Giáo án Lịch sử 6 - Tiết 16-18, Bài 9: Trung Quốc từ thời cổ đại đến thế kỉ VII - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

Nội dung text: Giáo án Lịch sử 6 - Tiết 16-18, Bài 9: Trung Quốc từ thời cổ đại đến thế kỉ VII - Năm học 2022-2023 - Nguyễn Thị Hải Yến

1. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 Lớp 6A 6B 6C Ngày dạy 8,10,15/12/2022 6,10,13/12/2022 6,10,13/12/2022 Tiết 16-17-18. BÀI 9: TRUNG QUỐC TỪ THỜI CỔ ĐẠI ĐẾN THẾ KỈ THỨ VII Môn học/Hoạt động giáo dục: Lịch sử và Địa lí lớp 6 Thời gian thực hiện: (3 tiết) I. Mục tiêu 1. Về kiến thức: - Giới thiệu được những đặc điểm về điều kiện tự nhiên củaTrung Quốc cổ đại. - Mô tả được sơ lược quá trình thống nhất và sự xác lập chế độ phong kiến ở Trung Quốc dưới thời Tần Thuỷ Hoàng. - Xây dựng được đường thời gian từ đế chế Hán, Nam Bắc triều đếnnhà Tuỳ - Nêu được những thành tựu chủ yếu của nền văn minh Trung Quốc. 2. Về năng lực: - Năng lực chung: góp phần hình thành năng lực giao tiếp và hợp tác thông qua hoạt động nhóm hiệu quả. - Năng lực đặc thù: Góp phần phát triển năng lực nhận thưc và tư duy lịch sử + Đọc và chỉ được thông tin quan trọng trên lược đồ + Khai thác và sư dụng được thông tin của một số tư liệu lịch sử trong bài học dưới sự hướng dẫn của giáo viên. +Tìm kiếm sưu tầm được tư liệu để phục vụ cho bài học và thực hiện các hoạt động thực hành vận dụng 3. Về phẩm chất: - Trân trọng những di sản của nền văn minh Trung Quốc. II. Thiết bị dạy học và học liệu 1. Giáo viên - Giáo án, phiếu học tập dành cho HS. - Lược đồ Trung Quốc thời nhà Tẩn, Lược đồ Trung Quốc hiện nay - Máy tính, máy chiếu (nếu có). 2. Học sinh - SGK. - Tranh, ảnh sưu tầm và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV. III. Tiến trình dạy học Tiết 1 1. Hoạt động 1: Mở đầu(7p) a) Mục tiêu: - Tạo hứng thú và thu hút sự chú ý của HS vào bài học - Kết nối kiến thức đã biết/trong thực tế với kiến thức của bài học và phát triển kĩ năng đặt câu hỏi cho HS GV: Nguyễn Thị Hải yến 1 Trường THCS Lê Lợi
2. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 b) Tổ chức thực hiện: – Bước 1: GV giới thiệu hình ảnh và hướng dẫn HS đặt câu hỏi theo kĩ thuật 5W1H – Bước 2: HS quan sát hình và đặt ít nhất 1 câu hỏi theo cặp – Bước 3: HS trả lời câu hỏi gv đưa ra, đại diện các cặp báo cáo và nhận xét. – Bước 4: GV nhận xét, tập hợp/lựa chọn các câu hỏi trọng tâm và dẫn dắt vào bài học 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới 1. Điều kiện tự nhiên của Trung Quốc cổ đại. (Học tự học) 2. Nhà Tần thống nhất và xác lập chế độ phong kiến ở Trung Quốc (23phút) a. Mục tiêu: - Mô tả được sơ lược quá trình thống nhất và xác lập chế độ phong kiến ở Trung Quốc dưới thời Tần Thủy Hoàng. b. Tổ chức thực hiện: - Bước 1: + GV dẫn dắt: Đến thế kỉ III TCN, nước Tần có tiềm lực kinh tế và quân sự mạnh nhất, lần lượt tiêu diệt các nước nhỏ khác, chấm dứt tình trạng chia cắt, thống nhất lãnh thổ vào năm 221 TCN. + GV giao nhiệm vụ cho HS; H1: Dựa vào lược đồ hình 2. SGk tr.40 em hãy so sánh lãnh thổ Trung Quốc thời Tần và hiện nay? + GV kể thêm chuyện và cung cấp tư liệu về chính sách cai trị của Tần Thủy Hoàng hỏi: H2: Em có nhận xét như thế nào về chính sách cai trị của Tần Thủy Hoàng? Nhà Tần đã thống nhất và xác lập chế độ phong kiến ở Trung Quốc như thế nào? H3: em có nhận xét về điểm tích cực và hạn chế trong chính sách cai trị của nhà Tần H4: “Nhà Tần rất mạnh, có khả năng thống nhất Trung Quốc nhưng tại sao chỉ tồn tại được 15 năm rồi bị lật đổ ”? - Bước 2: Hs trao đổi với bạn và làm việc - Bước 3: Gv gọi hs trả lời câu hỏi hs khác bổ xung - Bước 4: Gv nhận xét và chốt kiến thức NỘI DUNG HỌC TẬP - Thời Xuân thu chiến quốc các tiểu quốc gây chiến tranh nhằm thôn tính lẫn nhau - Năm 221 TCN, Tần Thuỷ Hoàng thống nhất Trung Quốc, xác lập triều đại phong kiến đầu tiên - Những biện pháp thống nhất đất nước của nhà Tần: chia đất nước thành các quận huyện, đặt các chức quan cai quản ,đặt nền tảng cho sự phát triển lâu dài của Trung Quốc về sau. GV: Nguyễn Thị Hải yến 2 Trường THCS Lê Lợi
3. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 - Những giai cấp mới trong xã hội phong kiến được hình thành dưới thời nhà Tần: địa chủ và nông dân lĩnh canh; địa chủ bóc lột nông dân lĩnh canh bằng địa tô. 3. Hoạt động 3: Luyện tập (10 phút) a. Mục tiêu: - Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về lịch sử Trung Quốc thời Tần, Hán đến thời nhà Tùy (221 TCN – thế kỉ VII) b. Tổ chức thực hiện: GV tổ chức trò chơi “Giải mã từ khóa” qua đó để HS luyện tập kiến thức đã học. - Bước 1: Giáo viên chiếu bảng gồm 12 ô chữ từ khóa liên quan đến nội dung bài học. Hướng dẫn học sinh cách chơi - Bước 2: Mỗi HS chọn một ô với màu sắc bất kì. Mỗi ô màu sắc được chọn sẽ hiện ra một từ khóa. HS dựa vào kiến thức vưa học để phải giải mã được từ khóa này. - Bước 3: Sau mỗi câu trả lời của HS GV sẽ yêu cầu một HS khác nhận xét - Bước 4: GV kết luận, đánh giá, cho điểm HS 4. Hoạt động 4: Vận dụng (5 phút) a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập. b. Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV nêu tình huống vận dụng cho HS (Đưa ra các nhiệm vụ) + Nhiệm vụ 1: Thảo luận theo cặp: Dựa vào kiến thức đã học nêu vai trò của Nhà Tần với lịch sử Trung Quốc? (Thống nhất Trung Quốc về lãnh thổ, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội bước đầu) + Nhiệm vụ 2: Thảo luận theo cặp: Sự lớn mạnh và bành trướng của các triều đại này đã tác động đến nước ta như thế nào? (xâm lược đẩy nước ta vào thời kì Bắc thuộc) Bước 2: GV yêu cầu HS báo cáo kết quả thảo luận, yêu cầu các nhóm khác nhận xét, bổ sung - Bước 3: GV kết luận, đánh giá kết quả thảo luận của HS, hướng dẫn HS làm bài tập ở nhà. Tiết 2 1. Hoạt động 1: Mở đầu (7 phút) a. Mục tiêu: - Giúp học sinh biết được các nội dung cơ bản bước đầu của chương, của bài học cần đạt được, đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới. b. Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV yêu cầu học sinh trao đổi với bạn và trả lời câu hỏi. H1: Em đã biết những gì về lịch sử phong kiến Trung Quốc? - Bước 2: HS trao đổi và trả lời GV: Nguyễn Thị Hải yến 3 Trường THCS Lê Lợi
4. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 - Bước 3: Gv gọi hs trả lời hs khác bổ xung - Bước 4: GV dẫn nhập vào nội dung bài học 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức Hoạt động 2.3. Trung Quốc từ thời nhà Hán đến thời nhà Tuỳ (206 TCN - thế kỉ VII) (23 phút) a. Mục tiêu: - Xây dựng được đường thời gian từ Hán, Nam Bắc Triều đến Tuỳ b. Tổ chức thực hiện: - Bước 1: + GV cho HS theo dõi trục thời gian (tr.39) và hoàn thành vào Phiếu học tập: Xây dựng trục thời gian từ nhà Hán đến nhà Tùy. (Phiếu học tập có thể kẻ một đường thời gian thể hiện xen kẽ cả mốc thời gian, sự kiện, còn lại HS tự điền). +GV có thể mở rộng thêm câu hỏi: ? Các triều đại Trung Quốc đã thực hiện chính sách gì để mở rộng lãnh thổ? ? Em có thể kể một số triều đại Trung Quốc xâm lược nước ta không? Nhà Hán có sự kiện gì liên quan đến lịch sử Việt Nam - Bước 2: Hs hoạt động nhóm để hoàn thành yêu cầu của giáo viên, giáo viên quan sát theo dõi Hs và hộ trợ các em trong quá trình học tập - Bước 3: Hs báo cáo kết quả của nhóm và nhóm khác bổ xung - Bước 4:GV đánh giá kết quả hoạt động của HS. Bổ xung kiến thức mở rộng kiến thức cho HS. Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh. NỘI DUNG HỌC TẬP - Sự thay đổi các triều đại cai trị ở Trung Quốc từ Hán đến Tuỳ (206 TCN-thế kỉ VII). Trong thời gian này, Trung Quốc trải qua nhiều lần bị phân tán, chia cắt, nhưng cuối cùng được thống nhất lại dưới thời nhà Tuỳ. - Trải qua các triều đại từ Hán đến Tuỳ, lãnh thổ Trung Quốc tiếp tục được mở rộng. 3. Hoạt động 3: Luyện tập (10 phút) a. Mục tiêu: - Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về lịch sử Trung Quốc thời Tần, Hán đến thời nhà Tùy (221 TCN – thế kỉ VII) b. Tổ chức thực hiện: GV tổ chức trò chơi “Giải mã từ khóa” qua đó để HS luyện tập kiến thức đã học. - Bước 1: Giáo viên chiếu bảng gồm 12 ô chữ từ khóa liên quan đến nội dung bài học. Hướng dẫn học sinh cách chơi - Bước 2: Mỗi HS chọn một ô với màu sắc bất kì. Mỗi ô màu sắc được chọn sẽ hiện ra một từ khóa. HS dựa vào kiến thức vưa học để phải giải mã được từ khóa này. GV: Nguyễn Thị Hải yến 4 Trường THCS Lê Lợi
5. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 - Bước 3: Sau mỗi câu trả lời của HS GV sẽ yêu cầu một HS khác nhận xét - Bước 4: GV kết luận, đánh giá, cho điểm HS 4. Hoạt động 4: Vận dụng (5phút) a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập. b. Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV nêu tình huống vận dụng cho HS (Đưa ra các nhiệm vụ) + Nhiệm vụ 1: Thảo luận theo cặp: Dựa vào kiến thức đã học nêu vai trò của Nhà Tần với lịch sử Trung Quốc? (Thống nhất Trung Quốc về lãnh thổ, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội bước đầu) + Nhiệm vụ 2: Thảo luận theo cặp: Sự lớn mạnh và bành trướng của các triều đại này đã tác động đến nước ta như thế nào? (xâm lược đẩy nước ta vào thời kì Bắc thuộc) Bước 2: GV yêu cầu HS báo cáo kết quả thảo luận, yêu cầu các nhóm khác nhận xét, bổ sung - Bước 3: GV kết luận, đánh giá kết quả thảo luận của HS, hướng dẫn HS làm bài tập ở nhà Phụ lục 1: Sơ đồ về quá trình thống nhất đất nước của nhà Tần (5W1H) Where (Diễn ra ở đâu) Who How (Ai lãnh đạo?) (Diễn ra như thế nào) What (Quá trình thống nhất Trung Quốc) Why When (Tại sao lại (Diễn ra diễn ra?) khi nào?) Phụ lục 2: Giải mã bảng từ khóa Năm 221 (TCN) Chiến Quốc Đầu tiên Hán Dài nhất Tần GV: Nguyễn Thị Hải yến 5 Trường THCS Lê Lợi
6. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 Xác lập chế độ phong Tần Thủy Hoàng Hơn 400 năm kiến Pháp trị hà khắc Thống nhất 15 năm Tiết 3. 1. Hoạt động 1: Mở đầu (5 phút) a. Mục tiêu: - Tạo tâm thế thoải mái, sôi nổi cho học sinh tìm hiểu, khám phá tri thức mới. b. Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV cho HS xem video, nêu câu hỏi phát vấn. H1:Các em có biết video chúng mình vừa xem nói về địa danh nào không? Trình bày hiểu biết của em về địa danh trên? - Bước 2: HS suy nghĩ trả lời, trình bày ý kiến và hiểu biết cá nhân. - Bước 3: GV dẫn vào bài mới Video vừa rồi chúng mình được xem là hình ảnh “ Vạn lý trường thành” . Đây là một kỳ công của kiến trúc phòng thủ cổ xưa và cũng là một trong những thành tựu tiêu biểu của nền văn minh Trung Quốc cổ đại. Tuy nhiên, bên cạnh công trình kiến trúc đồ sộ này, nền văn hóa Trung Hoa cổ đại còn đạt được rất nhiều thành tựu rực rỡ khác các em qua sát hình 1 đó chính là một trong tứ đại phát minh của Trung Quốc. Vậy, điều kiện nào đã đã giúp người Trung Quốc cổ đại tạo dựng được nền văn minh rực rỡ như thế? Những giá trị to lớn mà họ truyền lại đến ngày nay là gì?, hôm nay cô trò mình sẽ cùng nhau tìm hiểu nhé! Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới 4. Một số thành tựu nổi bật của văn minh Trung Quốc từ thời cổ đại đến thế kỉ VII (20 phút) a. Mục tiêu: - Học sinh nêu được snhững thành tựu nổi bật của nền văn minh Trung Quốc từ thời cổ đại đến thế kỉ VII. - Học sinh có thể hiểu được giá trị của những thành tựu đó đối với ngày nay - Học sinh biết cách liên hệ để tìm ra thành tựu nào của văn minh Trung Quốc thời cổ đại có ảnh hưởng tới văn hóa của người Việt trong quá khứ và hiện tại. b. Tổ chức thực hiện: - Bước 1: GV áp dụng phương pháp dạy học nhóm, yêu câu học sinh dựa vào thông tin, hình ảnh trong sách giáo khoa và các kênh khác hoàn thành nhiệm vụ sau Nhiệm vụ 1: Hoàn thành phiếu học tập “ nêu các thành tựu của nền văn minh Trung Quốc trên các lĩnh vực.” Nhiệm vụ 2: trả lời các câu hỏi H1: Em ấn tượng nhất với thành tựu nào của người Trung Quốc cổ đại? Tại sao? Gv cho HS đọc phần thông tin “kết nối với ngày nay” hỏi: GV: Nguyễn Thị Hải yến 6 Trường THCS Lê Lợi
7. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 H2: Theo em các triều đại Trung Quốc xây dựng Vạn Lý Trường Thành để làm gì? - Bước 2: HS trao đổi, thực hiện nhiệm vụ học tập - Bước 3: GV quan sát, hỗ trợ các nhóm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ học tập. - Bước 4: Đại diện các nhóm báo cáo kết quả, các nhóm khác nhận xét, góp ý. GV nhận xét và chốt kiến thức NỘI DUNG HỌC TẬP - Chữ viết: Từ thời nhà Thương, người Trung Quốc đã khắc chữ trên mai rùa, xương thú gọi là giáp cốt văn. - Văn học: Kinh Thi là tập thơ cổ nhất của Trung Quốc - Xuất hiện nhiều nhà tư tưởng nổi tiếng: Khổng Tử, Lão Từ - Sử học: Sử Kí của Tư Mã Thiên, Hán Thư của Ban Cố - Khoa học tự nhiên: tính lịch - Y học: bộ Hoàng Đế Nội Kinh của Hoa Đà - Khoa học kĩ thuật: bốn phát minh lớn là giấy, la bàn, thuốc nổ và kĩ thuật in, đặc biệt là phát minh “địa động nghi” - Kiến trúc: Xây dựng Vạn Lý Trường Thành 3. Hoạt động 3: Luyện tập (15 phút) a. Mục tiêu: - HS củng cố được kiến thức liên quan đến bài học Trung Quốc từ thời cổ đại đến thế kỉ VII. d. Tổ chức thực hiện: – Bước 1: GV tổ chức cho HS làm việc theo nhóm đôi. – Bước 2: Đại diện nhóm trình bày – Bước 3: GV nhận xét bài làm của HS và chính xác hoá các phương án trả lời. – Bước 4: GV củng cố và nhắc lại các yêu cầu cần đạt của bài học cho HS. 4. Hoạt động 4: Vận dụng (5 phút) a. Mục tiêu: - Vận dụng, kết nối được kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết vấn đề mới trong học tập b. Tổ chức thực hiện: – Bước 1: GV giao nhiệm vụ cho HS: Câu 1 : Những thành tựu nào của văn minh Trung Quốc thời cổ đại có ảnh hưởng lớn đến văn hóa của người Việt trong quá khứ và hiện đại? Câu 2 :Viết một bài thuyết trình giới thiệu về Vạn Lý Trường Thành ? – Bước 2: HS về nhà tìm hiểu, sưu tầm tài liệu trên sách báo, internet... – Bước 3: GV gợi ý cách sưu tầm, cách trả lời câu hỏi. Thời hạn nộp bài: buổi học lần sau sẽ nộp sản phẩm. + Văn học: + Những ảnh hưởng về tư tưởng , tôn giáo: + Hội họa, kiến trúc, điêu khắc: GV: Nguyễn Thị Hải yến 7 Trường THCS Lê Lợi
8. Kế hoạch bài dạy Năm học 2022 - 2023 + Y học, khoa học kĩ thuật: – Bước 4: GV chốt yêu cầu và nhận xét về tiết học. Ngày duyệt: 04/12/2022 Người duyệt: Hà Thị Vân Anh GV: Nguyễn Thị Hải yến 8 Trường THCS Lê Lợi