Giáo án Lịch sử 9 - Tuần 1 - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

Nội dung text: Giáo án Lịch sử 9 - Tuần 1 - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

1. 1 Lớp 9A 9B 9C Ngày dạy 7/9/2022 10/9/2022 10/9/2022 Phần I LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY Chương I LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI HAI Bài 1-Tiết 1: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX ( T1 ) I.Mục tiêu: 1.Kiến thức: Học sinh trình bày được. - Những tổn thất nặng nề của Liên Xô trong chiến tranh thế giới thứ hai, kết quả công cuộc khôi phục kinh tế trong những năm 1945-1950. - Những thành tựu to lớn về kinh tế và KHKT Liên Xô đã đạt được trong những năm 1950 đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX ) - HS nêu hoàn cảnh và quá trình ra đời của các nước dân chủ nhân dân Đông Âu. Quá trình hoàn thành cuộc cách mạng dân chủ nhân dân. * Với hs khá giỏi: Các em đánh giá được ý nghĩa của những thành tựu mà Liên Xô đạt được trong công cuộc khôi phục kinh tế đối với Liên Xô và thế giới. Tìm hiểu Mối quan hệ giữa Việt Nam- Liên Xô 2.Tư tưởng: Học sinh biết được những thành tựu trong công cuộc xây dựng CNXH của Liên Xô từ năm 1945 đến đầu những năm 70 là vô cùng to lớn, đã tạo cho Liên Xô một thực lực để chống lại âm mưu phá hoại và bao vây của CNĐQ. Góp phần bồi đắp trong mỗi hs lòng yêu mến, tình bạn đoàn kết gắn bó với nước Nga. 3.Kĩ năng: Hs có kĩ năng trình bày, hợp tác. Hs khá giỏi: Kĩ năng nhận định và đánh giá các sự kiện lịch sử trong những hoàn cảnh lịch sử cụ thể. II.Chuẩn bị: - GV: + Bản đồ Chính trị thế giới từ 1945- 1989 - HS: Nghiên cứu trước bài ở nhà. III.Tiến trình tổ chức dạy học: 1.Ổn định lớp: 2.Kiểm tra bài cũ: (3phút) Kiểm tra SGK, VBT của hs 3.Dạy bài mới: * Giới thiệu bài: Ở chương trình lịch sử lớp 8 các em đã được học giai đoạn đầu của lịch sử thế giới hiện đại từ năm 1917 đến năm 1945. Bước sang lớp 9 các em sẽ tiếp tục tìm hiểu phần lịch sử thế giới hiện đại từ năm 1945- 2000. Bài đầu tiên hôm nay các em tìm hiểu về đất nước Liên Xô sau cuộc chiến tranh thế giới II. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
2. 2 Đơn vị kiến thức 1: I.1.Công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh (1945- 1950). (10phút) Trợ giúp của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi Treo và giới thiệu bản đồ Chính trị thế giới... a. Hoàn cảnh. Chiến tranh -Gọi hs lên bảng xác định -HS lên bảng xác định. thế giới hai đã tàn phá nặng vị trí của Liên Xô trên Các hs khác theo dõi, nề đất nước Xô viết bản đồ. nhận xét và bổ sung (nếu +Hơn 27 triệu người chết có) +1710 thành phố bị phá huỷ + Hơn 7000 làng mạc, hàng ? Vì sao sau chiến tranh HS trao đổi cặp đôi, tìm nghìn nhà máy, xí nghiệp thế giới thứ hai Liên xô kiến thức trả lời: Vì sau và hàng nghìn km đường phải bắt tay vào khôi chiến tranh tuy là nước sắt bị tàn phá. phục kinh tế? chiến thắng nhưng Liên b.Thành tựu Xô phải chịu những tổn - Kinh tế: thất nặng nề về người và + Liên Xô hoàn thành thắng của. lợi kế hoạch 5 năm (1945- +Hơn 27 triệu người 1950) trước thời hạn 9 +1710 thành phố tháng. + Hơn 70000 +Năm 1950 công nghiệp *GV phân tích thêm: +32000 tăng 73% (kế hoạch dự kiến Những tổn thất đó làm +65000km tăng 48%). cho nền kinh tế LX phát Các hs khác nhận xét, bổ + Một số ngành sản xuất triển chậm lại tới 10 năm, sung câu trả lời. nông nghiệp vượt trước Vì vậy LX phải bắt tay chiến tranh. vào khôi phục kinh tế, -KHKT: Năm 1949 LIên hàn gắn vết thương chiến -HS theo dõi Xô chế tạo thành công bom tranh thông qua kế hoạch nguyên tử. 5 năm lần thứ 4. ? Công cuộc khôi phục -HS khai thác thông tin kinh tế, hàn gắn vết SGK trả lời. thương chiến tranh ở Liên Xô đã diễn ra và đạt kết - Kinh tế quả như thế nào? - KHKT Cho hs trao đổi nhóm Hs thảo luận cặp đôi và bàn: Những thành tựu đạt trả lời câu hỏi. được có ý nghĩa như thế (góp phần hàn gắn vết GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
3. 3 nào? (Giành cho hs khá, thương chiến tranh, giúp giỏi) LX bước đầu phục hồi GV Nhận xét, kết luận được nền kinh tế) vấn đề. Đơn vị kiến thức 2 : I. 2.Tiếp tục công cuộc xây dựng cơ sở vật chất-kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội (từ năm 1950 .TK XX ). (12phút) Trợ giúp của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi GV giải thích khái niệm cơ sở vật chất-kĩ thuật của Hs theo dõi * Phương hướng chính CNXH -Là nền sản xuất của các kế hoạch là: đại cơ khí với công +Ưu tiên phát triển công nghiệp hiện đại, nông nghiệp nặng. nghiệp hiện đại và khoa +Đẩy mạnh tiến bộ học kĩ thuật tiên tiến. KHKT ? Để xây dựng CSVCKT -HS trả lời cá nhân: Thực +Tăng cường sức mạnh Liên Xô đã làm gì? hiện một loạt các kế quốc phòng. hoạch dài hạn 5 năm và 7 * Kết quả: Liên Xô đạt năm được nhiều thành tựu to lớn. ? Hãy nêu những thành - Kinh tế: Trong những tựu chủ yếu của Liên Xô năm 50 và 60, LX là Trong công cuộc xây Hs làm việc theo nhóm cường quốc công nghiệp dựng CNXH từ năm 1950 nhỏ, ghi ý kiến ra nháp (2 thứ hai thế giới sau Mĩ, đến đầu những năm 70 phút), trả lời cá nhân. công nghiệp tăng bình của thế kỉ XX. - Kinh tế quân hằng năm 9,6%. GV: Giới thiệu thêm: - KHKT Chiếm khoảng 20% sản -1970 điện lực đạt 740 tỉ Các hs khác theo dõi, lượng công nghiệp toàn KW giờ nhận xét, bổ sung. thế giới. -Dầu mỏ 353 triệu tấn - KHKT: Là nước mở đầu -Than 624 triệu tấn. kỉ nguyên chinh phục vũ -1971 thép đạt 121 triệu trụ của loài người. tấn. -Năm 1957 phóng thành -Nông nghiệp 1970 đat công vệ tinh nhân tạo. 186 triêu tấn. -Năm 1961 phóng tàu -Yêu cầu học sinh quan “Phương Đông” đưa con sát H1 Hs quan sát H1 SGK, nêu người (nhà du hành vũ trụ GV: Nhận xét, kết luận những hiểu biết của em về Gagarin) lần đầu tiên bay vấn đề. vệ tinh nhân tạo đầu tiên vòng quanh Trái Đất. ? Em có nhận xét gì về của Liên Xô. - Chính sách đối ngoại: những thành tựu mà Liên Hs thảo luận theo nhóm LX chủ chương duy trì Xô đạt được, những thành bàn và trình bày ý kiến . hoà bình thế giới, quan GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
4. 4 tựu đó có ý nghĩa gì? (HS các hs khác theo dõi, bổ hệ hữu nghị với các khá giỏi) sung. nước và ủng hộ phong (những thành tựu đó là vô trào đấu tranh giải cùng to lớn, giúp cho uy phóng của các dân tộc. tín và địa vị quốc tế của ? LX đã thực hiện chính Liên xô được đề cao...) sách đối ngoại như thế HS khai thác thông tin sgk nào? trả lời ? Qua sách báo đã đọc em hãy nêu mối quan hệ giữa Việt Nam với Liên Xô? GV: Nhận xét, kết luận Hs trả lời thông qua vấn đề. những hiểu biết của mình. Đơn vị kiến thức 3: II.1.Sự ra đời của các nước dân chủ nhân dân Đông Âu. (10phút) Trợ giúp của GV Hoạt động của HS Nội dung *Giáo viên giới thiệu các nước DCND Đông Âu . Vào giai đoạn cuối của cuộc Yêu cầu HS lên bảng -HS theo dõi và lên bảng chiến tranh thế giới II, nhân chỉ trên bản đồ xác định trên bản đồ. dân ở hầu hết các nước Đông Âu tiến hành cuộc đấu ? Các nước dân chủ - HS trả lời cá nhân kết tranh giải phóng dân tộc nhân dân Đông Âu ra hợp xác định vị trí các chống chủ nghĩa phát xít và đời như thế nào? nước trên bản đồ. đã giành được thắng lợi: + Cuối 1944 - đầu 1945 Giải phóng đất nước, thành Hồng quân LX tiến vào lập các nhà nước dân chủ lãnh thổ Đông Âu truy nhân dân: Ba Lan (7/1944), kích phát xít Đức => Ru-ma-ni (8/1944) . Nhân dân các nước - Riêng Đức bị chia cắt: Đông Âu nổi dậy khởi Cộng hoà Liên bang Đức nghĩa giành chính quyền (9/1949) ở phía Tây và Cộng =>Một loạt nhà nước hoà dân chủ Đức (10/1949) GV: Kết luận và nhấn dân chủ nhân dân đã ở phía Đông. mạnh việc thành lập: được thành lập: Ba Lan - Từ năm 1945 đến năm Cộng hoà Liên bang (7/1944 ), Ru-ma-ni 1949 hoàn thành nhiệm vụ Đức (9/1949) và Cộng (8/1944 ) . của cuộc cách mạng dân tộc hoà dân chủ Đức +Riêng Đức bị chia cắt: dân chủ. (10/1949) . Cộng hoà Liên bang Đức + Xây dựng bộ máy chính (9/1949)ở phía Tây và quyền dân chủ nhân dân. Cộng hoà dân chủ + Tiến hành cải cách ruộng Đức(10/1949) ở phía đất. ? Để hoàn thành các Đông. + Thực hiện các quyền tự do GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
5. 5 cuộc cách mạng dân dân chủ và cải thiện đời sống chủ nhân dân, các nước -HS thảo luận cặp đôi và nhân dân Đông Âu đã thực hiện trả lời. Các học sinh khác những nhiệm vụ gì? bổ sung. 2.Tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội ( từ năm 1950 (Đọc thêm) 4.Củng cố: (2phút) - Trình bày những thành tựu mà LX đạt được trong quá trình khôi phục kinh tế ? - Việc LX chế tạo thành công bom nguyên tử có ý nghĩa ntn ? 5. Dăn dò: (1phút) - Hs về nhà học bài 3 - Làm bài tập 1,2,3,4 trong VBT Ngày duyệt: 11/9/2022 Người duyệt: Hà Thị Vân Anh GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
6. 6 Lớp 9A 9B 9C Ngày dạy 14/9/2022 17/9/2022 17/9/2022 CHƯƠNG II CÁC NƯỚC Á, PHI, MĨ LA-TINH TỪ 1945 ĐẾN NAY Bài 3-Tiết 2 QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA I.Mục tiêu: 1.Kiến thức: HS trình bày được quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa ở châu Á, châu Phi và Mĩ La-tinh: những diễn biến chủ yếu, những thắng lợi to lớn và khó khăn trong công cuộc xây dựng đất nước ở các nước này. * Với hs khá giỏi: Các em rút ra được những đặc điểm chung của phong trào giải phóng dân tộc ở Châu Á, Châu Phi, Mĩ La Tinh. 2.Tư tưởng: Giáo dục HS - Thấy rõ cuộc đấu tranh anh dũng và gian khổ của nhân dân các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh vì sự nghiệp giải phóng và độc lập dân tộc - Tăng cường tình đoàn kết hữu nghị với các dân tộc Á, Phi, Mĩ La-tinh, tinh thần tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung là CNĐQ – thực dân. - Nâng cao lòng tự hào dân tộc vì nhân dân ta đã giành được những thắng lợi to lớn trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, nhất là trong nửa sau thế kỉ XX như một đóng góp to lớn, thúc đẩy mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc. 3.Kĩ năng: - HS rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ. Kĩ năng hợp tác nhóm nhỏ, kĩ năng trình bày. II.Chuẩn bị: -GV: + Lược đồ phong trào giải phóng dân tộc ở Á, Phi và Mĩ la tinh + Tư liệu tham khảo về các nước thời kì này. -HS: Nghiên cứu trước bài ở nhà III.Các bước lên lớp: 1.Ổn định lớp . 2.Kiểm tra bài cũ : (5phút) Cuộc khủng hoảng và tan rã của Liên bang Xô viết đã diễn ra như thế nào? * Dự kiến TL: HS trình bày được nguyên nhân, diễn biến và hậu quả cuộc khủng hoảng 3.Dạy bài mới: GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
7. 7 Sau chiến tranh thế giới thứ hai tình hình chính trị ở châu Âu có nhiều sự biến đổi với sự ra đời của hàng loạt các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu.Còn ở châu Á, Phi, Mĩ la-tinh có gì biến đổi không? Phong trào giải phóng dân tộc diễn ra như thế nào? Hệ thống thuộc địa chủ nghĩa đế quốc tan rã ra sao? Chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay để trả lời cho những nội dung trên. Đơn vị kiến thức 1: I/Giai đoạn từ 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỉ XX. (15phút) Trợ giúp của GV Hoạt động của HS Nội dung GV: Giới thiệu bản đồ Hs theo dõi ? Em hãy trình bày những Hs làm việc nhóm bàn, - Đông Nam Á: Là nơi sự kiện chính trong phong ghi ý kiến ra nháp (3 phong trào diễn ra sớm trào đấu tranh giải phóng phút) nhất, điển hình dân tộc ở các nước châu Á , -HS: Trả lời tại chỗ + In-đô-nê-xi-a(17-8- Phi , Mĩ la - tinh từ những 1945), năm 40 đến những năm 60 ? + Việt Nam( 2-9-1945), + kết hợp xác định trên bản đồ Lào ( 12-10-1945) HS lên xác định vị trí - Phong trào lan sang các các nước giành độc lập nước Nam Á và Bắc Phi: - GV Nhận xét câu trả lời trên bản đồ. + Ấn Độ ( 1946-1950) của hs. Nói thêm về năm Các hs nhận xét và bổ + Ai Cập(1952) 1960....(Nămchâu Phi). sung câu trả lời của bạn - Năm 1960 có 17 nước châu Phi tuyên bố độc lập ? Phong trào giải phóng dân - Mĩ la-tinh :1-1-1959 cách tộc của các nước đã dẫn đến -HS trả lời cá nhân mạng Cu-Ba giành thắng kết quả như thế nào? lợi . *GV nhấn mạnh: Lúc này hệ thống thuộc địa *Kết quả: của CNĐQ chỉ còn tồn tại -HS theo dõi, ghi nhận Giữa những năm 60 của dưới hai hình thức: thế kỉ XX hệ thống thuộc -Các nước thuộc địa của Bồ địa của CNĐQ về cơ bản Đào Nha. sụp đổ. -Chế độ phân biệt chủng tộc ( Apacthai) phần lớn ở miền Nam châu Phi. HS khá, giỏi: Vì sao phong Hs thảo luận theo bàn, trào giải phóng dân tộc lại đưa ra ý kiến trả lời diễn ra sớm nhất ở khu vực Đông Nam Á? GV: theo dõi, nhận xét và kết luận GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
8. 8 Đơn vị kiến thứ 2: II.Giai đoạn từ giữa những năm 60 đến những năm 70 của thế kỉ XX. (8phút) Trợ giúp của GV Hoạt động của HS Nội dung ? Nêu những sự kiện nổi - HS trả lời cá nhân Phong trào đấu tranh lật đổ bật của giai đoạn này? Nét nổi bạt của giai đoạn ách thống trị của thực dân này là phong trào đấu Bồ Đào Nha. tranh giành độc lập của -Ghi-nê-Bít-xao ( 9/1974) - nhân dân các nước: Ghi- Mô-dăm-bích ( 6-1975) nê-Bít-xao, Mô-dăm-bích -Ăng-gô-la (11-1975) Ăng-gô-la... *GV gọi học sinh lên -HS lên bảng xác định. bảng xác định 3 nước... Các hs khác nhận xét, bổ sung. *GV nhấn mạnh: Sự tan rã của các thuộc địa ở Bồ Đào Nha là một thắng lợi quan trọng của phong -HS theo dõi, ghi nhận. trào giải phóng dân tộc ở châu Phi. Đơn vị kiến thứ 3: III.Giai đọan từ những năm 70 đến giữa những năm 90 của thế kỉ XX (12phút) Trợ giúp của GV Hoạt động của HS Nội dung GV: Giảng Hs tìm trong bảng chú Ở giai đoạn này nội dung giải trả lời. chính là cuộc đấu tranh ( Tiếng Anh A-pác-thai có Cuộc đấu tranh xoá bỏ xoá bỏ chế độ phân biệt nghĩa là sự tách biệt dân chế độ phân biệt chủng chủng tộc tập trung ở 3 tộc ) là một chính sách tộc( A-pác-thai ) tập nước miền nam Châu phân biệt chủng tộc cực chung ở 3 nước miền Phi... đoan và tàn bạo của Nam châu Phi: ? Thế nào là chủ nghĩa A- Đảng quốc dân, chính +Rô-đê-di-a (1980) pác-thai? đảng của thiểu số da +Tây Nam Phi (1990) trắng cầm quyền ở Nam +Cộng hoà Nam Phi Phi thực hiện từ 1948.... (1993) *GV giải thích thêm khái niệm - Sau nhiều năm đấu ? Cuộc đấu tranh của Hs trình bày cá nhân tranh, chế độ phân biệt nhân dân châu Phi chống chủng tộc đã bị xoá bỏ và chế độ A-pác-thai diễn ra người da đen được quyền GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
9. 9 như thế nào? bầu cử và các quyền tự =>GV nhấn mạnh: do dân chủ khác. Các nước tiến bộ trên thế giới đã lên án gay gắt chế -Năm 1993 chế độ phân độ A-pác-thai. Nhiều văn biệt chủng tộc đã bị xoá kiện của Liên hợp quốc - HS theo dõi, nhận xét. bỏ sau hơn ba thế kỉ tồn coi A-pác-thai là một tội tai ở Cộng hoà Nam Phi. ác chống nhân loại *GV nói rõ hơn về: -Rô-đê-di-a thắng lợi (1980) đổi tên là Dim-ba- =>HS lên bảng xác định bu-ê vị trí ba nước trên bản đồ -Tây Nam Phi (1990) đổi Các hs khác theo dõi, tên là Na mi bi a nhận xét -Cộng hoà Nam Phi (1993) => Năm 1994 Man-đê-la người da đen đầu tiên được bầu làm tổng thống. HS ghi một số kết luận *GV chốt lại kiến thức . vào vở. 4.Củng cố: (3phút) - Hs trình bày ba giai đoạn của phong trào giải phóng dân tộc với nội dung quan trọng nhất của mỗi giai đoạn. ? Nêu một cách khái quát các đặc điểm của phong trào giải phóng dân tộc từ sau năm 1945.( HS khá, giỏi ) Gợi ý: -Phong trào diễn ra với khí thế sôi nổi, mạnh mẽ không gì ngăn nổi..... -Đông đảo các g/c, các tầng lớp nhân dân tham gia..... -Phong trào diễn ra dưới sự lãnh đạo của g/c công nhân, phần lớn ở các nước là g/c tư sản dân tộc... -Hình thức đấu tranh đa dạng, phong phú..... 5.Dặn dò: Lập bảng niên biểu phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc.... Giai đoạn Châu Á Châu Phi Mĩ La-tinh ? ? ? ? - Trình bày khoảng 5-10 dòng về ông Mao Trạch Đông - Tóm tắt những thành tựu mà Trung Quốc đạt được trong thời kì đổi mới đất nước từ 1978 đến 2000 * Với hs khá giỏi: Nước CHND Trung Hoa ra đời có tác động như thế nào tới Việt Nam GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
10. 10 GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023