Giáo án Lịch sử 9 - Tiết 16, Bài 21+22: Việt Nam trong những năm 1939-1945 - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

Nội dung text: Giáo án Lịch sử 9 - Tiết 16, Bài 21+22: Việt Nam trong những năm 1939-1945 - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

1. 1 Lớp 9A 9B 9C Ngày dạy 19/1/2023 16/1/2023 16/1/2023 TIẾT 16. BÀI 21+22 VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945 I. Mục tiêu bài học 1.Kiến thức: Hs trình bày được - Những nét chính về tình hình thế giới và Đông Dương trong những năm chiến tranh thế giới hai. - Hs trình bày được chủ trương của Đảng ta được đề ra trong hội nghị Ban Chấp Hành Trung ương lần thứ Tám. - Nêu được sự ra đời và phát triển của Mặt trận Việt Minh. * Với hs khá giỏi: Các em rút ra được vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đối với cách mạng VN thời kì này. 2. Tư tưởng: - Thái độ căm thù đế quốc, phát Xít Pháp - Nhật và lòng kính yêu, khâm phục tinh thần dũng cảm của nhân dân ta. Có thái độ đồng cảm, thương xót nhân dân ta thời đó 3. Kĩ năng: - Rèn luyện cho học sinh cách sử dụng lược đồ để trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa. II. Chuẩn bị: 1.Giáo viên: - Một số tài lệu về 3 cuộc khởi nghĩa. (Dạy bằng CNTT) 2. Học sinh: Tìm hiểu bài mới. III. Kế hoạch lên lớp. 1. Ổn định lớp: 2. Kiểm tra bài cũ: kết hợp trong bài. 3. Bài mới. (1phút) Sau khi chiến tranh thế giới thứ 2 bùng nổ, Phát Xít Nhật nhảy vào Đông Dương, cấu kết chặt chẽ với TDP để thống trị và bóc lột nhân dân ta. Nhân dân Đông Dương phải sống trong tình trạng " 1 cổ hai tròng" rất cực khổ. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân ta đã bùng lên đấu tranh, mở đầu thời kì mới, thời kì khởi nghĩa vũ trang. Đó là 3 cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn, Nam Kì và binh biến Đô Lương..... Đơn vị kiến thức 1: I.Tình hình thế giới và Đông Dương. (15phút) Trợ giúp của thầy Hoạt động của trò Nội dung GV: Nêu vấn đề 1. Thế giới. Nhắc lại một số ý chính về Hs theo dõi T9/1939 chiến tranh thế giới cuộc chiến tranh thế giới thứ thứ 2 bùng nổ. Đức tấn công hai. Pháp, Pháp đầu hàng Đức. - Ở Viễn Đông: Nhật xâm GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
2. 2 - Hãy cho biết tình hình +HS đọc, tìm thông lược Trung Quốc, tiến sát Đông Dương khi chiến tranh tin và trả lời câu hỏi biên giới Việt Trung. thế giới thứ hai bùng nổ ? qua các sự kiện 2. Đông Dương. Gv tổ chức cho HS thảo luận Hs thảo luận nhóm -Nhật – Pháp cấu kết với nhóm bàn bàn trong khoảng 4 nhau cùng áp bức bóc lột -Vì sao TD Pháp và phát xít phút và trả lời cá nhân dân ta với nhiều thủ Nhật thỏa hiệp với nhau để nhân. đoạn thâm độc. cùng thống trị Đông Dương Các hs khác nhận xét, - Mâu thuẫn giữa các dân ?(Hs khá, giỏi) bổ sung. tộc Đông Dương với Nhật- - Hãy cho biết những thủ + Pháp không đủ sức Pháp càng sâu sắc. đoạn của Nhật – Pháp trong chống Nhật nên chấp quá trình bóc lột nhân dân nhận những yêu sách ta. của Nhật. Mặt khác chúng dựa vào Nhật *GV: khai thác mở rộng tình để đàn áp cách mạng hình Việt Nam và nạn đói Đông Dương. 1944, đầu 1945 ( sử dụng + Còn Nhật muốn lợi video minh họa ), giải thích dụng Pháp để kiếm “Kinh tế chỉ huy” lời và chống lại cách Kết luận: Nhân dân Đông mạng Đông Dương, Dương nói chung và nhân vơ vét sức người, sức dân VN nói riêng đang ở của để phục vụ cho trong tình cảnh “Một cổ 2 chiến tranh của tròng” chúng. Đơn vị kiến thức 2: II - MẶT TRẬN VIỆT MINH RA ĐỜI (19. 5. 1941) (22phút) Trợ giúp của thầy Hoạt động của trò Nội dung GV: Nêu vấn đề 1.Hội nghị TW Đảng lần -Trình bày những nét chính thứ 8 và Sự ra đời của Mặt về tình hình thế giới và Hs nhớ lại kiến thức trận Việt Minh.(18 phút) Đông Dương ? cũ, kết hợp tìm thông tin trong tài liệu, trả lời - Chiến tranh thế giới bước câu hỏi. sang năm thứ ba. Trên thế GV: Trong hoàn cảnh ấy giới đã hình thành hai trận lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã tuyến. Ở Đông Dương, thực về nước vào ngày dân Pháp ra sức đàn áp cách 28/1/1941 và Người đã Hs theo dõi GV trình mạng. triệu tập hội nghị BCH TW bày - Ngày 28 – 1 – 1941, đảng lần thứ 8 tại hang Pác Nguyễn Ái Quốc về nước bó (Cao Bằng) trực tiếp lãnh đạo cách GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
3. 3 mạng Việt Nam. Người chủ trì Hội nghị Trung ương lần H: Hội nghị Trung ương thứ 8 tại Pác Bó (Cao Bằng) lần thứ 8 đã đưa những chủ Hs tìm thông tin và trả từ ngày 10 đến 19 – 5 – trương gì ? lời các câu hỏi. 1941 Các hs khác theo dõi, - Hội nghị chủ trương trước nhận xét, bổ sung câu hết phải giải phóng cho -Vì sao Đảng ta chủ trương trả lời. được các dân tộc Đông đặt nhiệm vụ giải phóng -Hội nghị chủ trương Dương ra khỏi ách Pháp – dân tộc lên hàng đầu? trước hết phải giải Nhật, tạm gác khẩu hiệu: phóng cho được “đánh đổ địa chủ, chia ? Tại sao đến lúc này Đảng các...... ruộng đất cho dân cày”, ta lại chủ trương thành lập thực hiện khẩu hiệu “Tịch Mặt trận Việt Minh. - thu ruộng của đế quốc và GV: Nhận xét, kết luận Việt gian chia cho dân Mâu thuẫn giữa dân tộc ta nghèo...”, thành lập Mặt trận với đế quốc, Nhật- Pháp Việt Minh. ngày càng gay gắt, nguyện vọng tha thiết của ND ta lúc này là đánh đuổi Nhật- Pháp=> Đảng ta đã đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu. - để phát huy sức mạnh dân tộc ở mỗi nước Đông Dương -> mỗi nước cần có mặt trận dân tộc thống nhất riêng=>Đảng ta đã chủ trương thành lập Mặt trận Việt Minh. 4. Củng cố: (5phút) - Hoàn cảnh ra đời của mặt trận Việt Minh ? - Vai trò của lãnh tụ NAQ đối với cách mạng VN giai đoạn này ? * Gợi ý: Trực tiếp triệu tập và chủ trì hội nghị TW Đảng lần thứ 8 Đề ra chủ trương thành lập mặt trận Việt Minh Trực tiếp cùng với các đ/c TW Đảng lãnh đạo cách mạng. 5.Dặn dò: (2phút) - Học bài cũ, làm bài tập trong VBT - Đọc trước bài 23 GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
4. 4 Lớp 9A 9B 9C Ngày dạy 28/1/2023 19/1/2023 19/1/2023 Tiết 17. BÀI 23 TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG 8 -1945 VÀ SỰ THÀNH LẬP NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA I. Mục tiêu: 1. Kiến thức: Giúp H/s nắm được những kiến thức cơ bản sau. + Khi tình hình thế giới diễn ra vô cùng thuận lợi cho cách mạng nước ta, Đảng ta đứng đầu là Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã quyết định phát động tổng khởi nghĩa trong toàn quốc. + Cuộc khởi nghĩa nổ ra và nhanh chóng giành thắng lợi ở thủ đô Hà Nội cũng như khắp các địa phương trong cả nước, nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời. + Ý nghĩa lịch sử của CMT8/1945 2.Tư tưởng: Giáo dục cho học sinh lòng kính yêu Đảng, lãnh tụ Hồ Chí Minh, niềm tin vào sự thắng lợi của cách mạng và niềm tin tự hào dân tộc. 3. Kĩ năng: - Rèn luyện cho học sinh kỹ năng sử dụng tranh ảnh, bản đồ lịch sử. - Tường thuật diễn biến của cách mạng tháng 8-1945. - Rèn luyện kĩ năng phân tích, đánh giá các sự kiện lịch sử. II. Chuẩn bị: 1.Giáo viên: + Lược đồ tổng khởi nghĩa tháng 8-1945. + Ảnh cuộc mít tinh tại nhà hát lớn Hà Nội (19-8-1945) + Ảnh Hồ Chí Minh đọc tuyên ngôn độc lập (2-9-1945) + Các tài liệu về cách mạng thang 8, về sự lãnh đạo của đảng và Chủ Tịch Hồ Chí Minh... 2. Học sinh: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới. III. Tiến trình tổ chức: 1. Ổn định lớp: 2. Kiểm tra bài cũ: (5p) ? Đảng cộng sản Đông Dương đã có những chủ trương và khẩu hiệu gì để đẩy phong trào cách mạng tiến tới. 3. Bài mới. Dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Đông Dương và lãnh tụ Hồ Chí Minh, lệnh tổng khởi nghĩa được ban bố. Chớp thời cơ đồng bào Hà Nội và các địa phương trong ca nước nối tiếp nhau vùng dậy giành chính quyền. Cách mạng tháng 8 -1945 thành công, nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời, mở ra 1 kỉ nguyên mới của lịch sử dân tộc. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
5. 5 Hoạt động dạy Hoạt động học Ghi bảng I. Lệnh tổng khởi nghĩa Hoạt động 1 được ban bố.(12p) 1. Tình hình thế giới. ? Vào năm 1945 tình hình - Tại Châu Âu: ...... - Tại Châu Âu: Phát Xít Đức thế giới có gì đáng chú ý. đầu hàng đồng minh không điều kiện (5/1945) -Ở Châu á: quân phiệt Nhật đầu hàng đồng minh không điều kiện (8/1945) ? Tình hình ở trong nước -Ở Châu á: quân phiệt 2. Trong nước lúc này ra sao. Nhật đầu hàng đồng minh - Quân Nhật hoang mang không điều kiện (8/1945) dao động. - Đảng và nhân dân ta chuẩn ? Trước tình hình thuận lợi -Ngày 14 - 15/8/1945 hội bị chu đáo, sẵn sàng nổi dậy. đó, Đảng ta đã có chủ nghị toàn quốc của Đảng -Ngày 14 -15/8/1945 hội trương gì. họp tại Tân Trào (Tuyên nghị toàn quốc của Đảng Quang) quyết định tổng họp tại Tân Trào (Tuyên khởi nghĩa trong cả Quang) quyết định tổng nước............ khởi nghĩa trong cả nước. - Thành lập Ủy ban khởi Giáo viên đọc quân lệnh nghĩa toàn quốc. số 1: - HS theo dõi - Ra quân lệnh số 1 kêu gọi "Giờ tổng khởi nghĩa đã toàn dân nổi dậy. đến, cơ hội có 1 cho quân, dân VN cùng giành lấy quyền độc lập của nước nhà. Chúng ta phải hành động cho nhanh, với 1 tinh thần qủa cảm, vô cùng thận trọng.... cuộc thắng lợi hoàn toàn nhất định sẽ về ta." -HS: ? Tại sao Đảng ta lại quyết + Nếu phát lệnh tổng định phát lệnh tổng khởi khởi nghĩa sớm nghĩa trong cả nước khi (tức ngày 13) sẽ không quân Nhật đầu hàng đồng được vì kẻ thù chính của minh. ta chưa ngã gục, chúng còn đủ sức mạnh để chống lại ta. + Nếu phát lệnh tổng khởi nghĩa muộn hơn (tức 16) sẽ không kịp vì GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
6. 6 theo quy định của hội nghị Gót X Đam thì quân đội Thế Giới, Anh sẽ vào Việt Nam tước khi giới của quân đội Nhật (3/ 9/1945 ). ? Sau khi mệnh lệnh khởi *HS: nghĩa được ban bố, Đảng - Ngày 16/8/1945 Đại - Ngày 16/8/1945 Đại hội ta đã làm gì để tiến tới hội Quốc dân họp ở Tân Quốc dân họp ở Tân Trào, tổng khởi nghĩa giành Trào, tiêu biểu cho ý chí, tiêu biểu cho ý chí, nguyện chính quyền. nguyện vọng của toàn dân. vọng của toàn dân. - Lập uỷ ban dân tộc - Lập uỷ ban dân tộc giải giải phóng VN, do Hồ Chí phóng VN, do Hồ Chí Minh Minh làm Chủ Tịch. làm Chủ Tịch. -Chủ tịch HCM gửi thư -Chủ tịch HCM gửi thư tới tới đồng bào cả nước kêu đồng bào cả nước kêu gọi gọi nổi dậy tổng khởi nổi dậy tổng khởi nghĩa nghĩa giành chính giành chính GV: Đọc thư kêu gọi Tổng khởi nghĩa 8/1945 của Chủ tịch HCM: “ Hỡi đồng bào yêu quý! Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta. Nhiều dân tộc bị áp bức trên thế giới đang ganh nhau tiến bước giành quyền độc lập. Chúng ta không thể chậm trễ. Tiến lên! Tiến lên! Dưới lá cờ Việt Minh, đồng bào hãy dũng cảm tiến lên!” GV hướng dẫn HS lập HS làm việc theo nhóm II. Diễn biến chính của niên biểu các sự kiện theo hướng dẫn của GV-> cuộc Tổng khởi nghĩa chính. các nhóm đại diện trình GV kết luận, bày, nhận xét. tháng Tám năm 1945.(12p) Thời gian Sự kiện (tù binh của Nhật) III. Ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thành công của cách mạng tháng tám: 1. ý nghĩa lịch sử.(10p) Hoạt động 4 * Trong nước. * Trong nước. - Cách mạng tháng 8 thành GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
7. 7 -Cách mạng tháng tám công thành công đập tan ách thành công có ý nghĩa như * Quốc tế: thống trị hơn 80 năm của TDP thế nào? và Phát Xít Nhật, đổ CĐPK tồn tại hàng ngàn năm đất nước ta. - Mở ra kỉ nguyên mới trong lịch sử dân tộc. - Kỉ nguyên độc lập tự do. * Quốc tế: - Là thắng lợi đầu tiên của 1 dân tộc nhược tiểu, tự giải phóng khỏi ách ĐQ thực dân. - Là quần cổ vũ lớn lao trước phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới. Thời gian Sự kiện 9/ 3/ 1945 Nhật đảo chính Pháp 14/ 8/ 1945 . 16/ 8/ 1945 . 18/ 8/1945 . 19/ 8/ 1945 . 23/ 8/ 1945 . 25/ 8/ 1945 . 28/ 8/ 1945 . 2/ 9/ 1945 . 4. Củng cố: (5p) - Gv sơ kết bài học. Bài 1: Hãy nối 1 ô ở cột I (Thời gian) với 1 ô ở cột II (Sự kiện) bằng các mũi tên sao cho đúng. Cột I (Thời gian) Cột II (Sự Kiện) 14 15/8/1945 Khởi nghĩa thắng lợi ở HN. 16/8/1945 Khởi nghĩa thắng lợi ở Huế. 19/8/1945 Khởi nghĩa thắng lợi ở Sài Gòn. 23/8/1945 Hồ Chí Minh đọc tuyên ngôn độc lập. Hội nghị toàn quốc của Đảng cộng sản Đông 25/8/1945 Dương. GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023
8. 8 2/9/1945 Đại hội quốc dân. 5 Dặn dò : (1p) - Về nhà học bài nắm được thời cơ pháp lệnh tổng khởi nghĩa, DB khởi nghĩa ở HN, Huế, Sài Gòn. - Đọc và tìm hiểu nội dung bài mới: Chương IV - VN từ sau cách mạng tháng 8 đến toàn quốc kháng chiến . Bài 24: Cuộc đấu tranh bảo vệ và XD chính quyền dân chủ nhân dân (1945 - 1946) Ngày duyệt: 13/1/2023 Người duyệt: Hà Thị Vân Anh GV: Nguyễn Thị Hải Yến - THCS Lê Lợi Năm 2022 - 2023