiêu: - Kể tên được các thành tựu văn hóa nổi bật và trình bày hiểu biết của mình về thành tựu đó. - Giới thiệu được những điều ấn tượng về Kim tự tháp Ai Cập và vườn treo Babilon - Đưa ra được ý kiến của bản thân trước những nguồn thông tin hiện nay đánh giá về Kim tự tháp Ai Cập và vườn treo Babilon. c) Sản phẩm: GV: Nguyễn Thị Hải yến 6 Trường THCS Lê Lợi
7. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 - Phiếu học tập của các nhóm về các thành tựu văn hóa của Ai Cập và Lưỡng Hà cổ đại. - Gợi ý sản phẩm (GV tổng hợp thành phiếu sau) b) Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV hướng dẫn HS tổ chức hoạt động nhóm, quan sát các nhóm thực hiện nhiệm vụ. + Hoàn thành phiếu học tập - HS đọc SGK trang 32 – 33; quan sát hình 5, hình 6, hình 7; thảo luận nhóm trong vòng 15 phút, hoàn thiện các phiếu học tập sau với nội dung sau. 1. Tìm hiểu về thành tựu của Ai Cập cổ đại (thiên văn, chữ viết, toán học ) 2. Tìm hiểu về thành tựu của Lưỡng Hà cổ đại (thiên văn, chữ viết, toán học. GV chia lớp thành 6 nhóm, các nhóm thảo luận theo phiếu Kết thúc quá trình thảo luận, các nhóm sẽ tự đánh giá theo phiếu sau. GV: Nguyễn Thị Hải yến 7 Trường THCS Lê Lợi
8. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 + Trả lời câu hỏi : So với chữ viết hiện nay thì chữ viết của người Ai Cập và Lưỡng Hà cổ đại có những hạn chế như thế nào? (Chữ của người Ai Cập cổ chỉ biểu thị được những sự vật đơn giản, còn những khái niệm phức tạp, trừu tượng thì không thể diễn đạt được. Người Lưỡng Hà viết chữ trên đất sét vì vậy loại giấy này khá bền không bị cháy nhưng lại rất nặng và dễ vỡ, các nhà khảo cố đã tính được 1 quyển sách 50 trang thì phải nặng đến 50 kg). Bước 2: HS thảo luận nhóm theo sự hướng dẫn của GV. Bước 3: HS cử đại diện nhóm trình bày, đại diện các nhóm khác nhận xét, đặt câu hỏi, đánh giá cho điểm. Bước 4: GV nhận xét, tổng kết (theo sản phẩm) * GV giải thích thêm về một số thành tựu của Ai Cập và Lưỡng Hà cổ đại. NỘI DUNG HỌC TẬP 3. Những thành tựu văn hóa chủ yếu - Thiên văn: Đặt ra Âm Lịch - Chữ viết: Chữ tượng hình (Ai Cập), chữ hình nêm (Lưỡng Hà) - Toán học: Biết sử dụng các phép đếm theo cơ số 10, 60, am hiểu về hình học - Kiến trúc: Kim tự tháp, vườn treo Babilon - Thành tựu khác: Y học, Phát minh ra lưỡi cày, bánh xe,... Tiết 3: 3. Hoạt động 3: Luyện tập ( 25 phút) a) Mục tiêu: Củng cố được nội dung kiến thức trọng tâm của bài học. b) Tổ chức thực hiện Bước 1: GV hướng HS hoàn thành phiếu 3 - 2 - 1 HS ghi lại 03 điều học được; 2 điều muốn hỏi, 01 điều cảm thấy WOW GV: Nguyễn Thị Hải yến 8 Trường THCS Lê Lợi
9. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 Bước 2: HS hoàn thành phiếu 3 – 2 – 1 Bước 3: GV gọi HS chia sẻ trình bày sản phẩm. Bước 4: GV tổng hợp, nhận xét 4. Hoạt động 4: Vận dụng ( 20phút) a) Mục tiêu: - Vận dụng kiến thức đã học để làm các bài tập. - Biết được những giá trị của các thành tựu thời cổ đại còn sử dụng đến hiện nay. - Giới thiệu về 1 thành tựu mà em biết. b) Tổ chức thực hiện: – Bước 1: GV yêu cầu HS làm các bài trong phần luyện tập và vận dụng – Bước 2: HS suy nghĩ và đưa ra câu trả lời – Bước 3: GV gọi đại diện một số HS chia sẻ và trình bày sản phẩm học tập. – Bước 4: GV tổng hợp, nhận xét các sản phẩm học tập của HS. Giao bài tập về nhà: Gv cho hs đường linh 2 video giới thiệu về hai kì quan trên và hoàn thành phiếu bài tập nộp vào tiết sau. Ngày duyệt: 2/10/2022 Người duyệt: Hà Thị Vân Anh GV: Nguyễn Thị Hải yến 9 Trường THCS Lê Lợi