Giáo án Lịch sử 9 - Tuần 22 - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

Nội dung text: Giáo án Lịch sử 9 - Tuần 22 - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

1. 1 Lớp 9A 9B 9C Ngày dạy 2/2/2023 30/1/2023 30/1/2023 Chương IV: VIỆT NAM TỪ SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM ĐẾN TOÀN QUỐC KHÁNG CHIẾN TIẾT 18. BÀI 24 CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 - 1946) I. Mục tiêu bài học: 1. Kiến thức: H/s trình bày được những kiến thức cơ bản sau. + Tình hình nước ta sau cách mạng tháng 8. + Các biện pháp đối phó với quân Tưởng và bọn tay sai. + Trình bày được chủ trương của Đảng ta trong việc đối phó với Tưởng và Pháp, mục đích, nội dung, ý nghĩa của hiệp định Sơ bộ và Tạm ước. * Với hs khá giỏi: Các em so sánh được sách lược của Đảng ta đối với Tưởng và Pháp trước và sau ngày 6/3/1946. 2. Tư tưởng Hs bày tỏ sự cảm thông chia sẻ những khó khăn của dân tộc ta thời đó, từ đó có thái độ khâm phục, kính trọng những việc làm của ông cha ta...Khơi dậy tinh thần tương thân tương ái ngày nay. 3. Kĩ năng: - Kĩ năng hợp tác, đánh giá, nhận xét, trình bày. II. Chuẩn bị : 1.Giáo viên: Tư liệu tham khảo về thời kì này. 2. Học sinh: Đọc trước bài mới. III. Kế hoạch lên lớp. 1. Ổn định lớp: 2. Kiểm tra bài cũ: Kết hợp trong bài học. 3. Bài mới. (35phút) Thành quả lớn nhất của cách mạng tháng 8/1945 là giành được độc lập và chính quyền về tay nhân dân.Vậy nhân dân ta đã làm gì để bảo vệ nền độc lập và chính quyền vừa giành được ?.....Bài học hôm nay giúp các em hiểu về điều đó. Trợ giúp của thầy Hoạt động của trò Nội dung Đơn vị kiến thức 1 I. Tình hình nước ta sau cách mạng tháng Tám. ? Sau cách mạng tháng (15phút) GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
2. 2 Tám, nước ta gặp phải -HS làm việc theo cặp đôi - Giặc ngoại xâm và nội khó khăn gì về CT, KT, (5 phút) phản: VH, XH. + CT:......... + Từ vĩ tuyến 16 trở ra Bắc +KT:.......... 20 vạn quân Tưởng Giới +VH:......... Thạch kéo vào nước ta âm +XH:......... mưu lật đổ chính quyền - GV cho HS lên bảng cách mạng. xác định vị trí vĩ tuyến 16 -HS lên bảng xác định và + Từ vĩ tuyến 16 trở vào trở ra Bắc và vào Nam... trình bày kết quả làm việc Nam quân Pháp được sự hỗ trợ của quân Anh quay trở - Gọi HS liên hệ các vấn lại xâm lược nước ta. đề về tệ nạn xã hội ngày -HS lấy ví dụ và dẫn + Các lực lượng phản cách nay chúng ta củng đang chứng. mạng, chống phá cách quan tâm. mạng. - Kinh tế: -GV cho HS quan sát + Nghèo nàn, lạc hậu, nạn tranh ảnh về nạn đói, các đói đe doạ nghiêm trọng. tệ nạn xã hội.(nếu có) + Ngân sách nhà nước trống ? Tại sao nói nước rỗng.Nhà nước chưa kiểm VNDCCH ngay sau khi soát được ngân hàng Đông thành lập đã ở vào tình Hs trả lời cá nhân Dương. thế "Ngàn..... sợi tóc" -Văn hóa: Hơn 90% dân số mù chữ.Các tệ nạn xã hội ? Bên cạnh những khó tràn lan. khăn đó, sau Cách mạng - Hs liên hệ những kiến tháng Tám ta có những thức cũ để trả lời thuận lợi gì.(Hs khá giỏi) - Nhân dân tích cực xây GV: Nhận xét, kết luận dựng, bảo vệ chính quyền vấn đề. cách mạng. -ND Liên Xô và các lực lượng dân chủ trên thế giới ủng hộ và cổ vũ ND ta. II. CỦNG CỐ CHÍNH QUYỀN CÁCH MẠNG VÀ BẢO VỆ ĐỘC LẬP DÂN TỘC(25phút) Trợ giúp của thầy Hoạt động của trò Nội dung Đơn vị kiến thức 2 . V. Đấu tranh chống quân Tưởng và bọn *GV phân tích theo sgk... -HS đọc thông tin sgk trả phản cách mạng. lời. (10phút) ? Hãy nêu rõ các biện pháp đối phó của ta đối với quân Tưởng và bọn tay sai. -Quốc hội chia cho ? Bên cạnh chính sách hoà -HS nêu ý kiến phát biểu. Tưởng 70 nghế trong GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
3. 3 hoãn, nhân nhượng Đảng, Quốc hội không thông chính phủ còn có chủ trương qua bầu cử và một số gì. -HS thảo luận nhóm nhỏ ghế bộ trưởng trong ? Em có nhận xét gì về đối (3 phút): Đây là biện pháp Chính phủ liên hiệp. sách của ta đối với quân đối phó vừa mềm dẻo, Tưởng và bọn tay sai.(HS (nhượng cho Tưởng 1 số -Ta nhân nhượng cho khá, giỏi) quyền lợi) vừa kiên quyết Tưởng một số quyền lợi (Bác bỏ những yêu sách vi về kinh tế như cung cấp phạm chủ quyền dân tộc) lương thực... ta đã bảo vệ được chính quyền cách mạng, giữ -Ban hành một số sắc được thế ổn định ở MB. lệnh trấn áp bọn phản Làm thất bại âm mưu thủ cách mạng. tiêu chính quyền cách Đơn vị kiến thức 3 mạng của chúng. ? Tưởng và Pháp đã có âm -HS khai thác thông tin mưu gì để chống phá cách SGK, trả lời câu hỏi. VI. Hiệp định sơ bộ mạng nước ta . (6/3/1946) và tạm ước GV phân tích Nội dung cơ Việt Pháp (14/9/1946) bản của hiệp ước Hoa- Pháp (15phút) (28/2/1946) =>Hiệp ước Hoa Pháp đặt Hs theo dõi -Pháp - Tưởng kí hiệp nhân dân ta trước 2 con ước Hoa - Pháp đường. (28/2/1946) để bắt tay +Một là: Cầm vũ khí đấu chống phá cách mạng tranh. nước ta. +Hai là: Đàm phán với Pháp. ? Đứng trước 2 con đường -HS suy nghĩ trả lời. này, Đảng ta đã làm gì. ? Tại sao ta chuyển từ đánh Hs thảo luận cặp đôi Pháp sang hòa hoãn, nhân trong khoảng 2 phút và nhượng Pháp để rồi kí hiệp trình bày ý kiến cá nhân -Đảng ta chủ trương hòa định sơ bộ. hoãn với Pháp, kí Hiệp GV: Nhận xét, kết luận định sơ bộ (6/3/1946) Do Pháp và Tưởng bắt tay câu kết với nhau. Theo Hs theo dõi và suy ngẫm đó quân Pháp ra Bắc để quân Tưởng rút về nước. Trong tình hình đó, nếu ta đánh Pháp ở miền Bắc khi quân Tưởng chưa rút quân về nước thì Tưởng sẽ đứng GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
4. 4 về phía Pháp đánh lại ta. Nhưng nếu hòa hoãn với Pháp thì chẳng những ta tránh được cuộc chiến đấu bất lợi, mà còn thực hiện được mục tiêu đuổi quân Tưởng ra khỏi nước ta. ?Trình bày nội dung hiệp Hs trình bày theo SGK *Nội dung hiệp định sơ định sơ bộ 6/3/1946. bộ 6/3/1946.(sgk - 102) ? Sau hiệp định sơ bộ Hs suy nghĩ trả lời 6/3/1946, thái độ của Pháp - Pháp vẫn gây xung đột ở ra sao. Nam Bộ ? Trước tình hình đó, ta đã - Ngày 14/9/1946 Chủ có chủ trương gì. Hs nêu ý kiến Tịch HCM kí với Pháp bản tạm ước Việt -Pháp. GV: giải thích"Tạm ước": -HS theo dõi *Nội dung: (sgk - 102) Là điều ước tạm thời trong khi chưa có điều ước chính thức giữa 2 hoặc nhiều Hs trình bày nội dung nước. -Ý nghĩa: ? Cho biết nội dung của bản Giúp ta loại được tạm ước 14/9/1946. Hs thảo luận cặp đôi và Tưởng, có thêm thời ? Hiệp định sơ bộ và tạm đưa ra ý kiến gian hòa hoãn để chuẩn ước kí với Pháp có ý nghĩa bị kháng chiến lâu dài gì. GV: Kết luận vấn đề 4. Củng cố: (4phút) Nếu biện pháp đối phó của ta đối với quân Tưởng và Pháp? - Quốc hội chia cho Tưởng 70 nghế trong Quốc hội không thông qua bầu cử và một số ghế bộ trưởng trong Chính phủ liên hiệp. - Ta nhân nhượng cho Tưởng một số quyền lợi về kinh tế như cung cấp lương thực... - Ban hành một số sắc lệnh trấn áp bọn phản cách mạng.... 5. Dặn dò : (1phút) - Đọc và tìm hiểu trước bài 25 GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
5. 5 Lớp 9A 9B 9C Ngày dạy 4/02/2023 2/02/2023 2/02/2023 Chương V VIỆT NAM TỪ CUỐI NĂM 1946 ĐẾN NĂM 1954 TIẾT 19-BÀI 25 NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1946 - 1950) I. Mục tiêu bài học 1. Kiến thức: Học sinh giải thích được: - Nguyên nhân dẫn tới bùng nổ cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp. - Trình bày được nội dung cơ bản của đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp - Trình bày được những nét chính về diễn biến cuộc chiến đấu anh dũng của quân và dân ta ở thủ đô Hà Nội và các đô thị phía Bắc vĩ tuyến 16. Nêu được ý nghĩa của cuộc chiến đấu đó. - Hs nêu được âm mưu và trình bày trên lược đồ cuộc tấn công lên Việt Bắc của thực dân Pháp, diễn biến, kết quả, ý nghĩa của chiến dịch Việt Bắc. 2. Tư tưởng: - Bồi dưỡng học sinh lòng yêu nước, tinh thần cách mạng, lòng tự hào dân tộc. - Tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch HCM. 3. Kĩ năng: - Hợp tác nhóm nhỏ. Trình bày, phân tích vấn đề. II. Chuẩn bị: 1. Giáo viên: - Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch HCM. - Tài liệu, tranh ảnh nói về giai đoạn này. 2. Học sinh: Học bài cũ + đọc trước bài mới. III. Hoạt động dạy và học. 1. Ổn định lớp: 2. Kiểm tra bài cũ:5P ? Trình bày về hiệp định sơ bộ 6.3.1946 (Hoàn cảnh, nội dung, ý nghĩa) 3. Bài mới. Chúng ta muốn hoà bình, chúng ta đã nhân nhượng, nhưng càng nhân nhượng TDP càng lấn tới. Chúng ta không còn con đường nào khác là phải đứng lên kháng chiến chống TDP để bảo vệ độc lập, tự do, bảo vệ thành quả cách mạng tháng 8. Chúng ta đã đạt được những thành tích to lớn trong những năm đầu kháng chiến chống TDP. Đơn vị kiến thức 1: I. Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược bùng nổ (19/12/1946). (15phút) GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
6. 6 Trợ giúp của thầy Hoạt động của trò Nội dung GV: Tổ chức cho hs hoạt HS thảo luận nhóm ( từ 1. Kháng chiến toàn quốc động nhóm nhỏ 4- 6 nhóm), khai thác chống TDP bùng nổ. thông tin trả lời câu ?Nguyên nhân nào dẫn đến *Nguyên nhân: cuộc kháng chiến toàn quốc hỏi. Viết ra nháp và chống thực dân Pháp bùng đứng tại chỗ báo cáo Sau hiệp định sơ bộ nổ. kết quả (6/3/1946) và tạm ước (14/9/1946) TDP liên tiếp Sau hiệp định sơ bộ (6/3/1946) và tạm ước bội ước. GV: Nhận xét, đánh giá. (14/9/1946) TDP liên + Cuối 11/1946, Pháp tấn tiếp bội ước. công cơ sở cách mạng ở + Cuối 11/1946, Pháp Nam Bộ, và Nam Trung Bộ. .... + Khiêu khích ta ở Hải Hs theo dõi, đánh giá, Phòng, Lạng Sơn. + Đầu tháng 12/1946, liên bổ sung tiếp gây xung đột vũ trang ở GV: tổ chức cho hs thảo HN. cặp đôi Hs thảo luận trong khoảng 1 phút, trả lời Em có nhận xét gì về quyết cá nhân. -Ban thường vụ TW Đảng định phát động toàn quốc (Quyết định sáng suốt, quyết định phát động toàn kháng chiến của Đảng lúc kịp thời) quốc kháng chiến. này? (HS khá, giỏi) - Tối 19/12/1946 Chủ tịch -HS theo dõi và ghi HCM ra lời kêu gọi toàn GV: Phân tích một số nội một số kết luận chính. dung của lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến. quốc kháng chiến của chủ tịch Hồ Chí Minh. 2. Đường lối kháng chiến ? Đường lối kháng chiến HS khai thác thông tin chống TDP của ta. chống TDP của ta được thể trả lời Được thể hiện trong hiện ở văn bản nào. "Lời kêu gọi toàn quốc ? Nội dung của đường lối Hs khái quát được nội kháng chiến của CTHCM". kháng chiến chống Pháp là dung đường lối kháng + Chỉ thị toàn dân kháng gì. chiến của Đảng chiến của Ban Thường Vụ Trung Ương Đảng . ? Em hiểu gì về đường lối + Trong tác phẩm kháng kháng chiến đó. (HS thảo HS thảo luận 2 phút và chiến nhất định thắng lợi luận trong bàn ) trả lời cá nhân của Tổng bí thư Trường GV: Nhận xét, kết luận Chinh (9/1947) Kháng chiến toàn dân, biểu hiện ở toàn dân tham Đường lối kháng chiến: Hs theo dõi, ghi kết GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
7. 7 gia chiến đấu, chủ yếu là luận Toàn dân, toàn diện, trường lực lượng vũ trang của 3 kì, tự lực cánh sinh, tranh thứ quân (Bộ đội chủ lực, thủ sự ủng hộ của quốc tế. bộ đội địa phương, dân quân du kích). Kháng chiến toàn diện diễn ra trên các mặt trận (Quân sự, chính trị, kinh tế, văn hoá, ngoại giao) nhưng chủ yếu quyết định là mặt trận quân sự. Trường kì: Kháng chiến lâu dài, vừa đánh giặc vừa xây dựng phát triển lực lượng. Tự lực cánh sinh, tranh thủ sự ủng hộ quốc tế: Dựa vào sức người, sức của của chúng ta, không trông chờ ỷ lại vào bên ngoài, nhưng tranh thủ sự ủng hộ quốc tế. Đơn vị kiến thức 2- II. Cuộc chiến đấu ở các đô thị Phía Bắc vĩ tuyến . (7 phút) *Giáo viên: Mở đầu cuộc kháng chiến toàn quốc, quân dân ta chủ động tiến công quân Pháp, bao vây, giam chân L2 chúng ở thủ đô HN, các - Tại Hà Nội: cuộc chiến thành phố và các thị xã, tạo thế -HS theo dõi đấu diễn ra ác liệt nhằm trận đi vào cuộc chiến đấu lâu giam chân địch, tiêu diệt 1 dài. +HS trình bày bộ phận sinh lực địch ?Trình bày diễn biến cuộc -Tại Hà Nội: Từ ngày + Ngày 17/2/1947 Trung chiến đấu ở các đô thị cuối 19/12/1946 đoàn Thủ đô rút lui về căn năm 1946 – đầu năm 1947. 17/2/1947... cứ an toàn. - Tại các thành phố khác: - Tại các thành phố Nam Định, Huế, Đà Nẵng. khác: Nam Định, Huế, + Chủ động tấn công, giam GV: Nhận xét, kết luận Đà Nẵng... chân chúng trong các thành phố từ 2 đến 3 tháng. ? Theo em, cuộc chiến đấu * Ý nghĩa: GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
8. 8 giam chân địch trong các + Tạo điều kiện thuận lợi thành phố có ý nghĩa gì. -HS trả lời cá nhân. để trung ương Đảng, chính GV: Cho hs liên hệ một số bài phủ và bộ đội chủ lực ta rút + Tạo điều kiện thuận lui lên chiến khu an toàn. thơ, bài hát hoặc câu chuyện lợi ...... nói về cuộc chiến đấu trong + Chuẩn bị lực lượng cho + Chuẩn bị lực cuộc kháng chiến lâu dài. những ngày đầu tiên này. lượng...... Đơn vị kiến thức 1: IV. Chiến dịch Việt Bắc Thu Đông năm 1947. (14phút) Trợ giúp của thầy Hoạt động của trò Nội dung GV: Giới thiệu Khi cuộc 1. Thực dân Pháp tiến kháng chiến chống TDP Hs theo dõi gv trình công căn cứ địa kháng bùng nổ (19/12/1946) HCM bày chiến Việt Bắc. cùng trung ương Đảng đã quyết định: Các cơ quan Trung ương Đảng, chính phủ, mặt trận rời thủ đô HN lần lượt lên tới căn cứ địa 2 Việt Bắc. Việt Bắc- C địa của cách mạng tháng 8 trước đây trở thành căn cứ địa thần thánh của cuộc kháng chiến. Hs trả lời cá nhân => Trước tình hình đó TDP -Thực dân Pháp tiến có hành động gì? công căn cứ địa kháng chiến Việt Bắc. ? Thực dân Pháp có âm mưu + HS khai thác thông gì khi tấn công Việt Bắc. tin trả lời * Mục tiêu: - Thực hiện chiến lược . - Phá căn cứ địa chính của cả "Đánh nhanh, thắng nhanh" nước, tiêu diệt cơ quan đầu - Thành lập chính phủ bù nhìn não kháng chiến và quân chủ Trung Ương. lực. GV: Cùng lúc đó TDP huy - Khoá chặt biên giới Việt - động 12.000 quân tinh nhuệ Trung, ngăn chặn liên lạc và hầu hết máy bay ở Đông giữa ta và quốc tế. Dương, chia 3 cánh mở cuộc -Học sinh theo dõi tấn công căn cứ địa Việt Bắc. ? Mục tiêu tấn công lên Việt HS trình bày ý kiến Bắc của TDP ? cá nhân *Hành động: Ngày 7/10/1947 Pháp tiến công căn cứ địa Việt Bắc.... + Quân dù: Chiếm thị xã GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
9. 9 ? Để thực hiện âm mưu đó Bắc Kạn, chợ Đồn, chợ TDP có hành động như thế - HS trả lời cá nhân Mới. nào? + Quân bộ: Từ Lạng Sơn * Giáo viên dùng lược đồ lên Cao Bằng xuống Bắc chiến dịch Việt Bắc Thu- Kạn. Đông 1947 để giới thiệu Hs theo dõi + Quân thuỷ: Ngược sông hành động của TDP. Hồng, sông Lô, sông Gâm ? Em có nhận xét gì về âm lên Chiêm Hoá mưu và hành động của TDP? HS nêu quan điểm, (Pháp dự định tạo thành thế suy nghĩ của mình gọng kìm kẹp chặt căn cứ địa Việt Bắc.) => Đứng trước hoàn cảnh -Hs nêu ý kiến nguy cấp ấy, quân dân ta đã (Quyết tâm chiến đấu làm gì? bảo vệ căn cứ địa Việt Bắc) * Giáo viên tường thuật diễn 2. Quân dân ta chiến đấu biến chiến dịch Việt Bắc bảo vệ căn cứ địa Việt Bắc. Thu- Đông 1947 trên lược đồ -HS theo dõi *. Diễn biến: ? Cho biết kết quả của chiến Hs khai thác thông +Tại Bắc Cạn: Quân ta chủ dịch Việt Bắc 1947. tin, trình bày động phản công, bao vây, chia cắt, đánh tập kích địch. +Ở hướng Đông: quân ta Tổ chức cho hs thảo luận phục kích, chặn đánh địch nhóm -HS thảo luận trong trên đường Bản Sao – Đèo khoảng 2 phút, theo Bông Lau. ? Theo em, nguyên nhân nào nhóm bàn, mỗi bàn +Ở hướng Tây: Ta phục dẫn đến thắng lợi này. (hs một câu hỏi. Sau đó kích địch Đoan khá, giỏi) đại diện các nhóm Hùng,(24/10/1947), tại khe ? Với thắng lợi của chiến trình bày ý kiến. Lau, ngã ba sông Lô,và dịch Việt Bắc Thu Đôngcó ý sông Gâm (10/11/1947) nghĩa lịch sử gì. * Kết quả: - Căn cứ địa Việt Bắc được GV: Nhận xét, kết luận giữ vững. (Nguyên nhân... - Cơ quan đầu não kháng + Tình thần chuẩn bị chu chiến an toàn. đáo của quân ta. - Bộ đội chủ lực trưởng Hs theo dõi và ghi kết + Quân dân ta nêu cao tinh thành. luận. thần cảnh giác, chiến đấu * ý nghĩa: dũng cảm. - Đánh bại âm mưu "Đánh + Vai trò của quần chúng nhanh, thắng nhanh" của nhân dân nhất là vùng dân Pháp, buộc chúng phải GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
10. 10 tộc thiểu số. - chuyển sang đánh lâu dài. + Vai trò lãnh đạo tài tình của Đảng, chính phủ và HCM. 4. Củng cố: (3phút) ? Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của CT HCM được đề ra trong hoàn cảnh nào. ? Em có nhận xét, đánh giá gì về lời kêu gọi của CT HCM.(Giành cho hs khá giỏi) Gợi ý: Lời kêu gọi vạch rõ nguyên nhân gây ra cuộc chiến tranh này do chính sách xâm lược của TDP. Do đó chúng ta không thể nhân nhượng hơn nếu nhân nhượng chỉ có thể là đầu hàng, điều đó trái với truyền thống dân tộc VN, dân tộc ta rất yêu hoà bình, nhưng cũng rất kiên quyết đấu tranh bảo vệ độc lập dân tộc. Cho nên đứng lên chống Pháp là con đường đúng đắn của dân tộc VN lựa chọn. Khẳng định niềm tin tất thắng của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến chống TDP xâm lược. 5.Dặn dò: (1phút) - Về nhà học bài cũ đầy đủ. Biết phân tích, nhận xét các sự kiện trong bài. - Trả lời các câu hỏi cuối mục sgk - Đọc và tìm hiểu tiếp nội dung của bài: Phần IV, V đọc thêm. Ngày duyệt: 28/1/2023 Người duyệt: Hà Thị Vân Anh GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023