Bài giảng Ngữ văn 7 - Tiết 69+70: Một số câu tục ngữ Việt Nam

Nội dung text: Bài giảng Ngữ văn 7 - Tiết 69+70: Một số câu tục ngữ Việt Nam

1. Hoạt động khởi động
2. Hoạt động khởi động Phân loại thành ngữ và tục ngữ trong các câu sau. Chỉ ra căn cứ để phân loại. 1.Tấc đất tấc vàng 2.Một nắng hai sương 3.Uống nước nhớ nguồn 4.Ếch ngồi đáy giếng
3. Hoạt động khởi động 1.Tấc đất tấc vàng 2.Uống nước nhớ nguồn => Tục ngữ 1.Một nắng hai sương 2.Ếch ngồi đáy giếng => Thành ngữ
4. Tục ngữ: uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ kẻ trồng cây, có công mài sắt có ngày nên kim, giấy rách phải giữ lấy lề, tốt gỗ hơn tốt nước sơn, một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ, kiến tha lâu cũng có ngày đầy tổ, một giọt máu đào hơn ao nước lã
5. TIẾT 69,70: Một số câu tục ngữ Việt Nam Nguyễn Nhâm1139kntt 0981713891- 0366.698.459
6. Hình thành kiến thức
7. ĐỀ MỤC BÀI GIẢNG I ĐỌC TÌM HIỂU CHUNG VĂN BẢN 1. Đọc và tìm hiểu chú thích 2. Chủ đề 3. Hình thức II KHÁM PHÁ CHI TIẾT VĂN BẢN 1. Đặc điểm hình thức 2. Ý nghĩa, bài học 3. Giá trị sử dụng III TỔNG KẾT 1. Nghệ thuật 2. Nội dung 3. Cách đọc văn bản tục ngữ
8. I. Đọc tìm hiểu chung văn bản
9. 1. 1. Đặc điểm hình thức
10. MỘT SỐ CÂU TỤC NGỮ VIỆT NAM PHIẾU HỌC TẬP (Tìm hiểu hình thức tục ngữ) Các phương diện Nhận xét 1) Số tiếng: Độ dài:... 2) Gieo vần: Tác dụng:... 3) Tính cân đối trong cấu Tác dụng:... trúc ngôn từ: 4) Câu tục ngữ có hình Thể thơ:... thức của thể thơ quen thuộc:
11. 1. Tim̀ hiểu số tiếng trong những câu tuc̣ ngữ trên, từ đó rú t ra nhâṇ xét chung về đô ̣ dài củ a tuc̣ ngữ
12. MỘT SỐ CÂU TỤC NGỮ VIỆT NAM 1. Đặc điểm hình thức 1) Số tiếng 2) Gieo vần - Ngắn gọn. - Gieo vần lưng giúp cho câu trở nên dễ nhớ, dễ thuộc.
13. 2) Trong 15 câu tục ngữ ở trên, những câu nào có gieo vần? Việc gieo vần như vậy có tác dụng gì? 3) Tính chất cân đối trong cấu trúc ngôn từ được thể hiện như thế nào ở những câu tục ngữ trên? Việc tạo nên sự cân đối trong cấu trúc của một câu tục ngữ có tác dụng gì? 4) Câu tục ngữ nào trong bài học này có hình thức của một thể thơ quen thuộc, được dùng rất nhiều trong ca dao của người Việt? Nêu thêm hai câu tục ngữ có hình thức tương tự.
14. MỘT SỐ CÂU TỤC NGỮ VIỆT NAM 3) Tính cân đối trong cấu trúc ngôn từ - Nắng chóng trưa, mưa chóng tối. a. Sự cân đối giữa hai - Nắng tốt đưa, mưa tốt lúa. - Đói cho sạch, rách cho thơm vế trong một dòng - Mây kéo xuống biển thì nắng chang chang, mày kéo lên ngàn thì mưa như trút. b. Sự cân đối giữa bốn - Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ vế trong một dòng giống - Đêm tháng Năm chưa nằm đã sáng c. Sự cân đối giữa hai - Ngày tháng Mười chưa cười đã tối. dòng của một câu tục - Kiến cánh vỡ tổ bay ra ngữ - Bão táp mưa sa gần tới.
15. MỘT SỐ CÂU TỤC NGỮ VIỆT NAM * Tác dụng - Tạo cho câu tục ngữ có âm hưởng chắc nịch. Do đó, những bài học, những kinh nghiệm có sức nặng của chân lí. - Góp phần làm cho tục ngữ trở nên hấp dẫn về nghệ thuật, dễ nhớ, dễ thuộc.
16. MỘT SỐ CÂU TỤC NGỮ VIỆT NAM 4) Câu tục ngữ có hình thức của thể thơ quen thuộc: Lục bát: “Một cây làm chẳng nên non Ba cây chụm lại nên hòn núi cao”.
17. MỘT SỐ CÂU TỤC NGỮ VIỆT NAM 5) Từ việc tìm hiểu ở trên em =>Tục ngữ thuộc loại sáng tác hãy rút ra nhận dân gian, là những câu nói xét: Tục ngữ là loại sáng tác ngắn gọn, nhịp nhàng, cân đối, như thế nào? Do ai sáng tác? thường có vần điệu, hoàn chỉnh Chúng có đặc về ngữ pháp (là một câu). điểm hình thức ra sao?
18. 1) Có thể phân chia các câu tục ngữ trên vào những chủ đề nào? (Có thể phân chia theo các chủ đề: Nhận thức về tự nhiên; Đời sống lao động; Đời sống ứng xử được không?) 2. HS thảo luận hoàn thành phiếu học tập Chủ đề Câu tục Hình thức Ý nghĩa bài học ngữ thể hiện
19. MỘT SỐ CÂU TỤC 2. Ý nghĩa, bài học NGỮ VIỆT NAM a. Chủ đề kinh nghiệm về thời tiết (từ câu 1 đến câu 5) 1) Gió heo may, chuồn 2) Kiến cánh vỡ tổ bay chuồn bay thì bão ra/Bão táp mưa sa gần tới - Gieo vần lưng - Gieo vần "a", thành ngữ => Kinh nghiệm dự báo "bão táp mưa sa" thời tiết. Khi trời nổi gió => Kinh nghiệm dự báo heo may se se lạnh, tầm thời tiết. Khi kiến bay ra tháng 8 và chuồn chuồn khỏi tổ, báo hiệu sắp có bay ra nhiều thì sắp có bão, mưa bão to ập đến, mọi mọi người lo chằng chống người lo chằng chống nhà nhà cửa... cửa, bảo vệ hoa màu.
20. MỘT SỐ CÂU TỤC NGỮ VIỆT NAM 3) Mây kéo xuống biển thì nắng chang chang, mây kéo lên ngàn thì mưa như trút. - Hai vế đối xứng, đối lập: Vào mùa đông, khi gió thổi từ biển vào đất liền, lên núi thì mang theo nhiều hơi nước hình thành những đám mây lớn cho mưa lớn; còn vào mùa hè, gió từ Lào xuống sẽ ra biển Đông và mang theo không khí khô (đã trút hết mưa bên Tây Trường Sơn) vì thế thấy mây kéo từ núi xuống ra bể (biển) thì sẽ nắng khô. Quan sát mây để đoán việc nắng mưa, chủ động công việc và sản xuất.